โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ วิ.

นามจิต คือ ความรู้สึกแว้บๆ ความรู้สึกหวิวๆ ความรู้สึกว่า มันกำลังเคลิ้มอยู่ นี่นามจิต บางอันมันไม่รู้สึกเลยรูปมจิต มันเห็นแต่จิต วูบ ไปไหน กลับไปบ้าน ไปทำอะไร ไปหาลูก ไปทำอะไร ไปหาแฟน หนะ มันไปเต็มๆ มันหยาบๆไปเลย นั้นในลักษณะของรูปมจิต ไปหารูปที่เราชอบ ไปหารูปที่เราชอบ เรียกว่า รูป...อ่านต่อ...

ฉะนั้น ท่านจึงว่า ให้มีสติเห็นการแยกรูป แยกนาม รูป อาการปวดเป็นอะไร เป็นรูป ใจที่เห็นว่ามันปวดหนะ ที่รู้ว่าปวดเป็นนาม สภาวะรูปและนามเกิดขึ้นและมันแยกกันตอนไหน มันแยกกันตอนไหน ที่เรานั่งพองหนอ ยุบหนอ ปวดหนอเนี่ย มันแยกออกไปตอนไหน ถ้าเรามีสติเห็นการแยกของมันซึมออกไป นั่นแหละนามร...อ่านต่อ...

พึงรักษาจิตไว้ อย่าไปหลงบุญ อย่าไปหลงบาป ทำบุญแล้วเข้าใจว่าบุญนั้นเกิดประโยชน์ ความสุขเกิดขึ้น ความสุขเกิดขึ้น แต่บุญนี้แหละจะเป็นพลังงานผลักดันให้เราทำความดีได้สำเร็จ ทำความดีให้สำเร็จ นั้นคือ ภาวะแห่งบุญ อันเป็นนามธรรมและรูปธรรม ดังนั้น พระพุทธเจ้าจึงตรัสว่า เรามาบำเพ็ญภาว...อ่านต่อ...

ความทุกข์กรรมเก่ามันมีอะไรบ้างหละ ชาติปิทุกขา เกิดเป็นโรคภัยไข้เจ็บ เป็นทุกข์ไหม ทุกข์เกิดแล้ว หัวใจไม่เต็มร้อย มันเว้ามันแหว่งเป็นทุกข์ไหม ทุกข์ เกิดมาแล้ว พูดไม่ได้ เป็นทุกข์ไหม ทุกข์ ใครทุกข์ คนที่พูดไม่ได้ก็ทุกข์ ไอ้คนที่เลี้ยงดูก็ทุกข์ นั่นมันก็ทุกข์ ช่วยกันทำมาหากินนั่นห...อ่านต่อ...

ถามว่า คุณค่าของความเป็นมนุษย์มีคุณค่าไหม พระพุทธเจ้าก็ตรัสไว้แล้วว่า มนุสโสปฏิลาโภ (กิจฺโฉ มนุสฺสปฏิลาโภ) การได้เกิดเป็นมนุษย์นี้แสนยาก เราที่จะได้มาเกิดเป็นมนุษย์ นี่โอโห...ยาก ๓ ล้านตัวอสุจิ มันวิ่งปื้ด เข้ามาในรังไข่ของผู้เป็นแม่ ขณะเดียวกัน ๓ ล้านตัว วิ่งทะลุเข้าไป บางตัวหนะ ...อ่านต่อ...

พระพุทธองค์ท่านตรัสใช้ว่า ปัญญา สัมมาทิฏฐิ ทิฏฐิที่แปลว่า ความเห็นหรือปัญญา เห็นอะไร เห็นชอบ เห็นชอบในอะไร ในอริยธรรม อริยธรรม ๔ ประการ คือ ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค ทุกข์ คือ สิ่งที่ไม่สบายกาย ไม่สบายใจ อันนี้เราได้ยินกันบ่อย แต่ญาติโยมบอกว่า ทุกข์ เพราะไม่มีอยู่ ไม่มีกิน ไม่มีใช้ ไม่...อ่านต่อ...

“ธมฺโม หเว รกฺขติ ธมฺมจารึ, ธมฺมธารี สุขํ เสติ” ธรรมย่อมรักษาผู้ปฎิบัติธรรมให้เกิดความสุขฉันใดก็ฉันนั้น

โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ วิ. (หลวงพ่อวีระนนท์ วีรนนฺโท)

จากหนังสือ “อิสระแห่งจิต” หน้า๘๒ สนใจอ่านเพิ่มเติมได้ที่ http://www.watpacharoenrat.org/home/medial.php?prid=17
ที่มาของภาพ: ผู้มาปฎิบัติธรรมวัด...อ่านต่อ...

“สติเป็นกำแพงสกัดกั้นฝุ่นละอองไม่ให้ฝุ่นละอองมาเกาะที่จิต อันจะทำให้จิตเกิดความเศร้าหมอง เหมือนกระจกเงาส่องหน้าของเราทุกครั้ง ทุกครั้งเราส่องกระจก ทาแป้งเอาแป้งมาปะหน้าทาหน้า เราไม่รู้หรอกว่าฝุ่นของแป้งมันหลุดลุ่ยเป็นเศษเล็กๆ ไปเกาะที่กระจกเงา นานเข้านานเข้าก็หลายเม็ด นาน...อ่านต่อ...

“การทำกรรมฐานเหมือนการเอาแว่นมาส่องใจ เราจะส่องให้เห็นชัดเจนมากน้อยเพียงใด โดยส่องทั้งข้างนอกและ ข้างใน แต่เขาให้เราส่องข้างในให้มาก เมื่อส่องข้างในได้ชัดเจนแล้ว การปฎิบัติของเราจะมีการเริ่มขยับเลื่อนขั้นขึ้นมาทีละชั้นๆ ทีละนิดๆ จนเกิดความเคยชิน เมื่อความเคยชินเกิดขึ้นแล้...อ่านต่อ...

จิตที่มีความสุขคือ จิตที่ปราศจากความหม่นหมอง เมื่อจิตไม่มีความหม่นหมองแล้ว จิตก็จะมีสุขอันปราศจากทุกข์ จิตที่ปราศจากทุกข์ นั่นคือจิตที่มนุษย์ทุกๆชีวิตในทุกชาติทุกศาสนาแสวงหามาโดยตลอด เพราะมนุษย์ทุกชีวิตล้วนแต่ต้องการความเป็นอิสรภาพ ความเป็นอิสระแห่งจิต นั้นแหละคือความสุข...อ่านต่อ...

“เคล็ดอุบายในการทำให้เกิดฉันทะ” ฉันทะคือความพอใจ ชอบใจในการ กระทำ ปัญญาที่เกิดขึ้นจากการปฎิบัติในขั้นนี้คือการทิ้งพุทโธทำให้เกิดอารมณ์ฉันทะที่จะเกิดเป็นปัจจัยให้เกิด”ปราโมทย์”

โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ วิ. หลวงพ่อวีระนนท์ วีรนนฺโท จากหนังสือธรรมะทวนกระแส หน้า๓๖
ที่...อ่านต่อ...

“เคล็ดอุบายในการภาวนา” คือนั่งหลับตา งับปาก กลอกตากลับมาดู(กำหนด)ที่ริมฝีปากข้างบน เวลาหายใจเข้ายาว ใจก็นึกว่า”พุท” เวลาผ่อนลมหายใจออกก็นึกว่า”โธ” หูฟังเสียงลมหายใจไว้ ปฎิบัติสัก๑๐ครั้งถึง๒๐ครั้ง พิจารณาดูว่า การหายใจเข้ายาว เป็นการนำสิ่งที่ดีเข้าไปก็คือเอาออกซิเจนเข้าไปสู่ร...อ่านต่อ...

บางคนเกิดมาไม่เคยเจอหน้ากัน รู้สึกเหมือนเคยเจอกัน คนเคยทำบุญร่วมกันมาในอดีต เคยช่วยเหลือเกื้อกูลกันมาในอดีต เห็นแล้วอยากทำ อยากช่วย อยากพูด อยากคุย อยากเจรจา นั่นคือ สิ่งที่ได้เกื้อกูลกันมาในอดีต สภาวะจิตตัวนี้มันระลึกไปเลยพร้อมกันทั้งหมด จนกระทั่งเห็นสภาวะว่า อ่อ อันนี้เที่...อ่านต่อ...

การตัดกรรมหรือชำระกรรม ด้วยการทำดี คือมีศีล พระพุทธองค์ท่านตรัสถึงเรื่องความสะอาดบริสุทธิ์หมดจด หรือกำลังของบุญที่จะส่งผลให้คนนั้นพ้นจากความทุกข์ พ้นจากผลของกรรมเก่าแต่อดีตชาติปางก่อน ว่าด้วยการตัดกรรมหรือชำระกรรม ด้วยการทำดี คือมีศีล ให้เกิดความบริสุทธิ์หมดจดขึ้นแก่ตนเอง...อ่านต่อ...

คนเราที่เกิดมาไม่เหมือนกัน "ผลของบุญเราได้พิสูจน์แล้ว" คนเราที่เกิดมาไม่เหมือนกัน ก็เพราะทำบุญมาไม่เท่ากันนี่เองเป็นสาเหตุที่ บางคนรวย บางคนสวย บางคนมีปัญญาดี บางคนมีปัญญาทราม บางคนมีอายุยืน บางคนมีอายุสั้น บางคนมีโรคน้อย บางคนมีโรคมาก แต่บางคนเกิดมายากจน ขี้เหร่ ขี้โรค ปัญญาอ...อ่านต่อ...

การบำเพ็ญบารมี มีมาแต่ชาติปางก่อน อาศัยบุญบารมี หรือที่เราชอบเรียกว่า บุญวาสนา ทำจิตให้ว่าง ให้โล่ง โปร่ง วางใจให้ง่ายๆเบาๆ แค่มองเข้าไปในจิต หรือในท้อง อาการของลมหายใจก็ให้เป็นปกติ ไม่ต้องบังคับให้สั้น ให้ยาว คอยเฝ้าสังเกตอาการที่ท้องตามความเป็นจริง ลมที่ปรากฎในช่องท้องที่เก...อ่านต่อ...

การปฏิบัติ ถ้าใช้ความคิด นั้นเป็นวิปัสสนึก ไม่ใช่วิปัสสนา ในขณะที่เรานั่งปฏิบัติอยู่ อาการของธรรมวิจะยะ มันได้ปรากฎอยู่ โดยไม่ได้ใช้ความคิด แต่ใช้เพียงจิต และการปฏิบัติ ถ้าใช้ความคิด นั้นเป็นวิปัสสนึก ไม่ใช่วิปัสสนา จะเห็นอาการรูปนั่ง เห็นเวทนาที่เกิด เห็นอาการที่พอง ที่ยุบ รู...อ่านต่อ...

การที่เราเกิดมาเป็นมนุษย์และได้มาพบคำสอนของพระพุทธเจ้า เป็นคำสอนของพระอริยบุคคล ถือว่าเรานั้นเป็นผู้มีบุญมาก ในการที่เรานั้นมาฝึกหัดปฏิบัตินี้ เพื่อให้รู้จัก กาย จิต และอารมณ์ ให้เข้าใจตนเอง เราก็จะรู้จักตัวเอง เมื่อรู้จักตัวเองแล้ว เราก็จะปฏิบัติได้เอง รู้เอง #

โอวาทธรรม #...อ่านต่อ...

ความคิด หรือปัญญามันบริสุทธิ์ ถ้าจิตของเรามันแน่วแน่ มันไม่คิดเรื่องต่างๆนานา หรือไม่คิดเรื่องที่เลวร้าย ตัวภาวะ จิตวิสุทธิมันก็เกิดขึ้น เมื่อศีลบริสุทธิ์ จิต.. ความคิดก็บริสุทธิ์ เมื่อความคิด.. จิตบริสุทธิ์ ความคิดมันก็บริสุทธิ์ ความคิด หรือปัญญามันบริสุทธิ์ พอบริสุทธิ์แล้ว มัน...อ่านต่อ...

ขอให้เราได้สร้างความดีงามให้ดีขึ้นไป ไม่ว่าจะให้ทาน ไม่ว่าจะรักษาศีล ไม่ว่าจะเจริญภาวนา และที่สำคัญที่สุด คือ การรู้จักให้เกียรติ การให้เกียรติตนเอง และเมื่อเราให้เกียรติตนเองได้ มันก็จะเป็นการให้เกียรติต่อผู้อื่น เราทำอย่างเดียว แต่เราได้สองสามอย่าง นั้นคือแนวทางของพุทธะ แน...อ่านต่อ...

กรรมฐานรักษาโรคได้ วิธีการทำกรรมฐานที่ดีสุดคือการปฎิบัติกรรมฐานโดยธรรมชาติเหมือนสมัยโบราณ คืออยู่สภาพตามธรรมชาติ อากาศร้อนก็ร้อน หนาวก็หนาว รูขุมขนจะเปิด ในระบบร่างกายของมนุษย์เป็นระบบนิเวศวิทยาโดยธรรมชาติ ส่วนที่มันพร่อง มันจะจับออก เรานั่งกรรมฐานขับเหงื่อออก ร่างกายก็จะเ...อ่านต่อ...

เอากายมาทำเป็นเรือนบุญ แต่พอเราจะเอาร่างกายมาทำคุณงามความดี มาปฏิบัติธรรมกัน เมื่อจะลุกก็ร้องโอย จะนั่งก็ร้องโอย เหมือนดอกไม้ร่วงโรยไม่มีเกสร ฉะนั้นเมื่อจะเข้าที่นอน ให้นึกถึงคำภาวนา นึกถึงพระทุกขังพระอนิจจัง พระอนัตตา คนเราเกิดมามีแต่จะตายด้วยกันทุกคน ไม่มีใครหลีกหนีความต...อ่านต่อ...

ตอนจบ “โอฆะ ๔ ห้วงน้ำแห่งกิเลส” ๓. ทิฏโฐฆะ โอฆะคือทิฏฐิ คำว่า ทิฏฐิ แปลว่า ความเห็นโดยปกติเป็นคำกลางๆ คือไม่ความหมายว่าดีหรือชั่ว แต่เมื่อมาคำเดียวไม่มีคำอื่นต่อหน้าหรือหลัง ท่านหมายถึงความเห็นที่ไม่ดี ในที่นี้มีความหายไปในทางไม่ดีโดยตรง เพราะเป็นชื่อของกิเลส ความเห็นที่เป็นโอ...อ่านต่อ...

โอฆะ ๔ ห้วงน้ำแห่งกิเลส (มี ๒ตอน) คำว่า “โอฆะ” แปลว่า ห้วงน้ำ ท่านนำมาใช้เป็นชื่อของกิเลส ๔ ประเภท ว่าเป็นเหมือนห้วงน้ำใหญ่ เพราะว่าห้วงน้ำใหญ่นั้น ไม่ว่าอะไรจะไปก็ตาม ย่อมซัดพัดพาสิ่งเหล่านั้นไปด้วยกระแสของตน สิ่งที่ตกลงในกระแสน้ำ ย่อมขาดความเป็นตัวของตัว จนถึงกับต้องเป็นอันตราย...อ่านต่อ...

การยกจิตเข้าสภาวะอารมณ์เดิม.. ผู้ปฏิบัติต้องกำหนดภาวนา ตามดู ตามรู้ ตามเห็น สภาวะอย่างต่อเนื่อง เหมือนการมองดูสายน้ำที่ไหลเอื่อยๆไปจนสุดสายตา แล้วก็มาตัดสินว่า เป็นอย่างไรตลอดเวลา แต่ภาวะการตัดสินอารมณ์ทางจิตต้องมีทั้งสติสัมปชัญญะในสภาวะทั้งสี่ ทั้งกาย เวทนา จิต และธรรมเกิดขึ...อ่านต่อ...

๔.อนุรักขนาปทาน คือ เพียรรักษากุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้วไม่ให้เสื่อมไปและเพิ่มขึ้น หรือเราพยายามสร้างเสริมให้มีขึ้น ทำบ่อยๆ ทำประจำ ก็จะเจริญก้าวหน้าขึ้น เมื่อเจริญก้าวหน้าขึ้น สภาวธรรมเหล่านี้ก็จะไปครองใจเรา ครองจิตเรา พอครองจิตเราเสร็จ เราเลิกปฏิบัติมันก็จะย้อนซึมเข้าไปสู่หท...อ่านต่อ...

อัพยากตาธรรม ธรรมที่เป็นกลาง ไม่ใช่กุศล ไม่ใช่อกุศลบางครั้งภาวะจิตนั้นเปลี่ยนแปลงไป เป็นภาวะเป็นนิมิต เราก็เอานิมิตกำหนดเห็นหนอ ถ้าเห็นก็กำหนดเห็นหนอๆ หายไปแล้วก็กำหนดพองหนอ ยุบหนอ หรือกำหนดสภาวะเดิมๆนั้นต่อ เมื่อภาวะเดิมกำหนดจิตมันก็จะเลื่อนไหลไปตามกระแสภาวะไปอย่างไร มันไป...อ่านต่อ...

ดังนั้นเราต้องกำหนดภาวนา เมื่อกำหนดภาวนาต่อเนื่อง สติอยู่กับตัวเรา สิ่งใดผ่านไปผ่านมาย่อมเห็นสิ่งนั้น ถึงแม้ไม่เห็นก็รู้สึกว่ามีสิ่งนั้นผ่านมาอยู่ เมื่อมีสิ่งนั้นผ่านไปมา สิ่งใดเกิดขึ้นสติก็รับทันไม่ตกใจกลัว เมื่อเราไม่กำหนดเหมือนนอนหลับหรือนั่งหลับ ใครทำอะไรเสียงดังโครมค...อ่านต่อ...

สัมมัปธาน ๔ สัมมัปธาน ๔ หรือ ปธาน ๔ หมายถึงความเพียรที่ชอบเป็นสัมมาวายามะ ในการปฏิบัติธรรมนั้น เราต้องมีความเพียรอย่างต่อเนื่อง ๑.สังวรปธาน คือ เพียรละบาปอกุศลที่ยังไม่เกิดขึ้นไม่ให้เกิดขึ้นเราต้องระมัดระวังไม่ให้บาปเกิดขึ้นเมื่อเกิดขึ้นแล้วต้องประหารมันเสีย ๒.ปหารปธาน คือ เพีย...อ่านต่อ...

พระพุทธเจ้าทรงตรัสว่าอย่าให้บาปที่ยังไม่เกิดขึ้น อย่าให้เกิดขึ้น บาปที่เกิดขึ้นแล้วจงขจัดมันออกไปเสีย ประหารมันเสีย ทำลายไปเสีย อย่าให้มันเกิดขึ้น อย่าให้มันครองใจเรา เมื่อบาปมาครองใจเราเมื่อไหร่เมื่อนั้นแหละเราจะขาดจากการทำความดี มองสิ่งต่างๆเป็นสิ่งที่ผิดเลวร้ายไปหมด มอ...อ่านต่อ...

ฉะนั้นครูบาอาจารย์จึงให้กำหนดอย่างต่อเนื่อง มีการรู้สภาวะแล้ว เห็นสภาวะแล้ว ต้องใส่องค์กำหนดเข้าไป เพื่อความกระชับและมั่นคงยิ่งไปอีก หนักแน่นขึ้นไปอีก เหมือนการสร้างตึก ตึกนี้สร้างขึ้นมาเดี่ยวๆไม่ต้องมีเสาเข็มได้ไหม ได้ แต่เมื่อลมพัดไปก็โยกเยกไปโยกเยกมา แต่การที่จะทำให้เกิ...อ่านต่อ...

วิธีการกำหนดสภาวธรรมให้ต่อเนื่องอันนี้จะเห็นได้ว่าภาวะของภาวธรรมที่จะเกิดขึ้น สำหรับผู้ปฏิบัติธรรมเราต้องทำให้ถึงธรรม ถ้าทำไม่ถึงธรรมก็ไม่เห็นธรรม ถ้าธรรมไม่ถึงธรรมก็ได้แต่ทำ ทำแล้วถ้าไม่ทำเต็มที่ก็ไม่มีธรรมประจำจิตจึงกล่าวว่าภาวะตัวธรรมะ อาตมาพูดแต่วันแรก ทอ ทะ หาน สะระ อ...อ่านต่อ...

ฉะนั้นการปฏิบัติกรรมฐาน การเจริญวิปัสสนากรรมฐาน ถามว่ายากไหม จึงตอบว่า ถ้าบอกว่ายากก็ยาก ถ้าบอกว่าง่ายก็ง่าย อยู่ที่ใจสู้หรือไม่ ใจสู้หนักแน่นขยันหมั่นเพียร ศึกษาเล่าเรียนเพียรปฏิบัติ มันก็จะไปถึงเส้นชัยได้ ดังนั้นวันนี้อาตมาจึงได้ยกนิกเขปบทพจนคาถาที่พระศาสดาจารย์ตรัสว่า ยํ...อ่านต่อ...

ผ้าที่ดำเหมือนกับจิตที่ถูกห่อหุ้มด้วยกิเลสตัณหา เปรียบเหมือน ตัวปัญญาเกิดขึ้น เราต้องอาศัยความขยันหมั่นเพียร ที่จะต้องกะเทาะ เปลือกของจิตมันออก ที่มันดำอยู่นั่นนะ ต้องกะเทาะมันออกทุกวันๆ มันจึงจะสว่าง พอจิตมันคิดปึ๊บ จิตกำหนดไปเห็นสภาวะของจิตที่มันดำ เห็นหัวใจที่มันดำ ที่ถู...อ่านต่อ...

กุลจิรัฏฐิติธรรม ๔ ๑. นัฏฐคเวสนา (ของหายของหมด รู้จักหามาไว้) ไม่แสวง หาสิ่งที่สูญหายไปแล้ว เอากลับคืนมาอีก ๒. ชิณณปฏิสังขรณา (ของเก่าของชำรุด รู้จักบูรณะซ่อม แซม) ไม่บูรณะวัสดุที่คร่ำคร่าชำรุดทรุดโทรมแล้ว ไม่ทำให้ดีขึ้น ๓. ปริมิตปานโภชนา ( รู้จักประมาณในการกินการใช้)ไม่ รู้ประมาณในการ...อ่านต่อ...

สุขของคฤหัสถ์.. ๑. อัตถิสุข สุขเกิดจากการมีทรัพย์ คือ มีความภาคภูมิใจ อิ่มเอิบใจว่าตัวเองได้ใช้จ่ายทรัพย์ที่ได้มาโดยชอบธรรม และหลัก การใช้จ่ายทรัพย์นั้นมีดังนี้ ๑.๑ เลี้ยงดูเพื่อนฝูง ๑.๒ บำบัดอันตรายต่างๆ ๑.๓ ทำพลีกรรมต่างๆ ๑.๔ บริจาคทาน ๑.๕ เลี้ยงตนเอง เลี้ยงบิดามารดา บุตรภรรยา สามี แ...อ่านต่อ...

เพราะความสุข คือ ความทุกข์ที่พอทนได้ ชีวิตมนุษย์เราที่เกิดมา ก็มีทั้งสุขและทุกข์ปะปนกันไป ขึ้นอยู่กับว่าใครจะแสวงหาทางใดเป็นส่วนมาก เพื่อที่จะได้มาซึ่งความสุข ความพึงพอใจของตนเอง ทั้งนี้จะกล่าวถึง สุขของคฤหัสถ์หรือฆราวาสนั้น อันเป็นสุขของชาวบ้าน เป็นสุขอันชอบธรรมที่ผู้ครองเ...อ่านต่อ...

ฆราวาสธรรม ๔ ประการ.. ฆราวาสธรรมเป็นหลักธรรมในการครองเรือน เพื่อส่งเสริมให้คู่สมรสมีความสุขยิ่งขึ้น เป็นคู่ศีลธรรม คู่คุณงามความดีคู่คุณธรรม โดยเอาหลักธรรมสำหรับการครองเรือนของศาสนามาใช้มาปฏิบัติต่อกันในบ้าน เพื่อประโยชน์สุขด้วยธรรม ๔ ประการดังนี้ ๑. สัจจะ คือ ความจริง ซื่อสัตย...อ่านต่อ...

