วิธีการกำหนดสภาวธรรมให้ต่อเนื่องอันนี้จะเห็นได้ว่าภาวะของภาวธรรมที่จะเกิดขึ้น สำหรับผู้ปฏิบัติธรรมเราต้องทำให้ถึงธรรม ถ้าทำไม่ถึงธรรมก็ไม่เห็นธรรม ถ้าธรรมไม่ถึงธรรมก็ได้แต่ทำ ทำแล้วถ้าไม่ทำเต็มที่ก็ไม่มีธรรมประจำจิตจึงกล่าวว่าภาวะตัวธรรมะ อาตมาพูดแต่วันแรก ทอ ทะ หาน สะระ อำ ที่อ่านว่า ทำ เป็นปัจจัยให้เกิดธรรมะที่เป็นตัว ทอทง คือผลจากการกระทำ ผลจากการเดิน ผลจากการกำหนดภาวนา ผลจากการตามดูตามรู้สภาวะต่างๆของจิต มันเป็นไปโดยสภาวะตัวแรก ฉะนั้นเมื่อมันเกิดสภาวธรรมตัวแรกมันจะเบี่ยงเบนไปทางลบ หรือเบี่ยงเบนไปทางบวก หรือพูดง่ายๆภาษาคนว่ามันไปทางบุญหรือไปทางบาป การกำหนดจิตภาวนา ไม่ว่าจะเป็นพองหนอ ยุบหนอ หรือการตามดูสภาวะการเลื่อนไหลไปของกระแสสภาวะจิต หรือกระแสภาวะกายก็ตาม แต่ถ้าขาดซึ่งวิริยะไม่ดูให้สุดสาย ไม่เห็นเบื้องต้น ไม่รู้ท่ามกลาง ไม่รู้ที่สุด จิตเราจะไปไหน วน เหมือนพายเรืออยู่ในอ่างน้ำ การทำกรรมฐานจะทำนานกี่ปีเท่าไหร่ก็วน ไม่เจริญขึ้น โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ วิ. (หลวงพ่อวีระนนท์ วีรนนฺโท) จากหนังสือ “หัวใจของกรรมฐาน” หน้า ๗๖ สนใจอ่านเพิ่มเติมได้ที่ http://www.watpacharoenrat.org/home/medial.php?prid=17 ที่มาของภาพ: งานกฐินวัดสาขาที่จ.แพร่