วิธีการกำหนดสภาวธรรมให้ต่อเนื่อง ผลจากการเดิน ผลจากการกำหนดภาวนา ผลจากการตามดูตามรู้สภาวะต่างๆของจิต มันเป็นไปโดยสภาวะตัวแรก ฉะนั้นเมื่อมันเกิดสภาวธรรมตัวแรกมันจะเบี่ยงเบนไปทางลบ หรือเบี่ยงเบนไปทางบวก หรือพูดง่ายๆภาษาคนว่ามันไปทางบุญหรือไปทางบาป การกำหนดจิตภาวนา ไม่ว่าจะเป็นพองหนอ ยุบหนอ หรือการตามดูสภาวะการเลื่อนไหลไปของกระแสสภาวะจิต หรือกระแสสภาวะกายก็ตาม แต่ถ้าขาดซึ่งวิริยะไม่ดูให้สุดสาย ไม่เห็นเบื้องต้น ไม่รู้ท่ามกลาง ไม่รู้ที่สุด จิตเราจะไปไหน วน เหมือนพายเรือในอ่างน้ำ ฉะนั้นถ้าอยากให้สมาธิหรือกรรมฐานเจริญขึ้น เราต้องกำหนดภาวนาอารมณ์ต่างๆทุกอารมณ์ เมื่อกำหนดอารมณ์ต่างๆรู้แล้ว ก่อนที่เราจะออกจากสมาธิแต่ละบัลลังก์ แต่ละครั้งแต่ละทีจำอารมณ์นั้นไว้ เราก็ค่อยๆถอนสมาธิ โดยวิธีการค่อยๆถอนหายใจยาวๆทำความรู้สึกทั่วสรรพางค์กาย โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ (หลวงพ่อวีระนนท์ วีรนนฺโท) จากหนังสือ “หัวใจของกรรมฐาน” หน้า๗๖ - ๗๗ สนใจอ่านเพิ่มเติมได้ที่ http://www.watpacharoenrat.org/home/medial.php?prid=17 ที่มาของภาพ:งานพุทธาภิเษก จ.ร้อยเอ็ด