คำถาม เวลาเดินจงกรม ควรรู้สึกรู้อยู่ที่อาการย่าง กับน้ำหนัก ที่ลงอีกข้างหนึ่งเกือบพร้อมกัน จะกำหนดสติให้รู้อยู่ที่การย่างได้อย่างไร ตอบ กำหนดทีละเท้า เช่น เมื่อกำหนดจิตอยู่ที่เท้าขวา กำหนดขวาย่าง...หนอ ยก...หนอ... กำหนดย่าง...หนอ... ส่วนหนอก็ลงเป็นปัจจุบันอารมณ์ คำว่าหนอเป็นสัมปชัญญะบอ...อ่านต่อ...

ถ้าจิตของเรามันแน่วแน่ มันไม่คิดเรื่องต่างๆนานา หรือไม่คิดเรื่องที่เลวร้าย ตัวภาวะ จิตวิสุทธิมันก็เกิดขึ้น เมื่อศีลบริสุทธิ์ จิต ความคิดก็บริสุทธิ์ เมื่อความคิด จิตบริสุทธิ์ ความคิดมันก็บริสุทธิ์ ความคิด หรือปัญญามันบริสุทธิ์ พอบริสุทธิ์แล้ว มันก็ทำให้เกิดความเบา ไม่นึก ไม่วิต...อ่านต่อ...

ขอให้เราได้สร้างความดีงามให้ดีขึ้นไป ไม่ว่าจะให้ทาน ไม่ว่าจะรักษาศีล ไม่ว่าจะเจริญภาวนา และที่สำคัญที่สุด คือ การรู้จักให้เกียรติ การให้เกียรติตนเอง และเมื่อเราให้เกียรติตนเองได้ มันก็จะเป็นการให้เกียรติต่อผู้อื่น เราทำอย่างเดียว แต่เราได้สองสามอย่าง นั้นคือแนวทางของพุทธะ แน...อ่านต่อ...

ความทุกข์ที่เกิดขึ้นกับโยคีผู้ปฏิบัติธรรมหรือใครก็ตามที่มีชีวิตอยู่ ตลอดทั้งสรรพสัตว์ทั้งหลาย ย่อมหนีไม่พ้นความทุกข์ในเรื่องของสังขารร่างกาย สังขารร่างกายของคนเราหรือสรรพสัตว์นั้น มันมีวันเวลาที่จะเสื่อม มีวันเวลาที่จะแตกดับ ฉะนั้นก่อนที่มันจะเสื่อม ก่อนที่มันจะแตกดับ ทำอ...อ่านต่อ...

ขอให้เราได้สร้างความดีงามให้ดีขึ้นไป ไม่ว่าจะให้ทาน ไม่ว่าจะรักษาศีล ไม่ว่าจะเจริญภาวนา และที่สำคัญที่สุด คือ การรู้จักให้เกียรติ การให้เกียรติตนเอง และเมื่อเราให้เกียรติตนเองได้ มันก็จะเป็นการให้เกียรติต่อผู้อื่น เราทำอย่างเดียว แต่เราได้สองสามอย่าง นั้นคือแนวทางของพุทธะ แ...อ่านต่อ...

ในขณะที่เรานั่งปฏิบัติธรรมอยู่ อาการของธรรมวิจะยะ มันได้ปรากฎอยู่ โดยไม่ได้ใช้ความคิด แต่ใช้เพียงจิต และการปฏิบัติ ถ้าใช้ความคิด นั้นเป็นวิปัสสนึก ไม่ใช่วิปัสสนา จะเห็นอาการรูปนั่ง เห็นเวทนาที่เกิด เห็นอาการที่พอง ที่ยุบ รูป เวทนา ต่างๆที่เกิด กับอาการที่พองที่ยุบ เป็นคนละอันก...อ่านต่อ...

ความวุ่นวายนี้มันเกิดขึ้น เพราะต่างคนต่างมองข้างนอก ไม่ได้มองข้างใน พอมองข้างนอก มันก็มองแต่คนอื่น มีแต่คนอื่นที่เป็นอย่างนั้น เป็นอย่างนี้ อันนี้แหละ เป็นสิ่งที่เราอยู่ในสังคมยุ่งยาก พอมองแล้วสติปัญญาหรือขันติธรรมเรามันไม่มี มันก็เกิดความทุกข์ใจ ฉะนั้นการปฏิบัติกรรมฐานหร...อ่านต่อ...

ให้โยคีได้ปิดวาจา เพื่อเห็นตัวเองให้ชัด ดูตัวเองให้ออก บอกตัวเองให้ได้ ใช้ตัวเองให้เป็น ดูตัวเองให้เห็นชัดว่า ขณะนี้เราอยู่กับอะไร เราอยู่กับความทุกข์ ความปวด หรือเราอยู่กับรูปนาม ขันธ์ ๕ หรือเราอยู่กับเวทนาขันธ์อย่างเดียว หรือลองความว่า เราอยู่กับความทุกข์หรือความวิตก

โอ...อ่านต่อ...

การปฏิบัติกรรมฐาน ขอบอกเราเคล็ดลับในข้อแรก ประการแรกเลย คือ ให้รู้จักใจเรา ให้รู้จักใจของเราเสียก่อน ประการที่ ๑ ประการที่ ๒ รู้จักอารมณ์ของเรา พอเรารู้จักใจเราแล้ว ก็มารู้จักอารมณ์ของเรา และ ประการที่ ๓ ต้องรู้จักความต้องการของเรา ว่าเราต้องการอะไร ว่าเราต้องการอะไร ประการที...อ่านต่อ...

ครั้งหนึ่งมีรุกขเทวดาที่อาศัยอยู่ตามต้นไม้ ได้เข้ามากราบทูลถามปัญหากับ พระพุทธเจ้าว่า ทำบุญอันใดหนอ จึงจะได้บุญทั้งกลางวันและกลางคืน ทั้งหลับและตื่น พระพุทธเจ้าก็ทรงตรัสตอบเทวดาว่า ดูก่อนเทวดา ทำบุญคือการปลูกต้นไม้ ได้บุญทั้งกลางวันและกลางคืน ทั้งหลับและตื่น ส่วนการปฏิบัติ...อ่านต่อ...

ทำจิตให้ว่าง ให้โล่ง โปร่ง วางใจให้ง่ายๆเบาๆ แค่มองเข้าไปในจิต หรือในท้อง อาการของลมหายใจก็ให้เป็นปกติ ไม่ต้องบังคับให้สั้น ให้ยาว คอยเฝ้าสังเกตอาการที่ท้องตามความเป็นจริง ลมที่ปรากฎในช่องท้องที่เกิดขึ้นอยู่ เรียกว่า อากาสธาตุ ตั้งแต่เราอยู่ในท้องของมารดา มันก็จะมีอาการของอา...อ่านต่อ...

คำถาม : โรคไวรัสตับอักเสบบี ใช้วิธีแก้ โดยการทำกรรมฐานรักษาโรคได้หรือไม่ ตอบ : โรคไวรัสตับอักเสบบีรักษาง่าย ไม่ต้องรักษาก็หายโดยกินน้ำหวานเฮลบลูบอยผสมกับน้ำมะนาว และนอนหลับพักผ่อนให้มาก ๆ ไม่ต้องไปเสียเงินให้โรงพยาบาล อาตมาเคยเห็นพระที่ปฏิบัติด้วยกัน เป็นโรคไวรัสตับอักเสบบีจน...อ่านต่อ...

คำถาม : เวลานั่งสมาธิขนหัวลุก และเมื่อเวลาแผ่เมตตาก็ขนหัวลุกแถบซ้าย พอจิตนิ่งเหมือนมีลมจุกที่คอ กำหนดต่อไปไม่ได้ ตอบ : มันเป็นเรื่องปกติธรรมดา เมื่อปฏิบัติไปลึกแล้ว จิตมันจะละเอียด หรือคนมีอดีต มันก็เป็นอย่างนั่นแหละ ถ้าพูดง่าย ๆ เหมือนลักษณะคนมีร่างทรง จะมีสัมผัสที่ ๖ แต่จะไม่เ...อ่านต่อ...

คำถาม: เวลานั่งสมาธิเห็นหอยแมลงภู่เรียงอยู่ในหม้อ เห็นภาพตนเองนั่งกินหอยแมลงภู่ ขณะนั่งสมาธิเหมือนมีลมวิ่งขึ้นวิ่งลงที่คอและที่อื่น ๆ อยู่ตลอดเวลา ตอบ: ถ้าเห็นอย่างนั้นเป็นสัญญา มันแม่นยำ มันจำได้ในอดีต กำหนดเห็นหนอ ๆ นั่งภาวนาต่อไป ถ้ายังเห็นอีกก็แผ่เมตตาให้หอยแมลงภู่จงเป็นส...อ่านต่อ...

คำถาม : การกำหนดพองหนอ ยุบหนอ กับอานาปานสติ เหมือนกันหรือต่างกัน ตอบ : ต่างกัน อานาปานสติคือการกำหนดอาการดูลมหายใจเข้า ลมหายใจออก แต่กำหนดภาวนาพองหนอ ยุบหนอ ดูสภาวะท้องพอง ท้องยุบ โดยธรรมชาติมันมีพองยุบอยู่แล้ว แต่เราไปสังเกตว่ามันมีอยู่จริงหรือไม่เท่านั้นเอง

โอวาทธรรม พระครูป...อ่านต่อ...

สภาวจิตหลุดพ้น..สุคติย่อมเป็นที่หวัง.. ในที่สุดฉันใดก็ฉันนั้น หากผู้ปฏิบัติกำหนดรู้สภาวะ รู้ว่าขณะนี้กำลังทำอะไรอยู่ ขณะนี้กำลังนั่งสมาธิภาวนาหรือขณะนี้กำหนดอิริยาบถใด รู้สภาวะตามความเป็นจริงของกาย รู้สภาวะความเป็นจริงของจิต หรือรูปนามขันธ์ ๕ และของจิตที่ไม่ได้ตกแต่ง เมื่อเร...อ่านต่อ...

คุณสมบัติพิเศษประจำตัวนางวิสาขา.. ในบรรดาอุบาสิกาทั้งหลาย นางวิสาขานับว่าเป็นผู้มีบุญสั่งสมมาตั้งแต่อดีตชาติมากเป็นพิเศษกว่าอุบาสิกาคนอื่น ๆ หลายประการเช่น ๑. ลักษณะของผู้มีวัยงาม คือ แม้ว่านางจะมีอายุมาก มีลูกชาย-หญิง ถึง ๒๐ คน ลูกเหล่านั้นแต่งงานมีลูกอีกคนละ ๒๐ คนนางก็มีหลานนั...อ่านต่อ...

อานิสงส์ของการทำบุญแล้วแถม!! ธนญชัยเศรษฐี ใช้เวลาถึง ๔ เดือนในการเตรียมทรัพย์สมบัติเพื่อมอบให้แก่นางวิสาขาสำหรับใช้สอยเมื่อไปอยู่ในตระกูลของสามี เฉพาะเครื่องประดับมหาลดาปสาธน์เพียงอย่างเดียวก็ใช้เวลาทำถึง ๔ เดือน เช่นกัน เมื่อถึงกำหนดนางวิสาขาได้ออกเดินทางไปยังตระกูลของสาม...อ่านต่อ...

เหมือนโยคีมีความรู้สึกที่อยู่ในใจ อยากจะพูด แต่พูดไม่ออก พูดไม่ถูก ว่าจะพูดยังไง ทำไมถึงพูดไม่ถูก เพราะมันไม่มีขบวนการ มันไม่ชัดเจน มันอึมครึม มันคลุมเครืออยู่นั่นหนะ นั้นจึงเข้าไป เจาะเข้าไป คือ มุ่งภาวนาหรือ ดูเข้าไปให้เห็นชัดเจน เมื่อเราเห็นชัดเจนนั่นแหละ มันก็จะสว่างโล่ง จึ...อ่านต่อ...

มีพระภิกษุรูปหนึ่งนั่งกรรมฐาน นั่งไปปวดหัวเข่า ทั้งโยมเคยมาปฏิบัติที่นี่เหมือนกัน ปวดหัวเข่า ปวดมากเหมือนจะระเบิด เหมือนไฟไหม้ เหมือนใครเอามีดมาฟันลงไป มาสับลงไป บางคนก็บอก ไม่ลุก ก็ไม่ยอมลุก ๓ ชั่วโมงนั่งปุ๊บ เห็นกบมันกระโดดจากหัวเข่า วูบออกมาเลย หันหน้ามา กบมันตัวใหญ่ขึ้นๆๆๆ...อ่านต่อ...

เริ่มตั้งแต่อุปจารสมาธิ บางคนก็เห็นเป็นนิมิต เป็นนิมิต ขณิกสมาธิ แต่มีความรู้สึก แต่อุปจารสมาธิก็จะเกิดนิมิต เห็นสิ่งนั่นเห็นสิ่งนี้ เห็นผู้คนอื่นที่ตายไป เห็นป่าภูเขา แม่น้ำ นั้นอยู่ในขั้น อุปจารสมาธิ จิตที่อยู่ในอุปจารสมาธิ บางทีเห็นคู่กรรม คู่เวร ก็มี นึกถึงตนเอง อดีตที่ทำไว...อ่านต่อ...

แก่นธรรมคือการปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐาน นั้นคือทางที่จะนำชีวิตของผู้ประพฤติปฏิบัติได้หนีออกจากความทุกข์ ละตัณหา อุปาทาน ละนันทิ ที่เราหลงติดอยู่ ให้พ้นไปได้ นั่นคือสติปัฏฐานสูตรนั่นเอง การปฏิบัติธรรมนั้นก็เพื่อให้ละ ...พูดตรงๆนั้นก็คือ ความเห็นแก่ตัวความมักง่าย ความมักได้ ความข...อ่านต่อ...

จงมีสติ รักษาจิตของตนเอง เมื่อเราไม่รู้จักตัวเอง เราก็จะไม่รู้จักการดำเนินชีวิตของตนเอง เมื่อไม่รู้จักการดำเนินชีวิตของตัวเองก็จะไม่รู้ว่า อนาคตตนเองจะไปอย่างไร เมื่อไม่รู้อนาคต ความว้าวุ่น วุ่นวาย ความสับสน มันก็วนไปสู่วัฏฏะสงสาร เวียนว่ายตายเกิดอยู่ในภพชาตินี้ อย่างไม่มี...อ่านต่อ...

ขอให้ตั้งใจทำความดีอย่างจริงๆจังๆ ไม่ทำความดีเพื่ออวดคนอื่น เพื่อเอาชนะคนอื่น ขอให้ทำความดีไว้ที่จิตใจของเรา ไว้ที่กายของเราทำความดีเป็นสิ่งดี ถ้าทำความดีแล้วไปโฆษณาเป็นการแสดงตัวเองขึ้นมา ให้คนอื่นเห็นแล้วมันจะเป็นสิ่งไม่ดีเพราะเราคิดว่าทำแล้ว จะให้คนยกย่องสรรเสริญเยิน...อ่านต่อ...

เมื่อตั้งสติกำหนดทันปัจจุบัน สติก็มา ปัญญาก็เกิด ธรรมะต่างๆก็จะปรากฎตามมาเอง ไม่ต้องค้นหา แต่จะต้องมีสติ ให้รู้เท่าทัน อยู่ในกาย ในจิต อยู่เสมอ สิ่งอื่นๆ ก็จะมาเป็นขบวน จิตสุข ก็สุขหนอ ๆ เมื่อกำหนดเท่าทัน ก็จะพบ ความเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และดับไป ของอารมณ์แห่งความสุขนั้น ซึ่งเป็นลักษ...อ่านต่อ...

เอากายมาทำเป็นเรือนบุญ แต่พอเราจะเอาร่างกายมาทำคุณงามความดี มาปฏิบัติธรรมกัน เมื่อจะลุกก็ร้องโอย จะนั่งก็ร้องโอย เหมือนดอกไม้ร่วงโรยไม่มีเกสร ฉะนั้นเมื่อจะเข้าที่นอน ให้นึกถึงคำภาวนา นึกถึงพระทุกขังพระอนิจจัง พระอนัตตา คนเราเกิดมามีแต่จะตายด้วยกันทุกคน ไม่มีใครหลีกหนีความต...อ่านต่อ...

การปฏิบัติธรรมจะช่วยตัดกรรมเก่าได้ไหม? ถามว่ากรรมอะไร กรรมมีอยู่สามทาง ถ้ากรรมเล็กน้อยตัดได้ สมัยอาตมาเด็ก ๆ ยังไม่บวชเพื่อนชวนไปดูไก่ชน มีไก่ตัวหนึ่งถูกแทงที่คอ เลยเอาไก่ไปรักษา ด้วยความหวังดีก็เอาขนไก่แทงหมุนเข้าไปที่คอไก่เพื่อเอาน้ำเสลดน้ำเลือดออก พอมานั่งกรรมฐาน มันเหมื...อ่านต่อ...

#ปฏิบัติธรรมหาเพื่อหนทางแห่งความพ้นทุกข์ ฉะนั้น เรามาศึกษามากระทำกันวันนี้ เพื่อหาวิธีที่ขจัดทุกข์ทั้งกายและจิต โดยการทำจิตให้รู้เท่าทันและเข้าใจสภาวะนั้นๆ ก็จะไม่เป็นทุกข์ แต่ถ้าเราไม่เข้าใจในสภาวะที่เกิดขึ้น ก็จะทำให้เกิดการขัดแย้งกันอยู่ตลอดเวลา เมื่อมีการขัดแย้งกันแล...อ่านต่อ...

#การทำงานสติ สติทำงานพร้อมกับจิตนั่นและก็จะเป็นการปฏิบัติที่ถูกต้อง ขณะใดที่สติไม่ทำงานพร้อมกับจิต ก็จะเป็นสัญชาตญาณ สัญชาตญาณ ที่เรามีอยู่ทุกวัน ใช้อยู่ทุกวันดังนั้นการกำหนด การกำหนดให้กำหนดภายใน ไม่ได้ให้กำหนดภายนอก ภายในในที่นี้ขั้นเบสิกหรือขั้นพื้นฐานระดับกลางๆ ก็ต้อ...อ่านต่อ...

#ประโยชน์ของวิปัสสนา๒๘ข้อ (ต่อจากข้อ ๑๘ วานนี้) ๑๙. เป็นคนดีกว่าผู้ไม่ปฏิบัติ แม้เขาจะมีอายุมากกว่าเรา ๑๐๐ ปี ๒๐. เป็นปัจจัยให้ได้บรรลุนิพพานในชาติต่อไป ๒๑. ทำให้กิเลส คือ โลภะ โทสะ โมหะ เบาบางลงได้ ๒๒. ทำให้เป็นคนมีจิตใจสุขุม เยือกเย็นขึ้น ๒๓. ทำให้เป็นคนมีสติสัมปชัญญะสูง ๒๔. ทำให้เป็น...อ่านต่อ...

#ประโยชน์ของวิปัสสนา๒๘ข้อ ๑. ทำให้เป็นคนฉลาดเฉลียว ๒. ทำให้เป็นคนรู้จักปรมัตถธรรม ๓. ทำให้เป็นคนมีศีลธรรม มีวัฒนธรรมดีงาม ๔. ทำให้เป็นคนรักใคร่กัน สามัคคีกลมเกลียวกัน ๕. ทำให้เป็นคนมีเมตตา กรุณา ๖. ทำให้เป็นคนดีกว่าคน ๗. ทำให้เป็นคนไม่เบียดเบียน ไม่เอาเปรียบ ๘. ทำให้เป็นคนรู้จักตัวเอ...อ่านต่อ...

#โสฬสญาณ การจะได้ผ่านโสฬสญาณนั้นขึ้นอยู่กับวาสนาบารมีมาแต่ชาติปางก่อนด้วย เพราะว่า บางท่านพยายามปฏิบัติ ๓ เทอมติดต่อกัน เป็นเวลา ๖ เดือน แต่ไม่สามารถจะผ่านโสฬสญาณได้ บางท่านปฏิบัติ ๙ วัน ก็สามารถผ่านโสฬสญาณ ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับบารมีแต่ละบุคคลถึงแม้ยังไม่ผ่านโสฬสญาณ โยคีผู้ปฏิบ...อ่านต่อ...

#กำไรชีวิต การทำมาหากินหาเก็บของมนุษย์ จะโดยการทำนา ทำสวน ทำไร่ ค้าขาย รับราชการ เพื่อนำมาเป็นค่าอาหารประจำวัน เพื่อสร้างที่อยู่อาศัย ค่าเสื้อผ้าไว้นุ่งห่ม ค่ายารักษาโรคเมื่อยามเจ็บไข้ อีกส่วนหนึ่งที่เหลือเก็บไว้ใช้ในยามจำเป็นบ้าง เอามาทำบุญบ้าง ทำไมเราจึงต้องทำบุญ บุญคื...อ่านต่อ...

#กระจกส่องใจ การทำกรรมฐานเหมือนการเอาแว่นมาส่องใจ เราจะส่องให้เห็นชัดเจนมากน้อยเพียงใด โดยส่องทั้งข้างนอกและข้างใน แต่เขาให้เราส่องข้างในให้มาก เมื่อส่องข้างในได้ชัดเจนแล้ว การปฏิบัติของเราจะเริ่มขยับเลื่อนชั้นขึ้น มาทีละชั้นๆ ทีละนิดๆ จนเกิดความเคยชิน เมื่อความเคยชินเกิด...อ่านต่อ...

#อานิสงส์ของการเจริญสติ หลับก็เป็นสุข ตื่นก็เป็นสุข นั่งก็เป็นสุข นอนก็เป็นสุข เป็นที่รักของมนุษย์เทวดาอานิสงส์ผลพลอยได้ทำให้เราสุขสบาย เขาเรียกว่าบุญ อันนี้โจรปล้นเอาไปไม่ได้ ไฟไม่ไหม้ สุดท้ายเป็นวิชาหนีนรก”

โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ วิ. (วีระนนท์ วีรนนฺโท)

เจ้าอาวา...อ่านต่อ...

#นักปฏิบัติธรรมที่ดี นักปฏิบัติที่ปฏิบัติได้ดีนั้น จิตใจกล้าแข็งคือต้องมีสติที่เข้มแข็งขึ้นมา มีสติสัมปชัญญะอยู่ตลอดเวลา ทำให้เกิดความหนักแน่นและระลึกได้ สัมปชัญญะ คือการรู้ตัวพร้อมต่อสภาวะที่เกิดขึ้นว่ามันเกิดขึ้นอย่างไร เราอยากจะนั่งเฉยๆ นั่งนิ่งๆ ไม่อยากจะกำหนดมันก็เป็...อ่านต่อ...

การเจริญเมตตาทำให้จิตเป็นอิสระ เรานำหลักปฏิบัติสำคัญ คือ ทาน ศีล ภาวนา ไปใช้ในการดำเนินชีวิต เราสะสมบุญกันวันละนิดทุกวัน จนเป็นพลังบุญ การสั่งสมบุญย่อมนำสุขมาให้ เมื่อเรามีบุญ เราต้องรู้จักหยิบยื่นแบ่งปันให้แก่ผู้อื่น สร้างพลังจิตทางบุญ โดยส่งบุญไปให้พ่อแม่ ญาติๆ พี่น้อง สรรพ...อ่านต่อ...

อย่างโยคีนั่งสมาธิ มันเกิดความสุขในสมาธิ มันเกิดความสุขที่เกิดขึ้นที่มีสมาธิ ถามว่าความสุขของสมาธิ เป็นเช่นไร อธิบายได้ไม่ถึงที่สุด บอกว่าสุขสงบดีเหลือเกิน โอ้ย มันความรู้สึก สภาวะจริงๆมันลึกกว่านั้น สุข เย็น ซาบซ่า สุขแบบโปร่งเบาสบาย สุขแบบสดชื่นแจ่มใส สุขแบบเร้นเหลือจนน้ำตา...อ่านต่อ...

ตัวภาวะใน ปัจจัยปริคคหญาณ คือ เห็นอาการพองแต่ไม่เห็นอาการยุบ บางทีเห็นแต่ยุบ แต่ไม่เห็นพองเห็นเหตุ ไม่เห็นผล เห็นแต่ผลแต่ไม่เห็นเหตุ บางทีไม่มีเหตุไม่มีผลแต่เราตั้งจิตไว้เลย เอ้า พองแล้วๆ พอง ให้มันพองก่อน จิตเราพองก่อน จะพยายามดันให้พองตาม เหมือนโยคีอัดลมเข้าไปให้มันพองตามที...อ่านต่อ...

โยคีบางคนพองออกสีข้าง ทำไมถึงไม่เห็นพองข้างหน้า เพราะมันออกข้างๆ มันไม่ออกมาข้างหน้าตรงๆ มันออกสีข้าง เพราะอะไรถึงออกสีข้าง เพราะเรานั่งตัวไม่ตรง พอนั่งตรงที่แล้วก็งอลง มันก็ไม่เห็นชัด ถ้าเรานั่งตัวตรงมันก็จะเห็นชัด หัวใจมันสูบฉีดได้เต็มที่ มันไม่ถูกทับ ไม่ถูกกดไว้ ทุกส่วนขอ...อ่านต่อ...

ประการที่ ๒ ปัจจัยปริคคหญาณ ปัญญาที่เห็นเหตุและผล เห็นอาการที่ท้องพองแต่ไม่มียุบ บางทีเห็นมันยุบ แต่มันไม่มีพอง ที่โยคีว่าพองมันสั้น พองมันยุบ พองมันยาว ที่อาตมาตั้งคำถามให้ เพื่อให้ดูให้รู้ว่าอะไรเป็นเหตุ บางทีมันพองขึ้นก่อนแล้ว ยังไม่ได้หายใจเลย แต่เราก็ดันลมเข้าไป นึกว่ามั...อ่านต่อ...

ฉะนั้นจึงให้เจริญสติ คือ ให้กำหนดภาวนา เมื่อกำหนดภาวนาจนภาวะมันเกิดขึ้นโดยอัตโนมัติ ก็ดูมันดูอัตโนมัติ มันเกิดขึ้นก็ดูอย่างอัตโนมัติ ทุกอย่าง ไม่ให้มันพ้น ไม่ให้มันหนีไปจากสายตา ไม่คลาดจากสายตาที่ ๓ ด้วยสิ่งที่เห็น นั่นแหละภาวะนั้นที่มันแยกออกไป เราก็ดูอาการที่มันแยก อ...อ่านต่อ...

โยคีผู้ภาวนา พุทโธ พุทโธ ก็เหมือนกัน ต้องจับภาวะลมเข้า ลมออกนั้นให้ต่อเนื่อง ให้จับตั้งแต่ต้นลม กลางลม ปลายลมให้ได้ ถ้าจับต้นลม กลางลม ปลายลมให้ได้แล้ว นั่นแหละ สมาธิมันเกิดขึ้น มันไม่วิตกกังวล มันจะแน่วแน่ หนัก อาการที่ร่างกายเรานั่งไปหนักตัวนั่นแหละ สภาพธาตุดินปรากฏให้เห็น อาก...อ่านต่อ...

โยคีบางท่านสภาวธรรมเกิด แต่ตัวสติหรือความคิดมันตามไม่ทัน เมื่อตามไม่ทัน มันจึงเกิดการแอนตี้กัน ในที่สุดมันก็เกิดการฟุ้ง ฉะนั้นเราต้องทำเหมือนลักษณะต้นอ้อที่ลู่ไปตามลม ภาวะไม่ฝืน ไม่ขืน ไม่บังคับ ไม่ฝืน ไม่ขืน ไม่บังคับ กำหนดลงไปในอาการที่เห็น ที่เป็นอยู่ อันไหนที่มันเด่นชัด ก...อ่านต่อ...

สภาวธรรม สภาพธรรมที่เกิดขึ้นก็เช่นเดียวกัน มันจะเห็นอย่างต่อเนื่อง เห็นตรงไหนหละ อะ...ใจที่มันอึดอิด มันอึดอัด และก็มันเห็นแต่เบื้องต้นว่า มันอึดอัดหนอ อึดอัดอย่างไร มันเกิดขึ้น อึดอัดอยู่ เบื้องต้นอึดอัด ตั้งอยู่อึดอัด และขณะที่จะดับไป มันอึดอัดอย่างไร ตรงนี้จึงให้มีการกำหนดภา...อ่านต่อ...

ภาวะตัวทิฏฐิ ที่แปลว่า ความเห็น เราอย่าไปคิดเห็น ส่วนมากโยคีคิดเห็น ไม่กำหนดตามที่คิด ไม่กำหนดตามอาการที่เกิด อาการที่มันปวด มันปวดก็กำหนดที่ปวด อาการที่มันนิ่ง ก็กำหนดที่นิ่ง อาการที่มันว่าง ก็กำหนดที่ว่าง อาการที่มันเฉยๆ ก็กำหนดเฉยๆ แต่โยคีไม่ได้กำหนดสิ่งเหล่านั้นเฉยๆ มันกลั...อ่านต่อ...

ศีล เป็นบาทฐานเบื้องต้น เป็นบาทฐานเบื้องต้นที่จะนำไปสู่คุณธรรมอันสูง ท่านว่า “สีลัง โลเก อะนุตตะรัง” ..ศีลเป็นเยี่ยมในโลก คือ ความบริสุทธิ์ของจิต ความบริสุทธิ์ของตัวเรา เราไม่มีความวิตกกังวลใดๆในการทำกรรมฐาน ขณะที่เรานั่งอยู่ โยคีนั่งอยู่ ก็ไม่ต้องมีวิตกกังวลห่วงหน้าพะวงหลัง ด้...อ่านต่อ...

ฐานัง ฐานัง มันแปลว่า ที่ตั้ง ที่นั่ง ที่ยืน หรือฐานที่มั่น กรรมะ คือ การกระทำ หรือการงาน การกระทำทางกาย การกระทำทางวาจา และการกระทำทางจิตใจ การกระทำทั้ง ๓ ทางนี้ มันประกอบไปด้วยฐานที่เรียกว่า ที่ตั้ง ที่มั่น หรือที่อยู่ สิ่งเหล่านี้ล้วนแต่เป็นฐาน แต่ฐานของกาย ฐานของจิต คือ กาย ฐานขอ...อ่านต่อ...

หัวใจพระพุทธศาสนา คือ การปฏิบัติธรรมเจริญวิปัสสนากรรมฐาน ดูจิต ดูใจ ตนเอง อะไรที่มันเป็นกิเลส ก็ค่อยๆ เอาออก อะไรที่มันดำ ก็ค่อยๆ ล้างออก ล้างด้วยการปฏิบัติธรรมเจริญภาวนา ใจที่มันหยาบมันจะละเอียดขึ้น จะกลายเป็นคนอ่อนน้อมถ่อมตน พูดจาไพเพราะ มีสัจจะ บุญ มาจากการรักษาใจให้ใจสะอา...อ่านต่อ...

การปฏิบัติธรรม คือการปฏิบัติเพื่อละ เพื่อเอาสิ่งสกปรกออกไปจากจิตจากใจของเราทั้งหมด ให้จิตมับริสุทธิ์ ความป่าเถื่อน อีโก้ ความเห็นแก่ตัว นั่นแหละ คือสิ่งที่นำมาซึ่ง ความสกปรกมาสู่จิต ต้องขนรื้อออกไปให้หมด จนไม่มีอะไรเหลือ จึงเรียกว่า อ่อนนุ่มด้วยอำนาจแห่งพระธรรม

โอวาทธรรม ...อ่านต่อ...

บางคนรวย บางคนสวย บางคนมีปัญญาดี บางคนมีปัญญาทราม บางคนมีอายุยืน บางคนมีอายุสั้น บางคนมีโรคน้อย บางคนมีโรคมาก แต่บางคนเกิดมายากจน ขี้เหร่ ขี้โรค ปัญญาอ่อน อายุสั้น ทั้งๆที่ทุกคนไม่มีใคร ต้องการสิ่งที่ไม่ดี ทุกคนต้องการความดี พระพุทธเจ้าทรงตรัสว่า คนจนเพราะไม่ทำทาน คนรวยเพรา...อ่านต่อ...

ผลของบุญและผลของบาป บาปเป็นสิ่งที่เศร้าหมอง ให้ผลเป็นความทุกข์ บุญคือสิ่งที่ผ่องใส ให้ผลคือความสุข บาปเสมือนฝุ่นละอองหรือโคลนตม บุญเสมือนน้ำชำระฝุ่น หรือโคลนตม ทุกคนเกิดมาต้องมีบาปติดตัวมาทุกคน จะมากหรือน้อยเท่านั้น ส่วนของบุญที่เราทำให้มากแล้วจะกลายเป็นบารมี บารมีเมื่อเต็...อ่านต่อ...

การเจริญสติ...วิชาหนีนรก นี่คืออานิสงส์ของการเจริญสติ หลับก็เป็นสุข ตื่นก็เป็นสุข นั่งก็เป็นสุข นอนก็เป็นสุข เป็นที่รักของมนุษย์เทวดา อานิสงส์ผลพลอยได้ทำให้เราสุขสบาย เขาเรียกว่า บุญอันนี้ โจรปล้นเอาไปไม่ได้ ไฟไม่ไหม้ สุดท้ายเป็นวิชาหนีนรก การปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐาน มันเป็นวิชา...อ่านต่อ...

คำว่า แจ่มใส คือความบริสุทธิ์แห่งใจที่อยู่ภายใน ขับไล่สภาวะจิตมันมัวหมอง ออกจากจิตจากใจของเรา โดยไม่มีส่วนเหลือ พอไม่มีส่วนเหลือ แววตา ผิวพรรณใบหน้า วาจา ที่กล่าวมันสดใสบริสุทธิ์ ไม่มีสิ่งใดที่มาแอบแฝงอยู่ข้างหลัง นั่นคือจิตที่ขาวรอบ นั่นคือคุณของศีล สมาธิ ปัญญา

โอวาทธรรม พ...อ่านต่อ...

การได้เกิดเป็นมนุษย์นี้แสนยาก กว่าเราจะได้มาเกิดเป็นมนุษย์ ถือว่าเรามีพลังบุญแห่งความดีมา ฉะนั้นท่านจึงให้พัฒนาจิตตนเอง เมื่อใดบาปที่ยังไม่เกิดที่จิต จงรักษาจิตไว้อย่าให้บาปเกิดขึ้น อย่าให้เกิดบาปท่วมท้นจิต อย่าไปติดบุญ และอย่าไปติดบาป เมื่อบุญเกิดขึ้น พึงทำหน้าที่ของความ...อ่านต่อ...

"จิตที่คุ้นเคยกับบุญกุศล ที่ตนหมั่นสั่งสมอยู่เสมอ จะทำให้จิตของเรามีความสุข และบุญนั้นก็จะนำหนุนนำเป็นพลังสร้างทางเดินของขีวิต ทั้งโลกนี้และโลกหน้าต่อไป"

โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ วิ. (วีระนนท์ วีรนนฺโท)

เจ้าอาวาสวัดป่าเจริญราช ต.บึงทองหลาง อ.ลำลูกกา จ.ปทุมธานี พระธรรม...อ่านต่อ...

แก่นธรรมคือการปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานนั้น คือทางที่จะนำชีวิตของผู้ประพฤติปฏิบัติ ได้หนีออกจากความทุกข์ ละตัณหา อุปาทาน ละนันทิ ที่เราหลงติดอยู่ ให้พ้นไปได้ นั่นคือสติปัฏฐานสูตรนั่นเอง การปฏิบัติธรรมนั้นก็เพื่อให้ละ พูดตรงๆนั้นก็คือ ความเห็นแก่ตัว ความมักง่าย ความมักได้ ความขี้...อ่านต่อ...

สติ แปลว่า ระลึกได้ สัมปชัญญะ แปลว่า รู้ตัวตลอด รู้ตัวทั่วพร้อม เมื่อมีสติ ก็ต้องมีสัมปชัญญะเหมือนเรามีตัวเรา ก็ต้องมีเงาของเรา เช่นเดียวกัน ตัวสติ เป็นตัวระลึกรู้ว่า ขณะนี้ เราทำอะไรอยู่ สัมปชัญญะ รู้อยู่ว่า ขณะนั่งนี้ เราเป็นอย่างไร นั่นคือ รู้ตัวทั่วพร้อม หากโยคีรู้ตัวทั่วพร้...อ่านต่อ...

มรรค หรือ มรรคจิต อันเป็นจิตที่พระอริยเจ้าพึงกระทำหรือกระทำอยู่เป็นประจำเนืองนิตย์ ถ้าเราจะแปลว่า ทาง มรรค เรียกว่า มัก – คะ มรรค ตัวนี้เราแปลทางโลกิยะของโลก เรียกว่า ทางเดิน ทางที่เดินไปด้วยเท้า แต่มรรคที่จะกล่าวนี้ เป็นมรรคที่ไม่ได้เดินด้วยเท้า ไม่ได้เดินด้วยขา แต่เดินด้วยจิต เ...อ่านต่อ...

“จักขุง อุทะปาทิ” จักษุเกิดขึ้นแล้ว เห็นแล้วว่าละกิเลสได้ “ปัญญา อุทะปาทิ” ปัญญาเกิดขึ้นแล้วว่าสิ่งทั้งหลายทั้งปวงเป็นอนัตตา “วิชชาอุทะปาทิ ญาณัง” วิชาความรู้อันวิเศษ คือ ชีวิตสายใหม่ เกิดขึ้นแล้วแก่เรา เราเคยทุกข์ ไม่ทุกข์ ไม่ร้อน ไม่เย็นแล้ว ไม่ติดทุกข์ ไม่ติดร้อน ไม่ติดเย็นแล...อ่านต่อ...

พอเราอยู่ตรงกลาง มันก็จะมองเห็นซ้าย มองเห็นขวาว่าอะไร คือ สิ่งที่ควรละ อะไร คือ สิ่งที่ควรเว้นอะไรคือสิ่งที่ควรดำเนินหน้าที่ต่อไปของจิต อะไรคือสิ่งที่ควรดำเนินหน้าที่ต่อไปของจิต มันเข้าสู่สัมมาสติระลึกคราวนี้ ระลึกว่า อะไรควรละ อะไรควรปล่อย ควรวาง อะไรที่เรายึดแล้วมันทุกข์ ทุ...อ่านต่อ...

มรรคญาณ ผลญาณ ญาณทัศนะ มันเห็นด้วยสภาวะของตาข้างใน ระลึกเข้าไปในข้างในอีกว่า อ้อ กิเลสตัวนี้ เราทิ้งไปแล้ว ลึกๆเราพอจบไปแล้ว สักกายทิฏฐิ วิจิกิจฉา สีลัพพตปรามาส รูปราคะ ปฏิคะ รูปราคะ อรูปราคะ และก็ละได้แล้ว มันก็ขึ้นมาเป็นพระสกิทา อนาคาทันที จิตมันหลุดพ้นไป ไม่โกรธ ไม่โลภ ไม่หลง ไ...อ่านต่อ...

วิธีกำหนดรู้สภาวะอารมณ์ให้ละเอียด สภาวจิตก็เช่นเดียวกัน หากเราตั้งใจและพยายามกำหนด มันต้องทำได้ มันได้ผลขึ้นมาทันที เมื่อมันได้ผลแล้วเราต้องรักษาผลที่เกิดขึ้นมานั้นไว้ เช่น เรามีความสุขก็ให้เรากำหนดสุขหนอ ๆ มันสบายก็ให้กำหนดสบายหนอ ๆ ดูความสุข ดูตัวที่มันสบาย อารมณ์สบายเป็นอ...อ่านต่อ...

สัตว์โลกย่อมเป็นไปตามกรรม กมมฺนา วตฺตตี โลโก ย่อมตามโผ ตามแผน แห่งกรรมนั่น เพราะสัตว์โลก สร้างกรรม สารพัน ชีพแปรผัน ปันผล ตนสร้างมา กอปรกรรมดี มีบุญ คุณส่งให้ ทั้งกายใจ สุขสันต์ ไร้ปัญหา สุคติ เป็นที่หมาย เมื่อตายลา เสวยสุข สวรรค์ฟ้า ณ คาลัย ถ้ากอปรกรรม ทำชั่ว มิกลัวบาป จิตแสนหยาบ ต่ำช...อ่านต่อ...

ถ้าเราเป็นคนที่อิจฉา ถ้าเราเป็นคนที่โลภ ต้องทำดีๆด้วยการให้ ยอมสละที่ ยอมสละสิ่งของให้ ฝึกให้เกิดการให้ จิตใจจะโน้มน้าวไปทางที่ให้เสียสละ สุดท้ายก็จะได้ประสบผลสำเร็จ เป็นคนที่มีจิตใจยอมให้และจะ ไม่ตระหนี่ ไม่โลภ โทสะจริต คิดใหม่ เราก็เจริญเมตตา แผ่เมตตาให้เขา เขาว่าเราก็ตั้งส...อ่านต่อ...

ถ้าเราตั้งใจย่อมได้สำเร็จผล จะได้มามากน้อยนั้นแล้วแต่คน ผลก็จะให้ตามกำลังที่มีปัญญา ถ้าเราตั้งจิตตั้งใจทำ ค่อยๆทำ อันนี้ไม่ได้ทำแบบนี้ มันมีเทคนิคอยู่ในตัวเอง ในการปฏิบัติธรรมกรรมฐาน เหมือนกันกับการทำงานของเรา เราเรียนมา ทฤษฎีดีหมด แต่เวลาทำงานนั้นแหละจะเอามาใช้เป็นหรือไม่เ...อ่านต่อ...

ทำ กรรมฐานแล้วได้อะไร คนมักจะถามกัน คุณไปปฏิบัติกรรมฐานที่ยุวพุทธฯ คุณได้อะไรคำถามนี้จะเกิดขึ้น แล้วเราจะตอบอย่างไร เราจะตอบอย่างไรลองหาคำตอบให้ตัวเอง คุณไปปฏิบัติกรรมฐานที่ยุวพุทธฯแล้ว คุณได้อะไร ได้เงิน ได้ทอง ได้ความสุขสบายใจ หรือว่าได้ทำตามที่ใจปรารถนา นั้นต้องหาคำตอบให้...อ่านต่อ...

บุญ แปลว่า การชำระจิตใจ ที่ตระหนี่ถี่เหนียว เห็นแก่ตัวออกไป พอเราสามารถนำความเห็นแก่ตัวออกไปได้ เราก็ได้ความเบาใจ ไม่ทุกข์ใจ เพราะมันสามารถเสียสละให้ใครก็ได้ ไม่เลือก พอได้ให้แล้ว ใจก็เบา สะอาด และมีความสุข

โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ วิ. (วีระนนท์ วีนนฺโท) เจ้าอาวาสวัดป่าเ...อ่านต่อ...

การที่เราเกิดมาเป็นมนุษย์และได้มาพบคำสอนของพระพุทธเจ้า เป็นคำสอนของพระอริยบุคคล ถือว่าเรานั้นเป็นผู้มีบุญมาก ในการที่เรานั้นมาฝึกหัดปฏิบัตินี้ เพื่อให้รู้จัก กาย จิต และอารมณ์ ให้เข้าใจตนเอง เราก็จะรู้จักตัวเอง เมื่อรู้จักตัวเองแล้ว เราก็จะปฏิบัติได้เอง รู้เอง

โอวาทธรรม ...อ่านต่อ...

อาตมาเคยไปอบรมนักโทษที่คลองเปรม ก่อนที่เขาจะถูกประหารชีวิต พอเทศน์ให้ฟังจบแล้ว ปรากฏว่าเขาซาบซึ้งใจ ร้องไห้เสียอกเสียใจ บอกว่าถ้ารู้อย่างนี้ไม่ทำความชั่วเสียดีกว่า ต่อไปผมจะเป็นคนดี พอเวลาใกล้จะตายแล้วเพิ่งนึกอยากจะเป็นคนดี มาสำนึกตัวได้ตอนใกล้จะตาย อย่างที่เขาว่าไม่เห็นโ...อ่านต่อ...

ภัยในวัฏฏะสงสารเราต้องให้เห็นอย่างนี้ ทุกขณะๆ จึง เรียกว่าเห็นทุกข์ เห็นโทษเห็นภัยในวัฏฏะสงสาร ตรงนี้โยคีผู้ปฏิบัติคงได้ฟังอาตมาได้กล่าวไปว่า ปเทเสติ คือผู้เป็นพระ ถ้าไม่เป็นพระก็ไม่ได้ชื่อว่า ปเทเสติ คือยังเป็นผู้ปฏิบัติหยาบอยู่ การประพฤติอย่างละเอียดคือมีศีล สมาธิ ปัญญากำ...อ่านต่อ...

การปฏิบัติธรรมจะช่วยตัดกรรมเก่าได้ไหม? ถามว่ากรรมอะไร กรรมมีอยู่สามทาง ถ้ากรรมเล็กน้อยตัดได้ สมัยอาตมาเด็ก ๆ ยังไม่บวชเพื่อนชวนไปดูไก่ชน มีไก่ตัวหนึ่งถูกแทงที่คอ เลยเอาไก่ไปรักษา ด้วยความหวังดีก็เอาขนไก่แทงหมุนเข้าไปที่คอไก่เพื่อเอาน้ำเสลดน้ำเลือดออก พอมานั่งกรรมฐาน มันเหมื...อ่านต่อ...

เรารู้จักการให้ทาน แบ่งปันสิ่งของแก่ผู้อื่น แล้วก็รู้ว่าให้ แล้วเราก็ได้ด้วย คือ ใจเราสุข มีกำลังเต็ม มีกำลังใจพร้อม และกล้าที่จะให้ได้ จึงเป็นการเฉลี่ยความสุขให้แก่ผู้อื่น ที่นับว่า เป็นทานขั้นสูงขึ้นมา ให้ความสุขแก่ผู้อื่น ให้ที่นอน ที่นั่ง แก่ผู้อื่น ทุกคนถ้ามี การให้ทาน อย...อ่านต่อ...

เมื่อกำหนดภาวนาแล้ว โยคีผู้กำหนดภาวนาได้สภาวะต่างๆ มันเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องๆๆ ทั้งอาการที่ท้องพอง ท้องยุบ จนไม่สามารถจะกำหนดมันได้ เมื่อสมาธิมันดิ่ง เราก็มีสภาวะที่เกิดขึ้นอย่างนั้น เราก็ดูมัน ดูแต่กำหนดในจิตไม่ได้ออกกล่าวให้รู้ เห็น ดูมันว่ามันเป็นยังไง ดูตั้งแต่เบื้องต้น ...อ่านต่อ...

ความทุกข์ที่เกิดขึ้นกับโยคีผู้ปฏิบัติธรรมหรือใครก็ตามที่มีชีวิตอยู่ ตลอดทั้งสรรพสัตว์ทั้งหลาย ย่อมหนีไม่พ้นความทุกข์ในเรื่องของสังขารร่างกาย สังขารร่างกายของคนเราหรือสรรพสัตว์นั้น มันมีวันเวลาที่จะเสื่อม มีวันเวลาที่จะแตกดับ ฉะนั้นก่อนที่มันจะเสื่อม ก่อนที่มันจะแตกดับ ทำอ...อ่านต่อ...

จงมีสติ รักษาจิตของตนเอง เมื่อเราไม่รู้จักตัวเอง เราก็จะไม่รู้จักการดำเนินชีวิตของตนเอง เมื่อไม่รู้จักการดำเนินชีวิตของตัวเองก็จะไม่รู้ว่า อนาคตตนเองจะไปอย่างไร เมื่อไม่รู้อนาคต ความว้าวุ่น วุ่นวาย ความสับสน มันก็วนไปสู่วัฏฏะสงสาร เวียนว่ายตายเกิดอยู่ในภพชาตินี้ อย่างไม่มี...อ่านต่อ...

ผลของบุญเราได้พิสูจน์แล้ว คนเราที่เกิดมาไม่เหมือนกัน ก็เพราะทำบุญมาไม่เท่ากันนี่เองเป็นสาเหตุที่ บางคนรวย บางคนสวย บางคนมีปัญญาดี บางคนมีปัญญาทราม บางคนมีอายุยืน บางคนมีอายุสั้น บางคนมีโรคน้อย บางคนมีโรคมาก แต่บางคนเกิดมายากจน ขี้เหร่ ขี้โรค ปัญญาอ่อน อายุสั้น ทั้งๆที่ทุกค...อ่านต่อ...

บุคคลผู้มีศีล ย่อมเป็นผู้หนักแน่น มีความเย็นใจ และเป็นผู้มีความสุขทุกเมื่อ ศีลจึงเป็นสิ่งสำคัญ ที่จะทำให้เราไปสู่ความบริสุทธิ์ ส่งผลให้การประพฤติปฏิบัติธรรมเจริญก้าวหน้าได้ไวยิ่งขึ้น

โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ วิ. (วีระนนท์ วีรนนฺโท)

เจ้าอาวาสวัดป่าเจริญราช พระธรรม...อ่านต่อ...

บางคนเกิดมาไม่เคยเจอหน้ากัน รู้สึกเหมือนเคยเจอกัน คนเคยทำบุญร่วมกันมาในอดีต เคยช่วยเหลือเกื้อกูลกันมาในอดีต เห็นแล้วอยากทำ อยากช่วย อยากพูด อยากคุย อยากเจรจา นั่นคือ สิ่งที่ได้เกื้อกูลกันมาในอดีต สภาวะจิตตัวนี้มันระลึกไปเลยพร้อมกันทั้งหมด จนกระทั่งเห็นสภาวะว่า อ่อ อันนี้เที่...อ่านต่อ...

คุ้มครองจิต การสร้างสติ วิธีนี้คือการกำหนดอาการต่างๆ ที่เกิดขึ้นไม่มีที่สิ้นสุด มันเป็นห่วงโซ่เลย ในที่สุดเมื่อกำหนดได้อย่างนี้แล้ว จิตก็สงบเบาใสมากขึ้น สมาธิเกิดขึ้นทีละขั้นๆ เมื่อจิตสะอาดบริสุทธิ์อย่างนั้น กิเลสเข้าแทรกไม่ได้ เมื่อกิเลสเข้าแทรกไม่ได้ สิ่งนี้จึงเรียกว่า กา...อ่านต่อ...

ผลที่เห็นได้ชัดเจน ความมั่นคงศรัทธาในความตั้งใจที่จะกระทำความดี เหมือนการนั่งภาวนาก็เช่นเดียวกัน หากเราตั้งใจปฏิบัติ ๑ ชั่วโมง มันจะปวดทนมาน หรือมันจะเป็นหรือจะตายอย่างไรก็ช่าง แต่มันคงไม่ตายหรอก เราก็ต้องกัดฟันสู้ทนต่อไป พอมันผ่านไปได้แล้ว เราจะมีความรู้สึกภาคภูมิใจ แล้วยก...อ่านต่อ...

มีโยมคนหนึ่ง อาม่าอายุแกได้เก้าสิบกว่าปีแล้ว แต่เป็นคนที่จิตใจดี ทำบุญใส่บาตรทุกวัน อยู่ไม่ใกล้ไม่ไกล อยู่จังหวัดปทุมธานีนี้แหละทำบุญใส่บาตรทุกวันอยู่คลองสอง วันนั้นแกหลับวู๊ปไป ลูกชายก็วิ่งมา หลวงพ่อๆช่วยหน่อยๆแม่ผมตาย เอ้าตายแล้วจะช่วยอะไรได้โยม หลวงพ่อช่วยแผ่เมตตาให้หน่...อ่านต่อ...

วิธีการกำหนดสภาวธรรมให้ต่อเนื่อง ผลจากการเดิน ผลจากการกำหนดภาวนา ผลจากการตามดูตามรู้สภาวะต่างๆของจิต มันเป็นไปโดยสภาวะตัวแรก ฉะนั้นเมื่อมันเกิดสภาวธรรมตัวแรกมันจะเบี่ยงเบนไปทางลบ หรือเบี่ยงเบนไปทางบวก หรือพูดง่ายๆภาษาคนว่ามันไปทางบุญหรือไปทางบาป การกำหนดจิตภาวนา ไม่ว่าจะเ...อ่านต่อ...

บุคคลผู้มีศีล ย่อมเป็นผู้หนักแน่น มีความเย็นใจ และเป็นผู้มีความสุขทุกเมื่อ ศีลจึงเป็นสิ่งสำคัญ ที่จะทำให้เราไปสู่ความบริสุทธิ์ ส่งผลให้การประพฤติปฏิบัติธรรมเจริญก้าวหน้าได้ไวยิ่งขึ้น

โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ วิ. (วีระนนท์ วีรนนฺโท)

เจ้าอาวาสวัดป่าเจริญราช พระธรรมเ...อ่านต่อ...

ภาพเมื่อครั้งหลวงพ่อยังบวชสามเณร มนุษย์เราเป็นทุกข์ สัตว์เป็นทุกข์ไหม เป็นเพราะว่าอะไร เพราะปรุงแต่ง เพราะอะไร เพราะกลัวตายมีความกลัวอยู่ มีความต้องการอยู่ มันก็เลยเกิดความกลัว พอเกิดแล้ว จิตสร้างทุกข์ให้เกิดขึ้น สร้างทุกข์ให้เกิดขึ้น ครั้นเมื่อเกิดสภาวะอย่างนี้เกิดขึ้น สติ...อ่านต่อ...

บุญยิ่งกว่า...คือการทำกรรมฐาน การทำบุญที่จะได้บุญมากกว่าการสร้างโบสถ์ สร้างวิหารเจดีย์ คือการทำกรรมฐานที่เราปฏิบัติกันอยู่นี่แหละ หากทำจริงก็ได้มาก เพราะว่าเรารักษาคุณงามความดี คือการสร้างสันติสุข ความสงบในใจ พอเราสงบ คนข้าง ๆก็สงบ เมื่อคนข้าง ๆ สงบ มันก็ขยายไปหนึ่งคน สองคน สามค...อ่านต่อ...

ฝึกจิตใจของเราให้เข้มแข็งบริสุทธิ์ เมื่อเรามาปฏิบัติธรรม รู้ความจริงของตัวเราเองดีแล้ว ก็ให้แก้ไขสิ่งที่ไม่ดี ฝึกจิตใจของเราให้เข้มแข็งบริสุทธิ์ หัวใจเรามีสี่ห้อง แบ่งให้พ่อแม่ สองห้องตัวเองหนึ่งห้อง คนรักหนึ่งห้อง มันสกปรกหรือผิดหวังหนึ่งห้อง มันยังเหลืออีกสามห้อง ไว้ประ...อ่านต่อ...

เมื่อเกิดความลังเลสงสัยในขณะปฏิบัติธรรม สิ่งที่โยคีจะต้องทำคือ จะต้องมีสติให้มาก และต้องใช้ความขยันให้มากขึ้น มีความอดทนให้มากขึ้น มีจิตใจจดจ่อ ตามดู ตามรู้ให้ทัน ถึงอาการหรือสภาวะธรรมที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน เมื่อเราตามทัน จิตจะคลายจากสิ่งที่ลังเลสงสัย คลายจากสิ่งที่ทำให้จิตเ...อ่านต่อ...

อาณาปาณสติ คือ การดูลมหายใจเข้า หายใจออกอย่างต่อเนื่อง ไม่เผลอสติ พอไม่เผลอสติ ก็จะรู้ว่า ลมเข้าไปมันหนักหรือเบา ยาวหรือสั้น เย็นหรือร้อน จนสามารถรู้ลมได้อย่างละเอียดชัดเจน บางทีผู้ที่สติชัดเจน ก็จะเห็นลมหายใจเข้าออก เหมือนควันบุหรี่ ที่ลึกเข้าไปถึงท้อง ออกมาอย่างไร หรือบางที ...อ่านต่อ...

บางทีเห็นเฉพาะการเกิด ไม่เห็นการดับของรูปนาม บางทีเห็นสภาวะอาการของภาวะรูปนามเป็นสิ่งที่น่ากลัว บางทีเห็นสภาวะของรูปนามเป็นสิ่งที่สั้น แวบเดียวชีวิตจบแล้ว จบลงไปแล้ว มันแวบขึ้นมาที่ใจหมดแล้ว อุปมาเหมือนดั่งน้ำค้างบนยอดหญ้าเมื่อยามเช้า พระอาทิตย์ส่องมาปุ๊บ มันก็ละลายไปทันท...อ่านต่อ...

ความทุกข์ที่เกิดขึ้นกับโยคีผู้ปฏิบัติธรรมหรือใครก็ตามที่มีชีวิตอยู่ ตลอดทั้งสรรพสัตว์ทั้งหลาย ย่อมหนีไม่พ้นความทุกข์ในเรื่องของสังขารร่างกาย สังขารร่างกายของคนเราหรือสรรพสัตว์นั้น มันมีวันเวลาที่จะเสื่อม มีวันเวลาที่จะแตกดับ ฉะนั้นก่อนที่มันจะเสื่อม ก่อนที่มันจะแตกดับ ทำอ...อ่านต่อ...

กรรม...ลิขิตชีวิตเรา คนเหล่านั้นเมื่อเกิดมาเป็นอย่างนั้นแล้ว ถามว่าใครลิขิตมันเป็นกรรมที่เราทำไว้ในปัจจุบัน เราแต่ละคนเกิดมาเหมือนการแสดงละครแต่ละฉาก อย่างบางคนเกิดมามีอาชีพเป็นหมอ พยาบาล พระภิกษุ สามเณร ครูบาอาจารย์ แต่ละคนแสดงแต่ละฉาก ขึ้นอยู่กับใครเข้าถึงบทบาทไหนได้ดีที่ส...อ่านต่อ...

เราต้องเร่งปฏิบัติอย่างสม่ำเสมอ สะสมวันละนิดวันละหน่อยเหมือนน้ำหยดทีละนิดทีละหน่อย สักวันมันก็เต็มตุ่ม การทำบุญหรือการทำความดีก็เช่นเดียวกัน เราต้องสะสมไว้ทีละนิดทีละหน่อยเหมือนกับผู้ปฏิบัติบางคนบอกว่า “ฉันภาวนาไม่ได้เลย” แต่ถ้าเราตั้งไว้ว่าวันนี้ภาวนา ๑ นาที ๒ นาที ๓ นาที ๑...อ่านต่อ...

กิเลสจะเป็นตัวเหตุ สร้างให้ไปเกิดภพภูมิใหม่ จะดีหรือร้ายอยู่ที่ใจปัจจุบัน อยู่ที่ใจเราเสพอารมณ์ปัจจุบันบ่อยๆ เรียกว่า อาจิณณกรรม เราสร้างเหตุที่ดีบ่อยๆ มันก็เป็นอาจิณณกรรมที่ดีมันก็จะละกรรมที่ไม่ดี มีแต่สภาวะที่จิตใจดีเกิดขึ้น

โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ วิ. (หลวงพ่อวี...อ่านต่อ...

เอากายมาทำเป็นเรือนบุญ แต่พอเราจะเอาร่างกายมาทำคุณงามความดี มาปฏิบัติธรรมกัน เมื่อจะลุกก็ร้องโอย จะนั่งก็ร้องโอย เหมือนดอกไม้ร่วงโรยไม่มีเกสร ฉะนั้นเมื่อจะเข้าที่นอน ให้นึกถึงคำภาวนา นึกถึงพระทุกขังพระอนิจจัง พระอนัตตา คนเราเกิดมามีแต่จะตายด้วยกันทุกคน ไม่มีใครหลีกหนีความต...อ่านต่อ...

ให้รู้วิธีทำก่อน พอรู้วิธีทำได้แล้ว เวลาฟังธรรมบรรยาย จะได้เข้าใจในสภาวะ ในคำภาวนา คำว่าภาวนา คำว่ากำหนด คำว่าสภาวะ คำว่าอารมณ์ ว่าบางที มีโยคีท่านใด ท่านปฏิบัติธรรมสภาวะสูง ก็จะพูดตามสภาวะเราจะได้ตามทันเขา ตรงนี้แหละเป็นเหตุที่ไม่ให้เข้ากลางคัน และไม่อยากให้ออกกลางคัน เพราะม...อ่านต่อ...

ภัยในวัฏฏะสงสาร เราต้องให้เห็นอย่างนี้ทุกขณะๆ จึงเรียกว่าเห็นทุกข์ เห็นโทษเห็นภัยในวัฏฏะสงสาร ตรงนี้โยคีผู้ปฏิบัติคงได้ฟังอาตมาได้กล่าวไปว่า ปเทเสติ คือผู้เป็นพระ ถ้าไม่เป็นพระก็ไม่ได้ชื่อว่า ปเทเสติ คือยังเป็นผู้ปฏิบัติหยาบอยู่ การประพฤติอย่างละเอียดคือมีศีล สมาธิ ปัญญากำห...อ่านต่อ...

กรรมในอดีต เพราะเราไม่เคยได้ยิน ไม่เคยได้ฟังธรรมะ ไม่เคยปฏิบัติมา พอมาปัจจุบันปุ๊ป เราก็มานับหนึ่งใหม่ มันก็จะอาศัยเวลายาวนานกว่าคนอื่น แล้วกรรมของคนอื่นหล่ะ ที่เขาเคยได้ยิน ได้ฟัง ได้ปฏิบัติมาแต่อดีต พอปัจจุบัน เขามาทำอีก เรียกว่า การบำเพ็ญบารมี มีมาแต่ชาติปางก่อน อาศัยบุญบาร...อ่านต่อ...

ประโยชน์ของวิปัสสนา ๒๘ ข้อ ๑. ทำให้เป็นคนฉลาดเฉลียว ๒. ทำให้เป็นคนรู้จักปรมัตถธรรม ๓. ทำให้เป็นคนมีศีลธรรม มีวัฒนธรรมดีงาม ๔. ทำให้เป็นคนรักใคร่กัน สามัคคีกลมเกลียวกัน ๕. ทำให้เป็นคนมีเมตตา กรุณา ๖. ทำให้เป็นคนดีกว่าคน ๗. ทำให้เป็นคนไม่เบียดเบียน ไม่เอาเปรียบ ๘. ทำให้เป็นคนรู้จักตัวเอง ...อ่านต่อ...

คุณสมบัติของผู้ปฏิบัติธรรม พระเจ้าอชาตศัตรู ตรัสถามพระตถาคตเจ้าว่า “พระพุทธ องค์ผู้ทรงพระเจริญ ภิกษุผู้ปฏิบัติธรรมจะต้องมีคุณสมบัติอย่างไรบ้าง จึงจะสามารถบรรลุธรรมของพระพุทธองค์” พระพุทธเจ้าตรัสตอบว่า “มหาบพิตร ภิกษุที่ปฏิบัติธรรม ต้องมีคุณสมบัติ ๕ ประการ คือ ๑. ต้องเคารพอาจาร...อ่านต่อ...

ผู้ถาม : ในปัจจุบันหลายคนติดกับกรรมในอดีตชาติ แล้วพยายามที่จะค้นหาอดีตชาติ ว่าเราทำกรรมอะไรถึงเป็นเช่นนี้ เช่นมีบางท่านกล่าวว่าปฏิบัติกรรมฐานสามารถรู้กรรมและแก้กรรมได้ หลวงพ่อมีทัศนคติอย่างไรเจ้าคะ หลวงพ่อ : ถูกต้องการปฏิบัติกรรมฐานนั้นก็สนับสนุนว่าสามารถรู้กรรมตัวเองได้ คื...อ่านต่อ...

“ ความไม่รู้ในทุกข์ ” อวิชชา คือสภาพปราศจากความรู้ คือไม่รู้อะไรเลย ไม่รู้ในอะไร คือไม่รู้ในทุกข์ คนที่ไม่รู้เรื่องทุกข์คือใคร คือคนบ้า คนปัญญาอ่อน แต่นั่นเขาแสดงถึงความทุกข์อยู่ตลอดเวลา แต่เขาไม่รู้หรอกว่าเขาทุกข์ ความไม่รู้อะไร ไม่รู้ในทุกข์ ว่าทุกข์เป็นยังไง แต่ก็ยังอาศัยท...อ่านต่อ...

ความวุ่นวายนี้มันเกิดขึ้น เพราะต่างคนต่างมองข้างนอก ไม่ได้มองข้างใน พอมองข้างนอก มันก็มองแต่คนอื่น มีแต่คนอื่นที่เป็นอย่างนั้น เป็นอย่างนี้ อันนี้แหละ เป็นสิ่งที่เราอยู่ในสังคมยุ่งยาก พอมองแล้วสติปัญญาหรือขันติธรรมเรามันไม่มี มันก็เกิดความทุกข์ใจ ฉะนั้นการปฏิบัติกรรมฐานหรื...อ่านต่อ...

ให้โยคีได้ปิดวาจา เพื่อเห็นตัวเองให้ชัด ดูตัวเองให้ออก บอกตัวเองให้ได้ ใช้ตัวเองให้เป็น ดูตัวเองให้เห็นชัดว่า ขณะนี้เราอยู่กับอะไร เราอยู่กับความทุกข์ ความปวด หรือเราอยู่กับรูปนาม ขันธ์ ๕ หรือเราอยู่กับเวทนาขันธ์อย่างเดียว หรือลองความว่า เราอยู่กับความทุกข์หรือความวิตก

โอว...อ่านต่อ...

เมื่อตั้งสติกำหนดทันปัจจุบัน สติก็มา ปัญญาก็เกิด ธรรมะต่างๆก็จะปรากฎตามมาเอง ไม่ต้องค้นหา แต่จะต้องมีสติ ให้รู้เท่าทัน อยู่ในกาย ในจิต อยู่เสมอ สิ่งอื่นๆ ก็จะมาเป็นขบวน จิตสุข ก็สุขหนอ ๆ เมื่อกำหนดเท่าทัน ก็จะพบ ความเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และดับไป ของอารมณ์แห่งความสุขนั้น ซึ่งเป็นลักษ...อ่านต่อ...

เบื้องต้น เรารู้จักการให้ทาน แบ่งปันสิ่งของแก่ผู้อื่น แล้วก็รู้ว่า ให้แล้ว เราก็ได้ด้วย คือ ใจเราสุข มีกำลังเต็ม มีกำลังใจพร้อม และกล้าที่จะให้ได้ จึงเป็นการเฉลี่ยความสุขให้แก่ผู้อื่น ที่นับว่า เป็นทานขั้นสูงขึ้นมา ให้ความสุขแก่ผู้อื่น ให้ที่นอน ที่นั่ง แก่ผู้อื่น ทุกคนถ้ามี กา...อ่านต่อ...

เมื่อเรามีกำลังใจเต็ม มีความพร้อมของจิตใจที่เต็มเปี่ยมในการให้แล้ว ก็สามารถสละสิ่งของที่ตนมีแก่ผู้อื่นได้ เราสามารถให้สิ่งของที่เราหวงแหน สิ่งที่เรารักที่สุด สามารถแบ่งปันให้แก่คนอื่นได้ เพราะมันมีกำลังใจ มีความพร้อมในใจแล้วว่า ฉันพร้อมแล้ว ที่จะยกให้เธอไป นั่นคือกำลังของใ...อ่านต่อ...

การกำหนดจิตให้รู้เท่าทันจิตที่นึกคิด ให้มีสติเข้าไปดู เข้าไปรู้ ให้เห็นสิ่งที่ปรากฎขึ้น ในปัจจุบันจิต ว่ามันมีการเกิด การตั้งอยู่และ การดับไปอย่างไร ทางไหน จิตนั้นเกิดดับไปในทางที่เป็นกุศลหรืออกุศล เป็นบาปหรือเป็นบุญ และมีเท่าไรต้องรู้ต้องเห็นให้ละเอียดอย่าให้ขาดสติและอย่าส...อ่านต่อ...

ในวันนี้ที่กล่าวว่า พระพุทธเจ้าเตือน เตือนพราหมณ์ ว่าการปฏิบัติใดๆก็ตาม ที่จะทำให้เกิดความก้าวหน้า จนสามารถถึง มรรค ผล นิพพานได้ ต้องอาศัยกาย อาศัยเวทนา อาศัยจิต อาศัยธรรม เป็นสะพานที่เดินผ่านเข้าไปสู่สภาวะแห่งธรรม ร่างกายของเราอุปมาเหมือนกับรถที่นำเรามาถึงวัด ที่นำเรามาถึงวั...อ่านต่อ...

รหัสกรรมควบคุมชีวิต ตัวกรรมหรือรหัสกรรม เป็นตัวควบคุมชีวิตว่าคนนี้เกิดมาเป็นอย่างไร ซึ่ง สุภมาณพ โตเทยยบุตร ได้ทูลถามพระพุทธเจ้าในเรื่องนี้ว่า ทำไมคนนี้เกิดมาสูง เกิดมาต่ำ เกิดมาผิวดำ เกิดมาผิวขาว เกิดมามีโรคมาก เกิดมามีโรคน้อย บางคนเกิดมา ๒-๓ วันก็ขาดใจตาย ทั้งๆที่แม่ยังไม่ได...อ่านต่อ...

การที่เราเกิดมาเป็นมนุษย์และได้มาพบคำสอนของพระพุทธเจ้า เป็นคำสอนของพระอริยบุคคล ถือว่าเรานั้นเป็นผู้มีบุญมาก ในการที่เรานั้นมาฝึกหัดปฏิบัตินี้ เพื่อให้รู้จัก กาย จิต และอารมณ์ ให้เข้าใจตนเอง เราก็จะรู้จักตัวเอง เมื่อรู้จักตัวเองแล้ว เราก็จะปฏิบัติได้เอง รู้เอง

โอวาทธรรม พ...อ่านต่อ...

ภัยในวัฏฏะสงสาร เราต้องให้เห็นอย่างนี้ทุกขณะๆ จึงเรียกว่าเห็นทุกข์ เห็นโทษเห็นภัยในวัฏฏะสงสาร ตรงนี้โยคีผู้ปฏิบัติคงได้ฟังอาตมาได้กล่าวไปว่า ปเทเสติ คือผู้เป็นพระ ถ้าไม่เป็นพระก็ไม่ได้ชื่อว่า ปเทเสติ คือยังเป็นผู้ปฏิบัติหยาบอยู่ การประพฤติอย่างละเอียดคือมีศีล สมาธิ ปัญญากำห...อ่านต่อ...

คุณสมบัติของพระโสดาบัน พระโสดาบัน หมายถึง ผู้ถึงกระแสที่จะนำไปสู่พระนิพพานเป็นพระอริยบุคคลผู้ประกอบด้วยอริยมรรคมีองค์ ๘ ละสังโยชน์เบื้องต้นอย่างต่ำได้ ๓ ประการ สังโยชน์แปลว่า เครื่องผูก หมายถึงกิเลสที่ผูกมัดใจสัตว์หรือธรรมที่มัดสัตว์ไว้กับทุกข์ สังโยชน์ ๓ ประการได้แก่ ๑) สักกา...อ่านต่อ...

พระเปลือยกายอาบน้ำ จึงถวายผ้าอาบน้ำฝน โดยปกตินางวิสาขาจะกราบทูลอาราธนาพระพุทธองค์พร้อมด้วยภิกษุสงฆ์มาเสวยและฉันภัตตาหารที่บ้านของนางเป็นประจำ เมื่อการจัดเตรียมภัตตาหารเสร็จเรียบร้อยพร้อมแล้ว ก็จะให้สาวใช้ไปกราบทูลอาราธนาพระผู้มีพระภาคและภิกษุสงฆ์ให้เสด็จไปยังบ้านของนาง...อ่านต่อ...

บุญยิ่งกว่า...คือการทำกรรมฐาน การทำบุญที่จะได้บุญมากกว่าการสร้างโบสถ์ สร้างวิหารเจดีย์ คือการทำกรรมฐานที่เราปฏิบัติกันอยู่นี่แหละ หากทำจริงก็ได้มาก เพราะว่าเรารักษาคุณงามความดี คือการสร้างสันติสุข ความสงบในใจ พอเราสงบ คนข้าง ๆก็สงบ เมื่อคนข้าง ๆ สงบ มันก็ขยายไปหนึ่งคน สองคน สามค...อ่านต่อ...

อภิสังขารมาร : มารที่ปรุงแต่งกรรม กิเลสมารตัวที่ ๓ คือ อภิสังขารมาร เป็นมาร เพราะเป็นตัวปรุงแต่งกรรม นำไปสู่การเกิดชาติภพ เป็นมารที่คอยขัดขวางมิให้หลุดพ้นจากวัฏฏะสงสาร มารตัวนี้น่ากลัวมาก ชาวพุทธต้องตั้งสติให้ดี ขอยกตัวอย่างในเรื่องการทำบุญกุศล เช่น เราไปทอดกฐิน ทอดผ้าป่าอาตมาเ...อ่านต่อ...

กิเลสจะเป็นตัวเหตุ สร้างให้ไปเกิดภพภูมิใหม่ จะดีหรือร้ายอยู่ที่ใจปัจจุบัน อยู่ที่ใจเราเสพอารมณ์ปัจจุบันบ่อยๆ เรียกว่า อาจิณณกรรม เราสร้างเหตุที่ดีบ่อยๆ มันก็เป็นอาจิณณกรรมที่ดีมันก็จะละกรรมที่ไม่ดี มีแต่สภาวะที่จิตใจดีเกิดขึ้น

โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ วิ. (หลวงพ่อวี...อ่านต่อ...

เวลาคือนาทีทองของชีวิต เมื่อเราเสียสละเวลามาปฏิบัติธรรมแล้ว เราก็ควรทำให้เต็มที่ในเวลาปฏิบัติ ไม่ให้เสียเวลา เพราะเวลาเป็นเงินเป็นทอง เวลาคือนาทีทองของชีวิต เราเกิดเเป๊ปเดียว เราตาย บอกไม่ได้ ว่าเวลาไหนเราจะตาย มันไว เพราะความตายเปรียบเหมือน เงาติดตามตัวเราตลอดเวลา

โอวาท...อ่านต่อ...

ฝึกจิตใจของเราให้เข้มแข็งบริสุทธิ์ เมื่อเรามาปฏิบัติธรรม รู้ความจริงของตัวเราเองดีแล้ว ก็ให้แก้ไขสิ่งที่ไม่ดี ฝึกจิตใจของเราให้เข้มแข็งบริสุทธิ์ หัวใจเรามีสี่ห้อง แบ่งให้พ่อแม่ สองห้องตัวเองหนึ่งห้อง คนรักหนึ่งห้อง มันสกปรกหรือผิดหวังหนึ่งห้อง มันยังเหลืออีกสามห้อง ไว้ประ...อ่านต่อ...

การได้เกิดเป็นมนุษย์นี้แสนยาก กว่าเราจะได้มาเกิดเป็นมนุษย์ ถือว่าเรามีพลังบุญแห่งความดีมา ฉะนั้นท่านจึงให้พัฒนาจิตตนเอง เมื่อใดบาปที่ยังไม่เกิดที่จิต จงรักษาจิตไว้อย่าให้บาปเกิดขึ้น อย่าให้เกิดบาปท่วมท้นจิต อย่าไปติดบุญ และอย่าไปติดบาป เมื่อบุญเกิดขึ้น พึงทำหน้าที่ของความ...อ่านต่อ...

พระพุทธเจ้าท่านตรัสไว้ว่า โย ธมฺมํ ปสฺสติ โส มํ ปสฺสติ ผู้ใดเห็นธรรม ผู้นั้นชื่อว่าเห็นเรา(ตถาคต) เมื่อสภาวะธรรมปรากฎเกิดขึ้นที่เราที่ยังมีชีวิตอยู่ ไม่ได้เกิดที่คนตาย คนตายไม่รู้แล้ว ไฟเผาก็ไม่รู้แล้ว แต่คนเป็นๆนี้แหล่ะ ท่านจึงเรียกว่า ป่าช้าผีดิบ หมายความว่า เป็นคนเป็นๆนี้แหล่...อ่านต่อ...

มัชฌิมาปฏิปทาแห่งจิต คือ จิตที่ไม่ยึด ด้านซ้าย ด้านขวา จิตที่ไม่ยึดดี ไม่ยึดชั่ว เป็นจิตที่ไม่ประมาท กล่าวคือ เป็นภาวะจิตที่ไม่ถลำไปในสิ่งที่ชอบ จนติด จนยึด ไม่เกลียด จนไม่อยากจะพบ ไม่อยากจะเจอ วางจิตให้อยู่กลางๆ เหมือนโยคีเวลาทำสมาธิ ไม่นึกถึงเรื่องราวใดๆทั้งสิ้น น้อมจิตเข้ามา...อ่านต่อ...

กรรมฐานรักษาโรคได้ วิธีการทำกรรมฐานที่ดีสุดคือการปฎิบัติกรรมฐานโดยธรรมชาติเหมือนสมัยโบราณ คืออยู่สภาพตามธรรมชาติ อากาศร้อนก็ร้อน หนาวก็หนาว รูขุมขนจะเปิด ในระบบร่างกายของมนุษย์เป็นระบบนิเวศวิทยาโดยธรรมชาติ ส่วนที่มันพร่อง มันจะจับออก เรานั่งกรรมฐานขับเหงื่อออก ร่างกายก็จะเ...อ่านต่อ...

คำถาม เวลานั่งสมาธิขนหัวลุก และเมื่อเวลาแผ่เมตตาก็ขนหัวลุกแถบซ้าย พอจิตนิ่งเหมือนมีลมจุกที่คอ กำหนดต่อไปไม่ได้ ตอบ มันเป็นเรื่องปกติธรรมดา เมื่อปฏิบัติไปลึกแล้ว จิตมันจะละเอียด หรือคนมีอดีต มันก็เป็นอย่างนั่นแหละ ถ้าพูดง่าย ๆ เหมือนลักษณะคนมีร่างทรง จะมีสัมผัสที่ ๖ แต่จะไม่เอา...อ่านต่อ...

คำถาม: การกำหนดพองหนอ ยุบหนอ กับอานาปานสติ เหมือนกันหรือต่างกัน ตอบ: ต่างกัน อานาปานสติคือการกำหนดอาการดูลมหายใจเข้า ลมหายใจออก แต่กำหนดภาวนาพองหนอ ยุบหนอ ดูสภาวะท้องพอง ท้องยุบ โดยธรรมชาติมันมีพองยุบอยู่แล้ว แต่เราไปสังเกตว่ามันมีอยู่จริงหรือไม่เท่านั้นเอง

โอวาทธรรม พระครูป...อ่านต่อ...

อานิสงส์ของการทำบุญแล้วแถม ธนญชัยเศรษฐี ใช้เวลาถึง ๔ เดือนในการเตรียมทรัพย์สมบัติเพื่อมอบให้แก่นางวิสาขาสำหรับใช้สอยเมื่อไปอยู่ในตระกูลของสามี เฉพาะเครื่องประดับมหาลดาปสาธน์เพียงอย่างเดียวก็ใช้เวลาทำถึง ๔ เดือน เช่นกัน เมื่อถึงกำหนดนางวิสาขาได้ออกเดินทางไปยังตระกูลของสามี ...อ่านต่อ...

เมื่อเราไม่รู้จักตัวเอง เราก็จะไม่รู้จักการดำเนินชีวิตของตนเอง เมื่อไม่รู้จักการดำเนินชีวิตของตัวเองก็จะไม่รู้ว่า อนาคตตนเองจะไปอย่างไร เมื่อไม่รู้อนาคต ความว้าวุ่น วุ่นวาย ความสับสน มันก็วนไปสู่วัฏฏะสงสาร เวียนว่ายตายเกิดอยู่ในภพชาตินี้ อย่างไม่มีที่สิ้นสุด วนอยู่ในวัฏฏะสง...อ่านต่อ...

“ ฉะนั้นของปฏิกูลนี้เราต้องสลัดออก ถามว่าสลัดออกแล้วไปให้คนอื่นเขาเอาไหม ไม่มีใครอยากเอา ไม่มีใครอยากได้ ฉะนั้นเมื่อไม่มีใครอยากได้ ของมันเน่าทับถมอยู่ในกาย อยู่ในจิตเรา มากี่ภพมากี่ชาติ โทสะจริต โมหะจริต ราคะจริต วิตกจริต สัทธาจริต มันสะสมหมักหมมมากี่ชาติ ความอิจฉาริษยา ความโ...อ่านต่อ...

"ท่านจะมัวนิ่งเฉยอยู่ใยเล่า ลงมือปฏิบัติวิปัสสนาสมาธิกันเถิด เพื่อประโยชน์ทั้ง 3 คือ ประโยชน์ชาตินี้ประโยชน์ชาติหน้าและประโยชน์อย่างยิ่ง คือพระนิพพาน"

โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ วิ. (วีระนนท์ วีรนนฺโท)

เจ้าอาวาสวัดป่าเจริญราช คัดลอกธรรมะบางตอนจาก http://www.watpacharoenrat.org/article.php?artid=128 ภาพปร...อ่านต่อ...

เวลานั่งกรรมฐาน ทั้งอารมณ์ชอบ และไม่ชอบ ให้พยายามกำหนดดูลงไป ต่อเนื่องลงไป อย่าถอย ดูให้มันจบไปทีละเรื่อง เหมือนเราดูละคร จบลงเป็นเรื่องๆไป สุดท้าย สมาธิจะเกิด อุปมาเหมือนฐานเจดีย์ มันจะกว้างมาก เราทำแรกๆนี้มันไม่ไหว มันจะตาย ไม่รู้จะเอายังไง หาจุดยืนไม่ได้ พอหาจุดยืนไม่ได้ พอเ...อ่านต่อ...

การเจริญสติ...วิชาหนีนรก นี่คืออานิสงส์ของการเจริญสติ หลับก็เป็นสุข ตื่นก็เป็นสุข นั่งก็เป็นสุข นอนก็เป็นสุข เป็นที่รักของมนุษย์เทวดา อานิสงส์ผลพลอยได้ทำให้เราสุขสบาย เขาเรียกว่า บุญอันนี้ โจรปล้นเอาไปไม่ได้ ไฟไม่ไหม้ สุดท้ายเป็นวิชาหนีนรก การปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐาน มันเป็นวิชา...อ่านต่อ...

"ศรัทธา" คือมีความเชื่อ เชื่อว่าการปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานนี้ จะทำให้จิตของเราสงบ มีสมาธิ ตัว"วิริยะ"คือความขยันหมั่นเพียร ก็เกิดขึ้น เกิดการกระทำ ขยันทำบ่อยๆ ก็เกิดความเคยชินในสิ่งที่ดี "สติ"ก็จะดำเนินไปพร้อมๆกัน พอทำไปเรื่อยๆ "สติ"ก็จะตามมา รู้สึกตัวได้ ว่ากำลังทำอะไร "สมาธิ" ก็ปร...อ่านต่อ...

บาปเกิดจากจิตฉันใด ย่อมหมดจดด้วยจิตฉันนั้น ความคิดของเรามันจะหมดความคิดไปด้วยอะไร ก็ด้วยความที่มันรู้ทันความคิด แล้วมันก็จะหยุดคิด มันคิดอยู่ แต่ให้เรารู้เท่าทันความคิด ทำอย่างไรจึงจะรู้ตลอด? ก็ต้องอาศัยตัวสติ การรู้ตัวตลอดเส้นสาย ท่านจึงใช้คำว่า ภาวนา คือ ตามดูรู้ให้เท่าทัน ...อ่านต่อ...

คำว่า วิปัสสนา คือให้เอาอารมณ์ที่ปรากฎอยู่ปัจจุบัน ไม่ต้องหาอารมณ์อื่นเข้ามาแทน อารมณ์ที่มันกลัว ก็กำหนดอารมณ์กลัวนั้นลงไป กำหนดลงไปที่ใจของเรานั่นแหล่ะ มันกลัวตรงไหน ก็กำหนดตรงนั้น มันชอบตรงไหน ก็กำหนดตรงนั้น มันไม่ชอบตรงไหน ก็กำหนดตรงนั้น นั้นคืออารมณ์ที่เป็นสัจจะธรรม ควา...อ่านต่อ...

บุญคือสิ่งที่ผ่องใส ให้ผลคือความสุข บาปเสมือนฝุ่นละอองหรือโคลนตม บุญเสมือนน้ำชำระฝุ่น หรือโคลนตม ทุกคนเกิดมาต้องมีบาปติดตัวมาทุกคน จะมากหรือน้อยเท่านั้น ส่วนของบุญที่เราทำให้มากแล้วจะกลายเป็นบารมี บารมีเมื่อเต็มบริบูรณ์ดีแล้วจะเป็นพรสวรรค์ เป็นเหตุให้เราสมหวัง สมปรารถนา มนุ...อ่านต่อ...

เมื่อสติ และสัมปชัญญะ มีขึ้นมา อินทรีย์จะแก่กล้า นั่งก็ไม่ปวด ยืน เดิน ก็ไม่รู้สึกปวด มันรู้แต่ว่า สภาวะที่เกิดขึ้นนั้น เบา การกำหนดภาวนา มันง่ายขึ้น คล่องตัวขึ้น ขาที่เคยนั่งไม่เป็นระเบียบ มันก็ถูกจัดให้เป็นระเบียบ นั่นคือ การที่เข้าสู่สภาวะ ตามจังหวะของกายและจิต โดยที่เรา ผ่อนถ...อ่านต่อ...

การภาวนาในการที่จะให้เกิดสมาธิอย่างรวดเร็ว และมีสภาวะที่ชัดเจน แจ่มแจ้ง ผู้ปฏิบัติจะต้องมีสมาธิที่ตั้งมั่น แน่วแน่เป็น “เอกัคคตารมณ์” (เป็นอารมณ์เดียว) ไม่หวั่นไหวต่อสภาวะเล็กๆ น้อยๆ ตัวอย่างเช่น ในการภาวนา “พองหนอ-ยุบหนอ” ผู้ปฏิบัติจะต้องกำหนดรู้ และมีความรู้สึกที่อาการพอง และ...อ่านต่อ...

ในเวลาที่เรานั่งสมาธิ เรื่องที่ผ่านมาทั้งหมด โดยที่เราไม่ได้คิด มันก็ย้อนร้อยให้เราดู ให้เราเห็น มันเจาะเวลาย้อนหาอดีต ทั้งๆที่ในอดีตที่ผ่านมานั้น บางอย่างมันก็เป็นสิ่งที่ไม่น่าดู แต่มันก็ไปของมัน นั่นคือจิต เรียกว่า จิตใต้สำนึก ฉะนั้น เราจะต้องมีสติคอยควบคุม ว่า เป็นจิตใต้สำ...อ่านต่อ...

เวลาเดินจงกรมได้ดีเต็มที่ จึงให้เดินจงกรม เป็นผลที่ดีและก็เป็นประโยชน์ที่ดีสำหรับโยมทุกๆท่าน เพราะว่าการเดินตรงนี้เป็นสิ่งที่สร้างพลังให้ร่างกายเราแข็งแรง ไม่เป็นโรคภัยไข้เจ็บ สติดีขึ้น ผลพวงที่ตามมาจากการได้และการวิเคราะห์ลง สติมันดี รู้จักการเดิน รู้จักเดิน แล้วเราเดินตร...อ่านต่อ...

จริงๆแล้วไม่มีอะไรตาย มีแต่การเปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา แต่ถ้าใจเราไม่ถึงความสงบ ไม่ถึงความสุขเราก็กลัวทุกอย่าง ท่านเรียกว่าเรากลัวภัย ภัยในชีวิต ภัยเบื้องต้นกลัวเราไม่มีจะอยู่ กลัวเราไม่มีจะกิน กลัวเราไม่ได้กลัวเราเสีย กลัวเราไม่ดี กลัวเราไม่ชนะ กลัวเราแพ้ สิ่งเหล่านี้ล้วนแต...อ่านต่อ...

ฉะนั้น ท่านจึงกล่าวว่า จงมีสติ รักษาจิต อย่าให้ไปสัมผัส อย่าให้สิ่งไม่ดีเกิดขึ้นกับจิต ด้วยการมีสติสัมปชัญญะ ให้รู้เท่าทัน ภาวนาให้จิตมันมีสมาธิ ให้ตัวเรามีสติ รู้เท่าทันอาการของจิต รู้เท่าทัน ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ที่รับหรือสัมผัสอารมณ์ต่างๆ ที่จะทำให้ทุกข์ ให้เศร้า ให้เสียใจ ให...อ่านต่อ...

จากการทำจิตให้ถูกต้อง ทำจิต วางจิตให้ถูกต้องว่า เอ้อ...จิตเราเป็นยังไง นั้นการปฏิบัติของเรา คือ วางจิต คือ การวางจิตของเรา ให้มันเบาไหม รู้ว่าเบา รู้เบา เบาๆๆๆ จับอารมณ์ที่เบา สภาวะที่เบา สภาวะที่เบา คือ จิตมันเบาโล่ง อารมณ์ที่เบา คือ เรารู้สึกว่ามันเบา แต่ถ้าหากเราไม่มีสติ มันก็จะก...อ่านต่อ...

คำถาม: หากเรามีความทุกข์ต่างๆมากมาย การปฎิบัติกรรมฐาน สามารถคลายความทุกข์ได้หรือไม่ ตอบ: การทำกรรมฐานสามารถคลายความทุกข์ได้แน่นอน คนเรามันทุกข์อยู่ ๒ ส่วน ให้เราแยกออกให้ได้ ทุกข์ทางกายกับทุกข์ทางจิต ถ้านับจริงๆมี ๓ คือทุกข์ทางกาย ทุกข์ทางจิต ทุกข์ทางวิญญาณ วิญญาณคือการคิด ก็ทุก...อ่านต่อ...

หากเรามีสติสามารถตามรู้ตามดู ตามเห็น คอยต่อเนื่อง อย่างต่อเนื่องมันก็ปุ๊ปเหมือนไฟแบตเตอรี่มันชาร์จสว่างปุ๊ป โดยระบบสัมผัส โดยระบบอัตโนมัติ automatic เลย จิตก็เช่นเดียวกัน พอรู้หนี่งปุ๊ปจิตสว่างหนึ่ง รู้ภาวะเดียวภาวะใดภาวะหนึ่ง เห็นท้องพองว๊าบ ยุบว๊าบ หากเราติดตามดูตามรู้อย่างเท่าท...อ่านต่อ...

ตามรู้อารมณ์กรรมฐาน!! ส่วนการเข้าสมาธิก็ค่อยๆเข้าลึกลงไปดิ่งลงไป ดูสภาวะที่มันดิ่งก็ดูไป หากมันจะแยกไปเราก็ดูที่มันแยกสภาวะ โดยให้ดูสภาวะที่มันมีอยู่ ที่มันเกิดขึ้นอยู่ เช่นหายใจเข้าออก ดูอาการพองยุบ อาการพองมันยาว แต่พออาการยุบ มันไม่เห็นอะไรเลย ก็ให้กำหนดรู้หนอ ถ้ามันกำหนด...อ่านต่อ...

ตัวสติ คือ ตัว กำแพงกั้น กั้นข้าศึกไม่ให้โจมตีได้ทันท่วงที ข้าศึกมา จะต้องข้ามกำแพงก่อน แต่นี้กำแพงก็ไม่มี ทหาร องครักษ์ รับใช้ก็ไม่มี เพราะอะไร เพราะเปิดประตูให้ข้าศึกเข้ามาเอง ยิ่งทำสมาธิไป ได้ยินเสียงเขามาทำก่อสร้างต่อเติมข้างล่างศาลา จิตมันหวั่นไหว นั่งไปปุ๊ป ปวดขา เอาอีกแล...อ่านต่อ...

อย่างโยคีที่ปฏิบัติธรมวันนี้ ต้องต่อสู้ กับความหงุดหงิดในใจ รอฟังนาฬิกา เมื่อไหร่มันจะตี ถึงเวลาเลิก นั่งหมุนเป็นเลขแปด ก็มี นั่นเป็นเพราะจิต มันไปเอาอารมณ์เก่าๆ ที่ผ่านมา มาคลุกเคล้า ต่อสู้กับมันอยู่นี้ ไม่รู้ว่าแพ้หรือชนะ บัลลังก์หนึ่งก็แพ้ บัลลังก์หนึ่งก็ชนะ การทำสมาธิ เหมือ...อ่านต่อ...

อย่าให้บาปที่ไม่เคยเกิดขึ้นกับจิตของเรา อย่าไปเอาเข้ามา ท่านเรียกว่า แขกที่ไม่ดี อย่าเชิญเข้ามาในบ้านของเรา บ้านอุปมาเหมือนกาย หรือจิต ตัวแขก อุปมาเหมือน ตัวเจตสิกธรรม คือบาป ตัวกิเลส ตัวทุกข์ จึงเราให้ได้มาหมั่นภาวนา เพื่อป้องกันความรู้สึกของจิตตัวนั้น ไม่ให้มันปรากฎเกิดขึ้น ...อ่านต่อ...

พระพุทธเจ้าท่านตรัสไว้ว่า บาปที่มันยังไม่เคยเกิดขึ้น ต้องพยายามอย่าให้มันเกิดหรือสร้างให้มันมีขึ้นที่จิตเรา ถ้าสร้างขึ้นมาเมื่อไหร่ ความทุกข์ ความตึงเครียด นอนไม่หลับ กินไม่ได้นอนหลับ ถ่ายไม่ดี มีแต่ทุกข์ หน้าเน่า ตั้งแต่ออกมาจากที่นอน เศร้าซึม ปรากฎขึ้นที่จิตของเรา ถ้าเรามอง...อ่านต่อ...

ในเวลาที่เรานั่งสมาธิ เรื่องที่ผ่านมาทั้งหมด โดยที่เราไม่ได้คิด มันก็ย้อนร้อยให้เราดู ให้เราเห็น มันเจาะเวลาย้อนหาอดีต ทั้งๆที่ในอดีตที่ผ่านมานั้น บางอย่างมันก็เป็นสิ่งที่ไม่น่าดู แต่มันก็ไปของมัน นั่นคือจิต เรียกว่า จิตใต้สำนึก ฉะนั้น เราจะต้องมีสติคอยควบคุม ว่า เป็นจิตใต้สำ...อ่านต่อ...

พระพุทธเจ้าท่านตรัสว่า จงอย่าประมาท สิ่งใดที่มันไม่ดี ที่ไม่เคยปรากฏขึ้น ในจิตของเราอย่าให้มันเกิดขึ้น ไม่ว่าจะเป็นบาปอกุศลกรรม หรือสิ่งที่ไม่ดี อย่าให้มันมาแทรกในจิตของเรา อย่าให้มันเพาะบ่มงอกเงยขึ้นในจิตของเรา เมื่อมันเพาะบ่ม งอกเงย ขึ้นมาในจิตของเราเมื่อไหร่ เมื่อนั้นแหล...อ่านต่อ...

ถาม : การปฎิบัติธรรมจำเป็นต้องมีการสอบอารมณ์โดยบุคคลอื่นหรือไม่ ตอบ : โดยปรกติแล้วการปฎิบัติธรรมทั่วไปไม่จำเป็นต้องสอบอารมณ์ก็ได้ แต่ถ้าการปฎิบัติธรรมเป็นระบบต้องมีการสอบอารมณ์ เพราะการสอบอารมณ์จะทำให้สภาวะธรรมของเราเจริญขึ้น เรียกว่าการปรับอาการต่างๆของเรา ถ้าพูดภาษาธรรมหม...อ่านต่อ...

การปฏิบัติธรรม คือการมาตรวจสอบจิตของตัวเอง เพื่อชำระจิตของตนเองให้เบาบางจากกิเลสพันห้า ตัณหาร้อยแปด ที่มันมาฉาบทาจิตเรา ได้แก่ความโลภ ความโกรธ ความหลง จากการได้ยินเสียง จากการเห็นทางตา มันอยากจะนำมาเป็นของตัวเอง ในที่สุดพอได้มา จิตก็พอกไว้ หนึ่งชั้น สองชั้น สิบชั้น เป็นร้อยชั้...อ่านต่อ...

คำว่า "บุญ" คือ การชำระจิตใจของเราที่มันตระหนี่ถี่เหนียว เห็นแก่ตัวออกไป พอเราสามารถเอาความเห็นแก่ตัวออกไปได้ มันก็เบาใจ มันก็ไม่ทุกข์ใจ เพราะมันสามารถให้ใครก็ได้ ไม่เลือก พอได้ให้แล้ว ใจมันก็เบาสะอาด พอจิตใจสะอาด มันก็ไม่มืด ไม่ดำ มันไม่มืดไม่ดำก็เป็นสิ่งที่มองเห็นได้ มองไกลๆก...อ่านต่อ...

ธรรมที่เกิดขึ้นในจิตของเรา ธรรมที่ทำให้เกิดความสุข ธรรมที่เบิกบาน ทำแล้วอยากค้นหา อยากรู้ อยากเจอ มุ่งมานะอยากจะประพฤติปฏิบัติ นั่นแหละคือภาวะจิตที่เป็นบุญกุศล ที่อยากสัมผัสกับสิ่งที่เป็นสมาธิ ท่านเรียกว่า มหากุศลจิต แต่อีกส่วนจิตหนึ่ง มันปวดเหลือเกิน มันเมื่อยเหลือเกิน ไม่ไห...อ่านต่อ...

เรื่อง..พระเจ้าอชาตศัตรู ตอน คบพาล พาลไปหาผิด ในสมัยพุทธกาลพระเจ้าอชาตศัตรู โอรสของพระเจ้าพิมพิสารและพระนางโกศลเทวี กษัตริย์แคว้นมคธ ขณะที่มารดาตั้งครรภ์ มารดาแพ้ท้องมาก อยากจะเสวยโลหิตพระราชบิดา พระเจ้าพิมพิสารจึงเอาพระขรรค์แทงพระชานุ(เข่า) รองพระโลหิตให้พระมเหสีเสวย พอได้เสว...อ่านต่อ...

การกำหนดจิตให้รู้เท่าทันจิตที่นึกคิด ให้มีสติเข้าไปดู เข้าไปรู้ ให้เห็นสิ่งที่ปรากฎขึ้น ในปัจจุบันจิต ว่ามันมีการเกิด การตั้งอยู่และ การดับไปอย่างไร ทางไหน จิตนั้นเกิดดับไปในทางที่เป็นกุศลหรืออกุศล เป็นบาปหรือเป็นบุญ และมีเท่าไรต้องรู้ต้องเห็นให้ละเอียดอย่าให้ขาดสติและอย่าส...อ่านต่อ...

ความไม่ประมาท คือให้เราตื่นอยู่ทุกขณะ ในการเคลื่อนไหวของชีวิต ตั้งแต่ ยืน เดิน นั่ง นอน กิน ดื่ม ทำ พูด คิด นี้คือชีวิตเป็นๆที่เรามีอยู่ในสรรพสัตว์ที่อุบัติขึ้นในโลก มีชีวิตอยู่ คือชีวิตเป็นๆ เมื่อมีชีวิตเป็นๆ ฉะนั้น ตัวสติจะต้องได้รู้ความรู้สึกของจิต จับอาการของจิตให้ทันเมื่อทั...อ่านต่อ...

อย่างโยคีที่ปฏิบัติธรรมในวันนี้ ต้องต่อสู้กับความหงุดหงิดในใจ รอฟังนาฬิกาว่าเมื่อไหร่มันตี มันจะหมดเวลา นั่งหมุนเป็นเลขแปด ไปก็มี นั่นเพราะว่า จิตมันไปเอาอารมณ์เก่า ๆ ที่ผ่านมา มาคลุกเคล้า มาต่อสู้กับมันอยู่นี้ ไม่รู้ว่าแพ้ หรือชนะ บัลลังก์หนึ่งก็แพ้ บัลลังก์หนึ่งก็ชนะ การทำสม...อ่านต่อ...

ธรรมที่เกิดขึ้นในจิตของเรา ธรรมที่ทำให้เกิดความสุข ธรรมที่เบิกบาน ทำแล้วอยากค้นหา อยากรู้ อยากเจอ มุ่งมานะอยากจะประพฤติปฏิบัติ นั่นแหละคือภาวะจิตที่เป็นบุญกุศล ที่อยากสัมผัสกับสิ่งที่เป็นสมาธิ ท่านเรียกว่า มหากุศลจิต แต่อีกส่วนจิตหนึ่ง มันปวดเหลือเกิน มันเมื่อยเหลือเกิน ไม่ไห...อ่านต่อ...

ในการปฏิบัติของเราทั้งหลาย ตั้งแต่ผู้ที่ใหม่และเก่า ใครปฏิบัติมาแล้ว ก็ปรับจิต ปรับความรู้สึกของเรา ให้มันเข้าร่องเข้ารอย คือทำใจให้มันสบาย ปรับความกังวลทั้งหลายออก ตัดความไม่ชอบหรือความอึดอัดออกจากใจของเรา เมื่อสามารถตัดความอึดอัด ความกังวล ความไม่ชอบออกจากใจของเราได้แล้ว ...อ่านต่อ...

การบรรลุธรรม หรือการปฏิบัติธรรม ถามว่ายากไหม ไม่ยาก ถามว่าง่ายไหม ไม่ง่าย ยิ่งถ้าไม่ถูกใจเรายิ่งยาก แต่ถ้าถูกใจ เราชอบ ง่าย ง่าย นั่นแหละวิธีการ ทำยังไงที่ว่า ทำใจ ทำใจให้สบาย ไม่ต้องเครียดไม่ต้องวิตกกังวล เรื่องใดๆทั้งสิ้น ไม่ต้องห่วงคนอื่น ห่วงตัวเอง ไม่ต้องดูคนอื่น ดูตัวเราเอง...อ่านต่อ...

การปฏิบัติธรรมก็มามองเข้าไปข้างในใจของเรา มองเข้ามาในใจของเรา ระลึกเข้าไปในใจของเราหลับตาไปมองเห็นหัวใจของเรา นั่นแหละ ผู้ที่เห็นหัวใจตัวเองนั่นแหละ คือ ผู้ที่ใกล้ และพัฒนาได้ดีขึ้นผู้ที่ยังไม่เห็นหัวใจตัวเอง ยังพัฒนายาก ต้องใช้เวลาต่อสู้ ในการแบกสังขารร่างกายของเรา

โอว...อ่านต่อ...

ในการเดิน คือ การฝึกอินทรีย์เรา ให้เราแข็งแรงขึ้น ให้ธาตุขันธ์ อายตนะของเรามันถ่ายเทเลือดลมดีขึ้น เวลามานั่ง มันจะไม่ได้ปวด ไม่ทรมาน ถ้าเราไม่เดิน มานั่งเลยทั้งวัน ก็ไม่ทำให้รอด ไม่ไหว หนะ ไม่ไหวๆเพราะวิปัสสนามันให้จิตใจรู้เท่าทันต่อสภาวะอาการที่เกิด ถ้าเรารู้สภาวะอาการที่เกิ...อ่านต่อ...

ขอฝากโยคีไว้ว่า การเดินจงกรมก็ดี ให้เราเอาใจใส่ที่เท้า เอาใจไปใส่ที่เท้าในการเดิน การนั่ง เอาใจไปใส่ที่ท้อง ในการมองเข้าไปข้างใน หรือจากความรู้สึก บางทีคนรู้สึก บางทีคือเห็นเลย เห็นท้องมันพอง มันยุบ มันพอง มันยุบ บางทีเราเห็นลมเข้า ลมออก เห็นต้นลม ปลายลม กลางลม อันนี้ต้องให้เห็น ...อ่านต่อ...

"บุญ" คือ การชำระจิตใจของเราที่มันตระหนี่ถี่เหนียว เห็นแก่ตัวออกไป พอเราสามารถเอาความเห็นแก่ตัวออกไปได้ มันก็เบาใจ มันก็ไม่ทุกข์ใจ เพราะมันสามารถให้ใครก็ได้ ไม่เลือก พอได้ให้แล้ว ใจมันก็เบาสะอาด พอจิตใจสะอาด มันก็ไม่มืด ไม่ดำ มันไม่มืดไม่ดำก็เป็นสิ่งที่มองเห็นได้ มองไกลๆก็สามาร...อ่านต่อ...

เมื่อจิตมีสมาธิตั้งมั่นขึ้น ต่อมาต้องทำอย่างไรล่ะ? ก็ต้องรักษามันไว้ เป็นทุนที่เราสร้างขึ้น รักษาไว้อย่าให้มันหด หายไป ทำอย่างไรจะไม่ให้มันหดหายไป อย่างเช่น เราทำสมาธิ เราเดินจงกรม ก็ให้มีสมาธิ ให้มีสติ นั่งสมาธิ ก็มีสมาธิ มีสติ ภายใน ไม่ใช่ ดูเหมือนมีสมาธิ สงบนิ่งที่กายอย่างเดี...อ่านต่อ...

ภาวะกรรมที่เป็นบาป ที่มันไม่เคยเกิดขึ้นในจิต ก็อย่าให้มันเกิด เมื่อเกิดแล้ว ก็ต้องฉุดรั้งมันไว้ อย่าให้จิตมันตกต่ำ หรือตัวกิเลสที่มันมาครอบงำจิต ทำยังไง ก็ต้องทะลายมันให้สิ้นไป วิธีทะลายก็คือสร้าง สติ สัมปชัญญะ สร้างจิต อย่าให้คิด อย่าให้ปรุงแต่ง ถ้าจิตเราคิด เราปรุงแต่ง นั้นก็...อ่านต่อ...

พุทโธ จิตก็ต้องอยู่ อยู่ที่ไหน ในขั้นเบสิคเบื้องต้นอยู่ที่ปลายจมูก เดี๋ยวบอกให้รู้ก่อน ผู้ที่ภาวนาพุทโธให้มีสติรู้เท่าทันลมกระทบที่ปลายจมูกทั้ง ๒ ข้าง รู้ว่าลมกระทบ หนัก เบา เย็น ร้อน อ่อน แข็ง ให้รู้ก่อนนี้คือ ขั้นเบสิคในการภาวนาพุทโธ พอมาขั้นที่ ๒ ก็คือ มีสติตามลมเข้าไป พุท เข้...อ่านต่อ...

อะไร คือ อารมณ์ สิ่งที่ชอบใจ ก็คือ อารมณ์ สิ่งที่ไม่ชอบใจ ก็คือ อารมณ์ สิ่งที่มันเฉยๆ ก็คือ อารมณ์นี่ให้เราให้เข้าใจ และรู้เท่าทันอารมณ์ของเรา รู้ตัวเรา เข้าใจตัวเรา รู้อารมณ์ของเรา และสามารถฝืนอารมณ์ของเราได้ อารมณ์ที่มันเคยสบาย อยู่ที่บ้าน ที่เราทำอะไรก็ได้อยู่ที่บ้าน ที่เป็นอิ...อ่านต่อ...

เมื่อเราได้ความใส ความสุข จากการประพฤติปฏิบัติธรรมอย่างนี้ ท่านว่าอานิสงส์หรือผลที่เกิดจากการเจริญสมาธิ สมาธิ ๑.ไม่หลงสติตาย ๒.ตายไปแล้วไม่ต้องไปอบายภูมิทั้ง ๔ อันมี นรก เปรต อสุรกาย และสัตว์เดรัจฉาน ๓. นอนก็เป็นสุข ๔. ตื่นก็เป็นสุข ไม่วิตกกังวล ไม่ผวา ไม่เป็นโรคหัวใจ ไม่เป็นโรคควา...อ่านต่อ...

เมื่อเรากำหนด พองหนอ ยุบหนอ ไปเรื่อย เมื่อสมาธิเกิดมันจะเกิดภาวะนิ่งเฉยไป แว๊บหนึ่ง ความรู้สึกอื่นเปลี่ยนเข้ามา เป็นความคิดเปลี่ยนเข้ามา อาการที่เห็นความเกิดดับของพอง ของยุบ นั้นหายไป มีแต่กองแห่งความคิด คิดไปแล้ว เห็นสิ่งนั้น เป็นอย่างนั้น เป็นอย่างนี้ แบบนี้มันจะง่วง แบบนี้มั...อ่านต่อ...

การปฏิบัติกรรมฐาน ขอบอกเราเคล็ดลับในข้อแรก ประการแรกเลย คือ ให้รู้จักใจเรา ให้รู้จักใจของเราเสียก่อน ประการที่ ๑ ประการที่ ๒ รู้จักอารมณ์ของเรา พอเรารู้จักใจเราแล้ว ก็มารู้จักอารมณ์ของเรา และประการที่ ๓ ต้องรู้จักความต้องการของเรา ว่าเราต้องการอะไร ว่าเราต้องการอะไร ประการที่ ๔ ...อ่านต่อ...

โยคีส่วนมากก็ได้ปฏิบัติกันมา หลายคอร์ส หลายครั้ง ก็มีอีกส่วนหนึ่ง ที่ไม่เคยมาปฏิบัติที่นี่ แต่อาจเคยปฏิบัติที่อื่นมา ก็ถามว่า ได้ไหม ได้ การปฏิบัติที่ไหนก็ตาม ถือว่าเราฝึกพื้นฐานของการปฏิบัติ ฉะนั้นการปฏิบัติกรรมฐานจึงเป็นสิ่งสำคัญของชีวิต ถ้าเราไม่มีกรรมฐานแล้ว เราจะอยู่ในโ...อ่านต่อ...

...ให้รู้วิธีทำก่อน พอรู้วิธีทำได้แล้ว เวลาฟังธรรมบรรยาย จะได้เข้าใจในสภาวะ ในคำภาวนา คำว่าภาวนา คำว่ากำหนด คำว่าสภาวะ คำว่าอารมณ์ ว่าบางที มีโยคีท่านใด ท่านปฏิบัติธรรมสภาวะสูง ก็จะพูดตามสภาวะเราจะได้ตามทันเขา ตรงนี้แหละเป็นเหตุที่ไม่ให้เข้ากลางคัน และไม่อยากให้ออกกลางคัน เพราะ...อ่านต่อ...

คราวนี้ เราต้องมารักษาอารมณ์ที่ดี รักษาสภาวะจิตที่ไม่เอียงซ้าย ไม่เอียงขวา ไม่ติดดี ไม่ติดชั่ว อย่าให้มันติดดี อย่าให้มันติดชั่ว ถ้ามันติดดี ติดชั่ว นั่นคือมันไม่ได้รักษาจิต แต่มันวิ่งไปตามกิเลสตัณหา และอารมณ์ ฉะนั้น ให้มันอยู่กับปัจจุบัน อารมณ์ที่เป็นปัจจุบัน และเป็นความจริง โ...อ่านต่อ...

เมื่อเราเห็นชีวิต เราก็ต้องสร้างจุดยืนของชีวิต สร้างอย่างไร? พระพุทธเจ้าทรงวางแนวทางไว้ให้ วางสติปัฏฐานสูตร ไว้อย่างชัดเจนพูดถึง “กายานุปัสสนาสติปัฏฐาน” เมื่อเห็นกายของเรา ว่ากายของเรานี้มันเป็นอะไร กายมันสุข หรือกายมันทุกข์ มันเป็นที่กาย หรือ ที่ใจ ที่มันสุข มันทุกข์ ที่มันชอ...อ่านต่อ...

เมื่อเห็นความจริงที่ปรากฏขึ้น ในรูป ในนาม ในกาย อันยาววา หนาคืบ กว้างศอก อันนี้แหล่ะ จึงเรียกว่า เห็นชีวิต ชีวิตใคร ชีวิตเรานั่นแหละ เมื่อเห็นหนึ่งชีวิตนี้แล้ว คุณค่าแห่งชีวิตก้าวแรกจึงเริ่มขึ้น ถ้ายังไม่เห็นรูปนาม ก็ยังไม่เริ่มก้าวแรกของชีวิต ความเป็นมนุษย์ ความเป็นตัวเรา เป็น...อ่านต่อ...

เมื่อสมาธิตั้งมั่นขึ้นมา อาการปวด อาการเจ็บหายเป็นปลิดทิ้งเลย เหมือนไม่เคยเป็น เหมือนไม่เคยมี นั่นคือภาวะจิตที่เป็นสมาธิ และสติ สัมปชัญญะ อยู่ที่ตัวเราเอง อยู่ที่ตัวจิตของเราเอง มันก็ถอนจิตเราออกจากทุกข์ จิตเราก็เบาหล่ะทีนี้ ถอนความรู้สึก วิตกกังวลออกไปไม่รู้สึกกลัวอะไร มันก...อ่านต่อ...

เมื่อสมาธิเกิด สติ สัมปชัญญะก็มาประคองตามด้วย มันมาหนึ่งเดียว แต่มันมาพร้อมกันทั้งหมด จิตมันเย็นวุ๊บ เบากาย เบาใจ มันเบาตอนไหน มันเย็นตอนไหน สติต้องเราเท่าทันมัน โยคีเดินๆ นั่งลงปุ๊ป ขณะเดิน ขณะนั่ง จิตมันร้อนไหม จิตลุกลี้ลุกลนไหม? กระสับกระส่ายไหม กังวลไหม? ถ้าจิตกังวลอยู่ มันก็ไ...อ่านต่อ...

พระพุทธเจ้าท่านตรัสว่า จงอย่าประมาท สิ่งใดที่มันไม่ดี ที่ไม่เคยปรากฏขึ้น ในจิตของเราอย่าให้มันเกิดขึ้น ไม่ว่าจะเป็นบาปอกุศลกรรม หรือสิ่งที่ไม่ดี อย่าให้มันมาแทรกในจิตของเรา อย่าให้มันเพาะบ่มงอกเงยขึ้นในจิตของเรา เมื่อมันเพาะบ่ม งอกเงย ขึ้นมาในจิตของเราเมื่อไหร่ เมื่อนั้นแหล...อ่านต่อ...

บางคนเกิดมาไม่เคยเจอหน้ากัน รู้สึกเหมือนเคยเจอกัน คนเคยทำบุญร่วมกันมาในอดีต เคยช่วยเหลือเกื้อกูลกันมาในอดีต เห็นแล้วอยากทำ อยากช่วย อยากพูด อยากคุย อยากเจรจา นั่นคือ สิ่งที่ได้เกื้อกูลกันมาในอดีต สภาวะจิตตัวนี้มันระลึกไปเลยพร้อมกันทั้งหมด จนกระทั่งเห็นสภาวะว่า อ่อ อันนี้เที่ย...อ่านต่อ...

อาตมาถึงได้บอกว่า เวลานั่งกรรมฐาน ทั้งอารมณ์ชอบ และไม่ชอบ ให้พยายามกำหนดดูลงไป ต่อเนื่องลงไป อย่าถอย ดูให้มันจบไปทีละเรื่อง เหมือนเราดูละคร จบลงเป็นเรื่องๆไป สุดท้าย สมาธิจะเกิด อุปมาเหมือนฐานเจดีย์ มันจะกว้างมาก เราทำแรกๆนี้มันไม่ไหว มันจะตาย ไม่รู้จะเอายังไง หาจุดยืนไม่ได้ พอ...อ่านต่อ...

บางคนที่เคยทำแท้ง หรือช่วยคนอื่นทำแท้ง เมื่อสภาวะจิตสงบขึ้น มันจะนำไปสู่ความเป็นนิมิต เป็นภาวะกรรมนิมิต หรือจิตนิมิต ที่เราไม่ได้คิดหรือปรุงแต่งขึ้นมาเอง มันผุดขึ้นมาเป็นโอปปาติกะแห่งจิต เป็นนิมิตขึ้นมา ปรากฎขึ้นเป็นลูกน้อย หรือเด็กชายหญิงก็ตามโผล่ขึ้นมา เหลือกตาถลนใส่เรา ห...อ่านต่อ...

โยคีบางท่าน นั่งสมาธิไป บางทีมือมันก็หาย ขามันก็หาย ตัวมันก็หาย นั่นเป็นอาการกิริยาที่ปรากฏในธาตุ ธาตุอะไร สภาวะธาตุที่ปรากฏที่เป็นลม แต่ตัวเองกลับรู้สึก นั่งนิ่ง ลึก ดิ่งลงไปอยู่ แต่มองตาในเข้าไป มันไม่เห็นกาย ไม่เห็นมือ ไม่แขน ไม่เห็นตัวตน แต่มีความรู้สึกว่า ตัวเรา นั่งอยู่ บาง...อ่านต่อ...

ให้พวกเรา มีสติ รักษาจิต อย่าให้ไปสัมผัส อย่าให้สิ่งไม่ดีเกิดขึ้นกับจิต ด้วยการมีสติสัมปชัญญะ ให้รู้เท่าทัน ภาวนาให้จิตมันมีสมาธิ ให้ตัวเรามีสติ รู้เท่าทันอาการของจิต รู้เท่าทัน ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ที่รับหรือสัมผัสอารมณ์ต่างๆ ที่จะทำให้ทุกข์ ให้เศร้า ให้เสียใจ ให้ดีใจเพราะอารม...อ่านต่อ...

อะไร คือ อารมณ์ สิ่งที่ชอบใจ ก็คือ อารมณ์ สิ่งที่ไม่ชอบใจ ก็คือ อารมณ์ สิ่งที่มันเฉยๆ ก็คือ อารมณ์นี่ให้เราให้เข้าใจ และรู้เท่าทันอารมณ์ของเรา รู้ตัวเรา เข้าใจตัวเรา รู้อารมณ์ของเรา และสามารถฝืนอารมณ์ของเราได้ อารมณ์ที่มันเคยสบาย อยู่ที่บ้าน ที่เราทำอะไรก็ได้อยู่ที่บ้าน ที่เป็นอิ...อ่านต่อ...

สติเป็นตัวปกป้องคุ้มครองจิต ในสมัยพุทธกาล มีลูกเศรษฐีคนหนึ่งเข้ามาบวชในพระพุทธศาสนาแล้วเกิดความอึดอัด กระวนกระวายใจ ในการที่จะรักษาระเบียบวินัย กฎกติกามารยาทในสังคม จนพระพี่เลี้ยงได้นำเรื่องไปกราบทูลพระพุทธเจ้า พระองค์ท่านทรงเมตตาชี้แนะวิธีการรักษาจิตเพียงข้อเดียว คือ การ...อ่านต่อ...

จิตอยู่ตรงกลาง เป็นภาวะจิตที่บริสุทธิ์ ท่านเรียกว่า มัชฌิมาปฏิปทาแห่งจิต คือ จิตที่ไม่ยึด ด้านซ้าย ด้านขวา จิตที่ไม่ยึดดี ไม่ยึดชั่ว เป็นจิตที่ไม่ประมาท กล่าวคือ เป็นภาวะจิตที่ไม่ถลำไปในสิ่งที่ชอบ จนติด จนยึด ไม่เกลียด จนไม่อยากจะพบ ไม่อยากจะเจอ วางจิตให้อยู่กลางๆ เหมือนโยคีเวลา...อ่านต่อ...

ให้ตัวเรามีสติ รู้เท่าทันอาการต่างๆของจิต รู้เท่าทัน ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ที่รับ หรือสัมผัสอารมณ์ต่างๆ ที่จะทำให้ทุกข์ ใหhเศร้า ให้เสียใจ ทำให้ดีใจ เพราะจิตมันรับอารมณ์มาแล้ว ก็สร้างอารมณ์ให้เกิดขึ้นมารก็สร้างเรือนให้ใหญ่โต ให้เราได้ลุ่มหลง แต่เมื่อมีสติ สัมปชัญญะ พระพุทธองค์ท่...อ่านต่อ...

การปฏิบัติธรรมก็มามองเข้าไปข้างในใจของเรา มองเข้ามาในใจของเรา ระลึกเข้าไปในใจของเราหลับตาไปมองเห็นหัวใจของเรา นั่นแหละ ผู้ที่เห็นหัวใจตัวเองนั่นแหละ คือ ผู้ที่ใกล้ และพัฒนาได้ดีขึ้น ผู้ที่ยังไม่เห็นหัวใจตัวเอง ยังพัฒนายาก ต้องใช้เวลาต่อสู้ ในการแบกสังขารร่างกายของเรา

โอ...อ่านต่อ...

การปฏิบัติธรรมนี่ ทำให้ถึงที่ใจ สภาวะที่เราฟังแล้ว มันก็เป็นสภาวะที่ใจของเรา แล้ว เราก็จะเข้าใจง่าย ปฏิบัติธรรม สภาวธรรมก็เกิดขึ้น ไวขึ้นๆๆ บางทีบรรลุธรรม บรรลุธรรมเลย เหมือนสามเณร(สังกิจจะ) เพราะอินทรีย์ ร่างกายเราโดยทุกคนแข็งแรง น้อยที่จะไม่แข็งแรง อายุมากหน่อย น้ำหนักเยอะหน่...อ่านต่อ...

นักเรียนแพทย์เนี่ย เวลาเค้าไปเรียนกับอาจารย์ใหญ่ เค้าจะปิดหน้าไว้ก่อน ไม่ให้เห็นหน้า ถ้าเห็นหน้าแล้วจะจำ จำแล้วก็ขึ้นสมองเลยคราวเนี้ย สุดท้ายเต็มสมองเลย บางทีเรียนไม่จบ เค้าจึงปิดหน้าไว้ให้เห็นเฉพาะส่วนร่างกาย จะมาเปิดหน้าเมื่อตอนสุดท้ายใกล้จะจบคอร์ส เปิดปุ๊บ จำปั๊บ อาจารย์...อ่านต่อ...

เมื่อเราปฏิบัติได้แล้ว สภาวะได้แล้ว รู้ว่าอะไร คือ อะไรแล้ว ในจิตของเราเห็นสภาวะแล้ว เมื่อฟังธรรมมันก็จะง่าย ก็จะเข้าใจทันที เข้าใจทันที เพราะมันจะเป็นหลักปฏิบัติล้วนๆ ในสภาวะอารมณ์ล้วนๆ หนะเมื่อเป็นสภาวะอารมณ์ล้วนๆ เราก็ปฏิบัติได้แล้ว มันก็จะได้ทันทีเลย ได้ทันทีเลย ถ้าเรายัง...อ่านต่อ...

โยคีถึงไม่ได้สอบอารมณ์ก็ไม่เป็นไร ก็ยังมีการฟังธรรม และมีวิธีแก้ให้ด้วย เพราะรู้ว่าไม่มีเวลาที่จะสอบให้โยม โยคี ฉะนั้นจึงพยายามที่จะแสดงธรรม ให้บอกทั้งวิธีการ บอกทั้งอารมณ์และบอกวิธีแก้ เพื่อให้โยมนำไปปรับใช้ในสภาวะอาการที่เกิดขึ้นของจิตและอารมณ์ ฉะนั้นวันนี้อาตมาภาพก็เห็...อ่านต่อ...

ในการปฏิบัติระยะเวลาไม่มาก ก็สามารถทำให้เรารู้ตัวว่า กิจของเราอยู่ตรงไหน ลมอยู่ตรงไหน อาการพอง อาการยุบอยู่ตรงไหน เป็นอันเดียวกันหรือคนละอัน เราสามารถให้คำตอบต่อตัวเราเองได้ พอให้คำตอบต่อตัวเราเอง แล้วก็ไปถามคำตอบไปสอบกับอาจารย์ว่า กับหลวงปู่ว่า อันนี้ใช่ไหม ผมทำแบบนี้ๆ มันไ...อ่านต่อ...

สมัยที่อาตมาปฏิบัติใหม่ๆ ก็มีครูบาอาจารย์ปฏิบัติมาแล้ว แต่ท่านก็ปฏิบัติแบบที่ท่านทำ แต่พอเราปฏิบัติใหม่ๆ มันมีไฟ มันมีไฟ มีใจที่อยากจะรู้ มีใจที่อยากจะเห็น จากการได้ยินได้ฟังพ่อแม่ครูบาอาจารย์พูดให้ฟัง เราก็อยากจะฟัง แล้วอยากจะเห็น อยากปฏิบัติได้เต็มที่ ในสิ่งที่ท่านพูดมานั...อ่านต่อ...

บุญ แปลว่าเครือง,สิ่งชำระ ชำระความเลวร้ายออกจากใจของเรา เมื่อเราสามารถชำระสิงสาราสัตว์ที่เกิดขึ้น ออกจากจิตของเราแล้ว เราจะได้เป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ เริ่มต้นของการพัฒนาจิต เริ่มต้นของการพัฒนาชีวิตที่แท้... เพราะอะไร เพราะใจของเรา อาตมาอุปมาเหมือนดั่งเหวนรก เหวนรกนั้น สรรพสัตว์...อ่านต่อ...

จากปีติสัมโพชฌงค์ มาปัสสัทธิสัมโภชฌงค์ ความสงบระงับจิตในจิต จิตในจิต ในจิตใต้สำนึกและจิตที่วิจิตร เรียกว่า ตทังคจิตหรือวิมุตติจิต จิตที่มันดับสนิท ไม่มีอะไรมาขุ่นข้นให้มันมัวหมองได้ ให้มันมัวหมองได้ ท่านว่า ตทังค มันดับหมดทุกอารมณ์ที่เกิดอยู่ ไม่ใส่ใจใยดีกับอารมณ์นอกๆ เพียงแต...อ่านต่อ...

พอพองหนอ ยุบหนอ ก็ปวดหนอๆๆ คิดหนอๆๆ นิ่งหนอๆๆ หายหนอๆ เบาหนอๆๆๆ ลึกหนอลงไป ลึกหนอลงไป ลึกลงไป จิตมันจะนิ่งดิ่งๆๆๆลงไป นั้นเรากำหนดพร้อมกับการดูด้วยตาใน ไม่ได้ดูด้วยตาเนื้อ ดูตาเนื้อไม่เห็น ดูด้วยตาในลึกลงไป ในสภาวะอาการที่จิตมันเกิด มันดับ ขณะเดียวหัวใจมันเต้น ฉึบฉับ ฉึบฉับ เส้น...อ่านต่อ...

ฉะนั้นการบรรลุธรรมเนี้ย มันก็จะเข้าไปสู่จากธัมมวิจยสัมโพชฌงค์ มันก็ลงมาสู่วิริยสัมโพชฌงค์ พอสภาวะเห็นเรียบร้อยชัดเจนมากขึ้น มันก็ต้องตามต่อ เวลาไม่มีแล้วไม่เป็นอกาลิโก พระพุทธเจ้าว่า อกาลิโกโอปนยิโก โอปนยิโกไม่เลือกกาล ไม่เลือกเวลา สภาวธรรมจะเกิดขึ้นตอนไหนก็ได้ ขนาดที่เราไ...อ่านต่อ...

พอสัมผัสเหยียบลงฟุบๆๆ เห็นสภาวะการเปลี่ยนแปลง การเปลี่ยนแปลงของการเดินเหยียบลงแต่ละเท้า พอเหยียบลงครั้งแรก มันรู้สึกเบาและอุ่น พอเหยียบลงมันหนัก หนืด อาการเปลี่ยนแปลงหนัก หนืด และแฉะ ปรากฏเกิดขึ้นมาแทน นั้นคือสภาวธรรม นี้คือสภาวธรรม เป็นสภาวธรรม สภาวะอารมณ์ สภาวะกรรม กิริยากรร...อ่านต่อ...

ฉะนั้น ในภาวะจิตที่ไม่คิด ไม่นึก มันเฉยๆ โล่งๆ อยู่ในสมอง เหมือนทะเลไม่มีคลื่น บนท้องฟ้าไม่มีลมพัด ไม่มีอากาศถ่ายเท นั้นเป็นห่วงของจิตที่หยุดนิ่ง ผัสสะอยู่กับอุเบกขาจิต หรืออุเบกขาธรรม เฉย คำว่าเฉยในทีนี้ จิตเราอยู่ตรงไหน สติเราอยู่ตรงไหน ในขณะนั้น จิตมันเฉย แต่ตัวสติมันก็เฉย แต...อ่านต่อ...

อีกอันหนึ่งสูตร กาลามสูตร คือ ไม่เชื่อ ๘ อย่าง อันนี้อีกส่วนหนึ่ง นั้นคือว่า ในยุคนั้นคือ เค้ามุ่งมั่นในเรื่องที่ ๑ คือ กามสุขัลลิกานุโยค เรื่องที่ ๒ อัตตกิลมถานุโยค การบำเพ็ญตบะอย่างแก่กล้าหรือเคร่งครัดหรือ อุกฤษฏ์ ประเทศไทยยังไม่มีอุกกฤต มีแต่เหยาะๆแหยะๆอยู่ ยังไม่ถึงขั้นอุกฤษ...อ่านต่อ...

ภาวะเวทนาขันธ์ รูปขันธ์ สัญญาขันธ์ มีไหม มีทั้งหมด แต่อันไหนจะเกิดมาเด่นชัด ก็เราดูกำหนดตรงนั้นลงไป ให้เห็นเท่าทันอาการที่เกิด อาการที่มันมี และมันตั้งอยู่ ดับไปยังไง นี้คือการที่รู้เท่าทันการเกิดดับของขันธ์ ๕ และเห็นการแยกระหว่าง รูปนาม เมื่อเราเห็น เห็นอะไร บางครั้งอะไรเป็นเห...อ่านต่อ...

...ประมวลภาพพิธีเปิดโครงการพัฒนาจิตเพื่อพ่อ ครั้งที่ ๑๐๐ โดยมี พระครูปทุมภาวนาจารย์ วิ.(หลวงพ่อวีระนนท์ วีรนนฺโท)

ท่านเจ้าอาวาส วัดป่าเจริญราช เมตตาเป็นประธาน และให้

โอวาทธรรมแก่ผู้ร่วมโครงการ เมื่อวันที่ ๑ พ.ค. ๖๑ ที่ผ่านมา *** ขอเชิญรับชม รับฟังการถ่ายทอดสดการแสดงธรรมเทศนา โดยพร...อ่านต่อ...

"มัชฌิมาปฏิปทาแห่งจิต"... เมื่อเราไม่ประมาท มันก็ถอนจิตออกจากความทุกข์ ถอนจิตออกจากความรัก ถอนจิตออกจากความชัง ถอนจิตออกจากความกลัว ความเกลียด ถอนจิตออกจากความได้ ความเสีย จะไม่มีได้และไม่มีเสีย... จิตก็อยู่ตรงกลาง เป็นภาวะจิตที่บริสุทธิ์ เรียกว่า #มัชฌิมาปฏิปทาแห่งจิต จิตอันไม่ย...อ่านต่อ...

ความไม่ประมาท คือให้เราตื่นอยู่ทุกขณะ ในการเคลื่อนไหวของชีวิต ตั้งแต่ ยืน เดิน นั่ง นอน กิน ดื่ม ทำ พูด คิด นี้คือชีวิตเป็นๆที่เรามีอยู่ ในสรรพสัตว์ที่อุบัติขึ้นในโลก มีชีวิตอยู่ คือชีวิตเป็นๆ เมื่อมีชีวิตเป็นๆ ฉะนั้น ตัวสติจะต้องได้รู้ความรู้สึกของจิต จับอาการของจิตให้ทัน เมื่อท...อ่านต่อ...

ทุกข์ ท่านว่า เมื่อทุกข์เกิดขึ้นให้กำหนดรู้ รู้ที่ไหน มันทุกข์ที่ไหน กำหนดที่นั่น ให้รู้ที่นั่น อย่างเช่น โยคีทุกข์เพราะกำหนด ภาวนาไม่เห็นท้องพอง ท้องยุบ ทำยังไงหล่ะ ก็มามองแค่ท้อง แต่อย่าไปเบ่งท้อง มองเฉยๆ เหมือนเรามองน้ำไหล เหมือนเรามองลมพัดใบไม้ แว๊บๆ แค่นั้น แต่อย่าไปเบ่งให้...อ่านต่อ...

ภาวะของขันธ์ รูปขันธ์ ใจหรือจิตที่ไปรู้ของลมหายใจเข้า ลมหายใจออก อย่างมีสติเนี้ย เรียกว่าเห็นกองรูป เห็นกองนาม แต่ว่าตัวปัญญาจะเกิดไหม ไม่รู้ แล้วแต่ละบุคคล ในภาวะที่กองรูป กองนามเกิดขึ้น มันเกิดขึ้นๆ ตั้งอยู่ ดับไป อุปาทะ ฐีติ ภังคะ อยู่ทุกวินาที ฉะนั้นผู้ปฏิบัติ คือ ผู้เฝ้าคอยส...อ่านต่อ...

ในภาวะรูปที่อยู่กับตัวหรือร่างกายของเราเนี่ย เอาในภาวะรูปที่เป็นตัวตนที่เรารู้สึกสัมผัสได้ แตะต้องได้ ก็คือกองรูปที่เกิดขึ้นจากตัวเราเอง ในภาวะรูปที่เรียกว่าขันธ์ มาโดยไม่ปรากฏ ดับแล้วก็ไปสู่ที่ไม่ปรากฏ ในภาวะที่ไม่ปรากฏนั้น มันมีตัวมีตนไหม ไม่มี จริงๆแล้วมีไหม มี มันมีทั้ง...อ่านต่อ...

สมุหทัย เหตุที่ทำให้เกิดทุกข์ ต้นเหตุที่ทำให้ทุกข์มันเกิดนั้น คืออะไร คือความคิด หรือความกังวล หรือความต้องการ ทะเยอะทะยานตัณหา ที่มันทำให้ทุกข์ จริงๆ มันมีหลายชื่อ แต่มีสิ่งเดียว คือคำว่าทุกข์ พระพุทธเจ้าจึงใช้คำว่าทุกข์ มันตรงประเด็น ไม่ต้องไม่ไล่ชื่อ ปวดหัวตัวร้อน ปวดฟัน ท้อ...อ่านต่อ...

จิตใจที่ไม่นิ่ง ท่านเรียกอีกอย่างว่า จิตใจที่ฟุ้งซ่าน จิตใจที่ลุกลี้ลุกลน จิตใจที่หาจุดยืนไม่ได้ ในภาวะจิตของเรายังเคว้งคว้าง อยู่ หาความแน่นอน หาจุดยืน หรือฐานของจิตไม่ได้ ถ้าหากโยคีท่านใดท่านหนึ่ง ขาดใจตายในภาวะจิตเช่นนี้แหล่ะ ทำให้เราไปสู่ทุคติภูมิ ไม่ไปสู่สุคติ ฉะนั้นเมื่...อ่านต่อ...

การที่เราเกิดมาเป็นมนุษย์และได้มาพบคำสอนของพระพุทธเจ้า เป็นคำสอนของพระอริยบุคคล ถือว่าเรานั้นเป็นผู้มีบุญมาก ในการที่เรานั้นมาฝึกหัดปฏิบัตินี้ เพื่อให้รู้จัก กาย จิต และอารมณ์ ให้เข้าใจตนเอง เราก็จะรู้จักตัวเอง เมื่อรู้จักตัวเองแล้ว เราก็จะปฏิบัติได้เอง รู้เอง

โอวาทธรรม พ...อ่านต่อ...

"เหมือนพระสารีบุตรนับเมล็ดฝนที่ตกมาจากท้องฟ้าได้ ฉันใดก็ตาม จิตของผู้ประพฤติปฏิบัติอยู่เหนืออารมณ์สุขทุกข์ เมื่ออยู่เหนืออารมณ์สุขทุกข์ ย่อมเห็นสิ่งที่ปรากฏขึ้น. อุปมาเหมือนดั่งแม่ค้า แม่ค้ากำลังจะทอดกล้วยก็แล้วกัน เอาน้ำมันลง ยังไม่เอากล้วยลง น้ำมันที่มันกำลังเดือดปุดๆๆ เห...อ่านต่อ...

อาการปวดเกิดขึ้น ถามว่าอาการปวดนั้นเปลี่ยนแปลงไหม? ตอบว่า เปลี่ยนแปลง สิ่งที่เปลี่ยนแปลงนั้นคือความไม่เที่ยง อาการเปลี่ยนแปลงจากปวด เป็นหายปวด จากหายปวดเป็นคิด จากคิดเป็นง่วง สิ่งเหล่านี้เกิดขึ้นกับโยคีไหม? ตอบว่า เกิด แทบทุกๆชีวิต กับทุกขณะ ทุกบัลลังก์ก็ว่าได้ แต่ว่าภาวะสติ สั...อ่านต่อ...

ในระยะเวลาเจ็ดวัน เราลองมาสลัด มาขูด มาเกา มาทอน ทิ้งไปเสีย ให้เหลืออย่างเดียว คือสภาวธรรม สภาวธรรม สภาพธรรมที่เกิดขึ้น ดังนั้นตั้งแต่พรุ่งนี้เป็นต้นไป เราก็จะเข้าสู่บทการปฏิบัติที่แท้จริง วันนี้เป็นการปฏิบัติแบบวอร์มอัพ ให้มันเข้าที่เข้าทางก่อน ให้เครื่องมันร้อนอุ่นๆ ถ้าสตาร...อ่านต่อ...

แล้วคราวนี้ที่รู้ว่าเอ้อ...ช้างเผือกเป็นสีขาวหรือสีชมพู นั้นเป็นอะไร นั้นคือเป็นสัญญาขันธ์เกิด สัญญาขันธ์เกิด มันเกิดวันละสามอย่าง สัญญาขันธ์เกิด เกิดภาวะอะไร รู้ตัวไหม ไม่รู้ พอรู้ปุ๊บ สติ สัมปชัญญะ มาแล้ว รู้พร้อมว่านี้คือเป็นแต่เพียงธาตุที่ปรากฏขึ้น แต่มันสามารถทำให้จิตของเร...อ่านต่อ...

ประโยชน์ของวิปัสสนา ๒๘ ข้อ ๑. ทำให้เป็นคนฉลาดเฉลียว ๒. ทำให้เป็นคนรู้จักปรมัตถธรรม ๓. ทำให้เป็นคนมีศีลธรรม มีวัฒนธรรมดีงาม ๔. ทำให้เป็นคนรักใคร่กัน สามัคคีกลมเกลียวกัน ๕. ทำให้เป็นคนมีเมตตา กรุณา ๖. ทำให้เป็นคนดีกว่าคน ๗. ทำให้เป็นคนไม่เบียดเบียน ไม่เอาเปรียบ ๘. ทำให้เป็นคนรู้จักตัวเอง ...อ่านต่อ...

คำถาม ลมหายใจเข้าลมหายใจออกสั้น การกำหนดพองหนอ ยุบหนอไม่ทัน เพียงแต่รู้ว่า พองหรือยุบเท่านั้น หากจะให้ยาวต้องฝืนได้หรือไม่? คำตอบ การที่เราจะเห็นท้องพองท้องยุบจะสั้นหรือจะยาวไม่ใช่สิ่งสำคัญ ให้เราดูไปก่อนว่ามันจะยาวจะสั้นยังไงก็ช่าง มันเห็นสั้นก็ดูสั้น ๆ นั่นแหล่ะ ไม่ต้องไปด...อ่านต่อ...

สติเป็นตัวปกป้องคุ้มครองจิต ในสมัยพุทธกาล มีลูกเศรษฐีคนหนึ่งเข้ามาบวชในพระพุทธศาสนาแล้วเกิดความอึดอัด กระวนกระวายใจ ในการที่จะรักษาระเบียบวินัย กฎกติกามารยาทในสังคม จนพระพี่เลี้ยงได้นำเรื่องไปกราบทูลพระพุทธเจ้า พระองค์ท่านทรงเมตตาชี้แนะวิธีการรักษาจิตเพียงข้อเดียว คือการ...อ่านต่อ...

จิตนุ่มนวล...ควรแก่งานดูใจ พอจิตผ่องใสแล้วทำให้เกิดเมตตา เราจะนึกถึงญาติพี่น้อง คิดอยากให้คนโน้นคนนี้ได้มาปฏิบัติ อยากให้เขาได้บุญ พอจิตมันผ่องใส จิตมันเบาโล่งสบาย เราจะนั่งได้ทั้งวัน ขยันกำหนด ขยันเดิน ขยันภาวนา นี่คือจิตผ่องใสเกลี้ยงเกลา จิตไม่เศร้า จิตก็ตื่นตัว เบิกบาน ตัวนี...อ่านต่อ...

โสฬสญาณ การจะได้ผ่านโสฬสญาณนั้น ขึ้นอยู่กับวาสนาบารมีมาแต่ชาติปางก่อนด้วย เพราะว่าบางท่านพยายามปฏิบัติ ๓ เทอมติดต่อกันเป็นเวลา ๖ เดือน แต่ไม่สามารถจะผ่านโสฬสญาณได้ บางท่านปฏิบัติ ๙ วัน ก็สามารถผ่านโสฬสญาณ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับบารมีแต่ละบุคคลถึงแม้ยังไม่ผ่านโสฬสญาณ โยคีผู้ปฏิบัต...อ่านต่อ...

การปฏิบัติธรรมจะช่วยตัดกรรมเก่าได้ไหม? ถามว่ากรรมอะไร กรรมมีอยู่สามทาง ถ้ากรรมเล็กน้อยตัดได้ สมัยอาตมาเด็ก ๆ ยังไม่บวชเพื่อนชวนไปดูไก่ชน มีไก่ตัวหนึ่งถูกแทงที่คอ เลยเอาไก่ไปรักษา ด้วยความหวังดีก็เอาขนไก่แทงหมุนเข้าไปที่คอไก่เพื่อเอาน้ำเสลดน้ำเลือดออก พอมานั่งกรรมฐาน มันเหมื...อ่านต่อ...

พระพุทธเจ้าท่านตรัสว่า จิตฺเต สงฺกิลิฏฺเฐ ทุคติ ปาฏิกงฺขา เมื่อจิตเศร้าหมอง ย่อมมีทุคติเป็นที่ไป เมื่อจิตเราขุ่นมัว เศร้าหมอง จิตดับ ตายลงไป ก็นำจิตตัวนี้ไปต่อ ให้ขุ่นมัวอีกภพชาติต่อไปๆ คนที่หยาบ ไม่พัฒนา ก็จะหยาบต่อไป อีกภพชาติหนึ่ง นั่นคือภาวะกรรมที่ตามมา ตามภพชาติ ฉะนั้นเมื่อ...อ่านต่อ...

นั้นท่านว่า ให้มีสติรู้เท่าทันการเกิดดับของรูปนามขันธ์ ๕ อันจะเป็นเส้นทางไปสู่ความเป็นพระอริยเจ้า เป็นแนวทางปฏิบัติ เข้าสู่ความเป็นอริยบุคคล เพราะการรู้เห็นการเกิดดับของขันธ์ ๕ ของรูปนาม ขันธ์ ๕ ย่อมนำพาให้จิตนั้น ไม่ยึดติดในอุปาทานขันธ์ ไม่ยึดติดในภพชาติ เมื่อไม่ยึดติดในภพชา...อ่านต่อ...

ภาวะของขันธ์ รูปขันธ์ ใจหรือจิตที่ไปรู้ของลมหายใจเข้า ลมหายใจออก อย่างมีสติเนี้ย เรียกว่าเห็นกองรูป เห็นกองนาม แต่ว่าตัวปัญญาจะเกิดไหม ไม่รู้ แล้วแต่ละบุคคล ในภาวะที่กองรูป กองนามเกิดขึ้น มันเกิดขึ้นๆ ตั้งอยู่ ดับไป อุปาทะ ฐีติ ภังคะ อยู่ทุกวินาที

โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย...อ่านต่อ...

เราต้องทะลายสิ่งไม่ดีออกไปจากจิต ที่เป็นอารมณ์ เป็นอนุสัยที่ขุ่นอยู่ข้างใน ทะลายมันออกมาให้หมด พอหมดจดบริสุทธิ์ นั่นแหล่ะ เมื่อจิตดับดวงสุดท้าย มันก็มีแต่ความบริสุทธิ์ พอเกิดใหม่ปุ๊บ มันก็มีแต่ความบริสุทธิ์ นั่นแหล่ะ จึงเรียกว่า ปภสฺสรมิทํ จิตฺตํ จิตเริ่มต้นจึงบริสุทธิ์ พระพุ...อ่านต่อ...

วันนี้วันพระ วันอังคารที่ ๑๖ มกราคม ๒๕๖๑ แรม ๑๕ ค่ำ เดือนยี่(๒) ปีระกา #วัดป่าเจริญราช #วันนี้วันพระ "ในการที่ให้ร้ายคนอื่น นินทาคนอื่น ก็เป็นบาป เจตนาทำให้ผู้อื่นเสียหาย ก็เป็นบาป... นั้น เรามาละการกระทำบาปทั้งปวง ยังกุศลให้ถึงพร้อมคือ ทำคุณงามความดีให้เกิดปัญญา"...

โอวาทธรรม พระครูป...อ่านต่อ...

องค์ภาวนา...เป็นบทนำสู่ความสงบ องค์ภาวนาพองหนอ ยุบหนอ พุทโธ สัมมา อะระหัง นะมะ พะธะ นะโมพุทธายะ เกิด ดับ ไหว นิ่ง นี้เป็นเพียงบทนำไปสู่ความสงบ และเกิดสมาธิได้ง่าย สุดท้ายเราไม่ได้เอาสิ่งเหล่านี้ไปกำหนด เราจะกำหนดแต่สภาวธรรมขั้นสูงที่เกิดขึ้น เปรียบเหมือนกับเจดีย์กับยอดเจดีย์ เราจ...อ่านต่อ...

คำถาม: เวลานั่งสมาธิ กำหนดพองหนอ ยุบหนอ รู้สึกอึดอัด เพราะเกิดลังเลว่า ใช่พองหรือไม่ หรือใช่ยุบหรือไม่ ตอบ: ทำไมเราต้องลังเลกับมันละ ท้องพองก็กำหนดพอง หนอ มันยุบก็กำหนดยุบหนอเท่านั้นเอง ไม่ต้องไปสงสัยหรอก พองหรือยุบ นี่คือหลักการง่ายๆ ไม่ต้องไปสงสัยว่าใช่หรือเปล่า หากต้องการรู้ว...อ่านต่อ...

การที่เราเกิดมาเป็นมนุษย์และได้มาพบคำสอนของพระพุทธเจ้า เป็นคำสอนของพระอริยบุคคล ถือว่าเรานั้นเป็นผู้มีบุญมาก ในการที่เรานั้นมาฝึกหัดปฏิบัตินี้ เพื่อให้รู้จัก กาย จิต และอารมณ์ ให้เข้าใจตนเอง เราก็จะรู้จักตัวเอง เมื่อรู้จักตัวเองแล้ว เราก็จะปฏิบัติได้เอง รู้เอง

โอวาทธรรม พ...อ่านต่อ...

การถ่ายทอดสดพิธีปิดโครงการพัฒนาจิตเพื่อพ่อ ครั้งที่ ๙๖ ระหว่าง วันที่ ๑-๘ ธันวาคม ๒๕๖๐ เมตตาเป็นประธานและให้

โอวาทธรรม โดย พระครูปทุมภาวนาจารย์ วิ.(หลวงพ่อวีระนนท์) เจ้าอาวาสวัดป่าเจริญราช......อ่านต่อ...

ฉะนั้น เมื่อเรามีสติรู้ดูที่ขา รู้ดูที่ใจ รู้ดูที่หัว ดูที่อวัยวะต่างๆ ที่มันเป็นฐานที่เกิด ตรงนี้แหละ เรารู้ ดูให้ชัดเจนแล้วก็น้อมจิตไปกำหนดตามฐานนั้นๆที่มันเกิด จึงเรียกว่า ยาธาตุ แปลว่า รู้ รู้ว่าเราคิด บางคนไม่รู้เลยนะว่าตัวเองคิด รู้ว่าเราคิด รู้ว่าเรานั่ง พองหนอ ยุบหนอ บาง...อ่านต่อ...

นามจิต คือ ความรู้สึกแว้บๆ ความรู้สึกหวิวๆ ความรู้สึกว่า มันกำลังเคลิ้มอยู่ นี่นามจิต บางอันมันไม่รู้สึกเลยรูปมจิต มันเห็นแต่จิต วูบ ไปไหน กลับไปบ้าน ไปทำอะไร ไปหาลูก ไปทำอะไร ไปหาแฟน หนะ มันไปเต็มๆ มันหยาบๆไปเลย นั้นในลักษณะของรูปมจิต ไปหารูปที่เราชอบ ไปหารูปที่เราชอบ เรียกว่า รูป...อ่านต่อ...

ฉะนั้น ท่านจึงว่า ให้มีสติเห็นการแยกรูป แยกนาม รูป อาการปวดเป็นอะไร เป็นรูป ใจที่เห็นว่ามันปวดหนะ ที่รู้ว่าปวดเป็นนาม สภาวะรูปและนามเกิดขึ้นและมันแยกกันตอนไหน มันแยกกันตอนไหน ที่เรานั่งพองหนอ ยุบหนอ ปวดหนอเนี่ย มันแยกออกไปตอนไหน ถ้าเรามีสติเห็นการแยกของมันซึมออกไป นั่นแหละนามร...อ่านต่อ...

พึงรักษาจิตไว้ อย่าไปหลงบุญ อย่าไปหลงบาป ทำบุญแล้วเข้าใจว่าบุญนั้นเกิดประโยชน์ ความสุขเกิดขึ้น ความสุขเกิดขึ้น แต่บุญนี้แหละจะเป็นพลังงานผลักดันให้เราทำความดีได้สำเร็จ ทำความดีให้สำเร็จ นั้นคือ ภาวะแห่งบุญ อันเป็นนามธรรมและรูปธรรม ดังนั้น พระพุทธเจ้าจึงตรัสว่า เรามาบำเพ็ญภาว...อ่านต่อ...

เมื่ออปุญญาภิสังขารมันเกิดขึ้น เราก็จะเบื่อหน่ายจากความดี ไม่ว่าความดีเล็กๆน้อยๆ สวดมนต์ภาวนาอยู่ที่บ้านก็เหมือนกัน เราก็จะเบื่อหน่าย ละทิ้งไป ใน ๑ วัน ๒๔ ชั่วโมง เราก็จะหาโอกาสภาวนาสัก ๓๐ นาที ก็ไม่ได้ ไปทำมาค้าขาย ไม่มีใครมาก็นั่งสงบ ทำจิตสงบ แว๊บหนึ่ง ๕ นาที ๑๐ นาทีก็ได้ ในเสี้ย...อ่านต่อ...

เราไม่ทำให้ถึงที่สุด ไม่ทำให้เต็มที่ มันจะยากต่อการว่า เออ...สมาธิเป็นยังไง ความสุขที่เกิดจากสมาธิเป็นยังไง ไม่รู้เลย ไม่เคยได้เลย ไม่เคยพบเลย ไม่เคยเจอเลย นี่น่าเศร้า มีพระวิปัสสนากรรมฐานที่มหาจุฬาฯ ให้อาตมาไปสอบอารมณ์ ไปสอบอารมณ์ว่าพระคุณเจ้าเห็นไหม ท้องพอง ท้องยุบ ไม่เห็นแต่...อ่านต่อ...

มันจะเกิดประโยชน์ตรงไหน มันเกิดประโยชน์ตรงที่ให้เรามีสติไปรู้ว่า มันเกิดอะไรขึ้นในส่วนทั้ง ๔ หรือฐานทั้ง ๔ เนี้ย มันมีปัญหาตรงไหน แล้วเราจะแก้ปัญหาตรงจุดนั้นยังไง ฐานนั้นยังไง เช่น ล้อลม ล้อรถไม่มีลม เราก็เติมยางลมให้เสมอกัน รถก็จะสามารถอยู่ได้ อุปมาเหมือนการที่เราไม่มีอินทรี...อ่านต่อ...

การปฏิบัติบูชา คือการบูชาพระพุทธเจ้าด้วยการปฏิบัติธรรม นี้คือการบูชาที่พระพุทธเจ้าท่านทรงสรรเสริญ พร้อมกันนั้น พระองค์ยังตรัสว่า โย ธมฺมํ ปสฺสติ โส มํ ปสฺสติ ผู้ใดเห็นธรรม ผู้นั้นชื่อว่าเห็นเรา(ตถาคต) ผู้ใดที่เห็นพระธรรม ผู้นั้นชื่อว่าเห็นแก่นแท้ของพระพุทธศาสนา ผู้ใดเห็นแก่นแท...อ่านต่อ...

อย่างโยคีมานั่งสมาธิ อะไรมาทิ่มแทงมากที่สุด สิ่งนั้นคือ ทุกขเวทนา ปวดหนอๆ จะตายหนอๆ ไม่ไหวแล้วหนอๆ นี่คืออาวุธที่มาทิ่มแทงหัวใจ มันทิ่มแทงที่ขามันก็ปวดแค่ขา ถ้าไม่มีสติ ไม่มีขันติ มันปวดที่ไหนหละ ปวดที่ขา ปวดที่ใจ ตายเลย มันแยกไม่ออกว่าอะไรคือเหตุ มันปวดเพราะอะไร เพราะเราไม่ได้...อ่านต่อ...

เมื่อเราเสียสละเวลามาปฏิบัติธรรมแล้ว เราก็ควรทำให้เต็มที่ในเวลาปฏิบัติ ไม่ให้เสียเวลา เพราะเวลาเป็นเงินเป็นทอง เวลาคือนาทีทองของชีวิต เราเกิดเเป๊ปเดียว เราตาย บอกไม่ได้ ว่าเวลาไหนเราจะตาย มันไว เพราะความตายเปรียบเหมือน เงาติดตามตัวเราตลอดเวลา

โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจาร...อ่านต่อ...

เมื่อเรามาปฏิบัติธรรม รู้ความจริงตัวเราเองดีแล้ว ก็ให้แก้ไขสิ่งที่ไม่ดี ฝึกจิตใจของเราให้เข้มแข็งบริสุทธิ์ หัวใจเรามีสี่ห้อง แบ่งให้พ่อแม่ สองห้อง ตัวเองหนึ่งห้อง คนรักหนึ่งห้อง มันสกปรกหรือผิดหวังหนึ่งห้อง มันยังเหลืออีกสามห้อง ไว้ประคองชีวิตให้เดินหน้าสู้ต่อไป ไม่ใช่ทรุดห...อ่านต่อ...

เมื่อเราเห็นกิเลสความเศร้าหมองของจิตเราแล้ว ต้องหาทางกำจัดมันออกไป เรียกว่า วิริยะสัมโพชฌงค์ คือขยันกำหนดให้เป็นเนืองนิตย์ จิตที่มันโกรธก็กำหนดมันบ่อยๆ โกรธหนอๆ พอมันหายไปแล้วก็เจริญเมตตาบ่อยๆเข้า เมื่อเจริญเมตตาบ่อยเข้า แล้ว อาการของจิตที่ชอบโกรธมันก็จะเลือนลางและหายไป เพ...อ่านต่อ...

เวลาเรารู้สึกปวด ก็กำหนดปวดหนอ เวลาเบื่อก็กำหนดเบื่อหนอ เวลาคิดก็กำหนดคิดหนอ นั่นแหละ ต้องให้ทันปัจจุบัน ถ้าเราคอยเฝ้าดู เราจะรู้ว่า อ่อ ที่มันเป็น มันไม่ใช่จิตของเรา มันเป็นอารมณ์อื่นที่เกิดขึ้นมา ที่เราจินตนาการสร้างขึ้นมา แต่จิตของเรามันถูกหลอมด้วย ความคิดของเรา มันถูกหลอก...อ่านต่อ...

ธัมมวิจยะสัมโพชฌงค์ คือธรรมที่จะสอดแทรกเข้าไปลึกถึงแก่นแท้ ว่าอันนี้เป็นเราหรือไม่ เป็นความคิดเราหรือเป็นจิตของเรา ถ้าสติเราทัน มันก็จะเห็นว่า นี้คือความคิดจัดเป็นโซนหนึ่ง นี้คือจิต จัดเป็นอีกโซนหนึ่ง อันนี้คือจิตมันสร้างขึ้นมาอีกโซนหนึ่ง เราจะสามารถรู้ได้ว่า กายของเราเป็นอ...อ่านต่อ...

โยคีบางท่านสภาวธรรมเกิด แต่ตัวสติหรือความคิดมันตามไม่ทัน เมื่อตามไม่ทัน มันจึงเกิดการแอนตี้กันในที่สุดมันก็เกิดการฟุ้ง ฉะนั้นเราต้องทำเหมือนลักษณะต้นอ้อที่ลู่ไปตามลม ภาวะไม่ฝืน ไม่ขืน ไม่บังคับ ไม่ฝืนไม่ขืนไม่บังคับ กำหนดลงไปในอาการที่เห็น ที่เป็นอยู่ อันไหนที่มันเด่นชัด กำ...อ่านต่อ...

เมื่อกำหนดภาวนาแล้ว โยคีผู้กำหนดภาวนาได้สภาวะต่างๆ มันเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องๆๆ ทั้งอาการที่ท้องพอง ท้องยุบ จนไม่สามารถจะกำหนดมันได้ เมื่อสมาธิมันดิ่ง เราก็มีสภาวะที่เกิดขึ้นอย่างนั้น เราก็ดูมัน ดูแต่กำหนดในจิตไม่ได้ออกกล่าวให้รู้ เห็น ดูมันว่ามันเป็นยังไง ดูตั้งแต่เบื้องต้น ...อ่านต่อ...

ฉะนั้นเวลาการกำหนดอะไร ก็กำหนดตั้งแต่เบื้องต้น ให้เห็นตั้งแต่เริ่มต้น ปวด ก็เห็นตั้งแต่เริ่มต้น คิดก็เห็นตั้งแต่เริ่มต้น พองยุบก็เห็นตั้งแต่เริ่มต้น นั้นแหละ คือ การเห็นเบื้องต้น ท่ามกลาง ที่สุด ถ้าเราเห็นเบื้องต้นแล้ว มันก็จะเห็นต่อเนื่องเป็นต้น และเห็นขบวน เหมือนเราเห็นรถไฟ...อ่านต่อ...

ดังนั้น มีภาวะตัวทิฏฐิ ที่แปลว่า ความเห็น เราอย่าไปคิดเห็น ส่วนมากโยคีคิดเห็น ไม่กำหนดตามที่คิดไม่กำหนดตามอาการที่เกิด อาการที่มันปวด มันปวด ก็กำหนดที่ปวด อาการที่มันนิ่ง ก็กำหนดที่นิ่ง อาการที่มันว่าง ก็กำหนดที่ว่าง อาการที่มันเฉยๆ ก็กำหนดเฉยๆ แต่โยคีไม่ได้กำหนดสิ่งเหล่านั้นเ...อ่านต่อ...

ถ้าจิตของเรามันแน่วแน่ มันไม่คิดเรื่องต่างๆนานา หรือไม่คิดเรื่องที่เลวร้าย ตัวภาวะ จิตวิสุทธิมันก็เกิดขึ้น เมื่อศีลบริสุทธิ์ จิต ความคิดก็บริสุทธิ์ เมื่อความคิด จิตบริสุทธิ์ ความคิดมันก็บริสุทธิ์ ความคิด หรือปัญญามันบริสุทธิ์ พอบริสุทธิ์แล้ว มันก็ทำให้เกิดความเบา ไม่นึก ไม่วิต...อ่านต่อ...

ในสภาวะที่โยคีภาวนา พองหนอ ยุบหนอๆ หรือ พุทโธๆ จิตเกิดความสงบลงไป โยคีต้องตามอาการของความสงบลงไป บางทีอาการอารมณ์โผล่มาปุ๊ป มันกระด้างเลย ฉะนั้นสติของเราต้องทันมัน นั่นคือกรรมที่ติดตนมา ในสันดาน มันมาตัดรอน กุศลธรรม ในจิตเรา สามารถทะลุทะลวง ไปถึงจุดสูงสุดได้ มันจึงทำให้จิตเราหย...อ่านต่อ...

คำว่า วิปัสสนา คือให้เอาอารมณ์ที่ปรากฎอยู่ปัจจุบัน ไม่ต้องหาอารมณ์อื่นเข้ามาแทน อารมณ์ที่มันกลัว ก็กำหนดอารมณ์กลัวนั้นลงไป กำหนดลงไปที่ใจของเรานั่นแหล่ะ มันกลัวตรงไหน ก็กำหนดตรงนั้น มันชอบตรงไหน ก็กำหนดตรงนั้น มันไม่ชอบตรงไหน ก็กำหนดตรงนั้น นั้นคืออารมณ์ที่เป็นสัจจะธรรม ความจ...อ่านต่อ...

สัมมากัมมันตะ การงานชอบ งานอะไร เรามานั่งกรรมฐาน มาสมาทานศีล ๘ เดินจงกรม นั่งสมาธิภาวนา นี้คืองานของจิตวิญญาณ เป็นงานที่จะทำให้หลุดพ้นจากกิเลสพันห้า ตัณหาร้อยแปด ให้เป็นตัวของตัวเอง ไม่เป็นทาสของกิเลสและอารมณ์ ถ้าเราไม่เป็นตัวของตัวเอง มันก็เป็นทาสของกิเลสและอารมณ์อยู่ ตลอดภพ...อ่านต่อ...

การที่เราเกิดมาเป็นมนุษย์และได้มาพบคำสอนของพระพุทธเจ้า เป็นคำสอนของพระอริยบุคคล ถือว่าเรานั้นเป็นผู้มีบุญมาก ในการที่เรานั้นมาฝึกหัดปฏิบัตินี้ เพื่อให้รู้จัก กาย จิต และอารมณ์ ให้เข้าใจตนเอง เราก็จะรู้จักตัวเอง เมื่อรู้จักตัวเองแล้ว เราก็จะปฏิบัติได้เอง รู้เอง

โอวาทธรรม พ...อ่านต่อ...

เมื่อเรามาปฏิบัติก็ให้รู้ความจริง อนิจจัง มันไม่เที่ยง เมื่อมันเกิดขึ้นแล้ว มันเปลี่ยนแปลง แตกดับสลายไป ทุกขัง เมื่อเราเก็บมาไว้ในใจ ในตัวเรา มันทั้งเครียด ทั้งทุกข์ นอนไม่หลับ ขับถ่ายไม่ปกติ กลายเป็นโรคภัยไข้เจ็บ นั้นคือภาวะจากทุกข์ แปลว่า สิ่งที่ทนทรมานอยู่ มันยังแก้ไม่ได้ มั...อ่านต่อ...

เมื่อสติเราเกิดมีขึ้นแล้ว ก็จะเป็นตัวประคองชีวิตจิตใจของเรา ให้มันเข้าร่องเข้ารอย ไม่ให้จิตออกนอกลู่นอกทาง เหมือนเรามานั่งภาวนา ตัวภาวนาคือการมีสติ เมื่อจิตออกนอก ก็กำหนดว่า คิดหนอๆ ออกหนอๆ มันคิดไปไกลก็ให้กำหนดคิดหนอๆ ออกหนอๆ รู้หนอๆ คือการกำหนดรู้ความจริงที่ปรากฎอยู่ ถ้ามั...อ่านต่อ...

สัมมาทิฏฐิ คือปัญญาอันเห็นชอบ เห็นอะไร เห็นชอบในตัวตนเราก่อน ว่า เมื่อเราสำรวจตรวจตราตัวเราลงไปนั้น พบความดี ความชอบอยูในตัวเรา มีไหม ความดีความชอบ มีกี่เปอร์เซ็นต์ ทีนี้ให้เราหาความดีให้ตัวเอง โดยไม่มีจิตใจที่เอนเอียง ให้ตรง ซื่อ บริสุทธิ์กับตัวเอง ดีก็คือดี ผิดก็คือผิด บาปก็ค...อ่านต่อ...

คำว่า รู้ ตื่น เบิกบาน มาจากพระนามของพระพุทธเจ้าว่า พุทฺโธ ผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน ผู้รู้ รู้อะไร คือรู้จิตของตนเอง รู้โลกนอก รู้โลกใน รู้โลกิยจิต รู้โลกิยธรรม ผู้ตื่นในที่นี่ คือตื่นจากความโง่ ที่เรียกว่าอวิชชาที่ปิดบัง คือตื่นจากความไม่ฉลาด ให้ฉลาด ฉลาดในตัวเอง คือรู้กาย รู้ใจข...อ่านต่อ...

การปฏิบัติธรรม คือการศึกษาตัวเราเอง ให้เข้าใจสภาวะกาย สภาวะจิตของเราเอง พร้อมกับความสำนึกรู้สึกที่จิตใจของเรา ที่ผุดขึ้นมาอย่างแท้จริง ว่า มีอาการอย่างไรบ้าง มีความรู้สึกสำนึกอย่างไรบ้าง มันผุดโผล่ขึ้นมาจากจิต ที่เรียกว่า โอปปาติกจิต ที่เราไม่เคยรู้ เคยสัมผัสในจิตของเราเลย เ...อ่านต่อ...

ศีล เป็นบาทฐานเบื้องต้น เป็นบาทฐานเบื้องต้นที่จะนำไปสู่คุณธรรมอันสูง ท่านว่า “สีลัง โลเก อะนุตตะรัง” ..ศีลเป็นเยี่ยมในโลก คือ ความบริสุทธิ์ของจิต ความบริสุทธิ์ของตัวเรา เราไม่มีความวิตกกังวลใดๆ ในการทำกรรมฐาน ขณะที่เรานั่งอยู่ โยคีนั่งอยู่ ก็ไม่ต้องมีวิตกกังวลห่วงหน้าพะวงหลัง ด...อ่านต่อ...

ความทุกข์ที่เกิดขึ้นกับโยคีผู้ปฏิบัติธรรมหรือใครก็ตามที่มีชีวิตอยู่ ตลอดทั้งสรรพสัตว์ทั้งหลาย ย่อมหนีไม่พ้นความทุกข์ในเรื่องของสังขารร่างกาย สังขารร่างกายของคนเราหรือสรรพสัตว์นั้น มันมีวันเวลาที่จะเสื่อม มีวันเวลาที่จะแตกดับ ฉะนั้นก่อนที่มันจะเสื่อม ก่อนที่มันจะแตกดับ ทำอ...อ่านต่อ...

บางคนนั่งไปปวดศีรษะ อะไรทำให้ปวด ความตึงเครียดหรือเปล่า ไม่ได้เครียด ภาวะจิตเหมือนถูกบีบศีรษะ อาการเหมือนถูกบีบ พอเราเรียกเข้ามาถามว่าเป็นไง ก็ไม่ปวด นั้นคือ กรรม เข้ามาแทรกกรรมฐาน ฉะนั้นต้องพยายามนั่งแผ่เมตตา แผ่เมตตาด้วยจิต ขอให้เจ้ากรรมนายเวรทั้งหลายของข้าพเจ้า ตั้งแต่ในอด...อ่านต่อ...

มีพระภิกษุรูปหนึ่งนั่งกรรมฐาน นั่งไปปวดหัวเข่า ทั้งโยมเคยมาปฏิบัติที่นี่เหมือนกัน ปวดหัวเข่า ปวดมากเหมือนจะระเบิด เหมือนไฟไหม้ เหมือนใครเอามีดมาฟันลงไป มาสับลงไป บางคนก็บอก ไม่ลุก ก็ไม่ยอมลุก ๓ ชั่วโมงนั่งปุ๊บ เห็นกบมันกระโดดจากหัวเข่า วูบออกมาเลย หันหน้ามา กบมันตัวใหญ่ขึ้นๆๆๆ...อ่านต่อ...

เริ่มตั้งแต่อุปจารสมาธิ บางคนก็เห็นเป็นนิมิต เป็นนิมิต ขณิกสมาธิ แต่มีความรู้สึก แต่อุปจารสมาธิก็จะเกิดนิมิต เห็นสิ่งนั่นเห็นสิ่งนี้ เห็นผู้คนอื่นที่ตายไป เห็นป่าภูเขา แม่น้ำ นั้นอยู่ในขั้น อุปจารสมาธิ จิตที่อยู่ในอุปจารสมาธิ บางทีเห็นคู่กรรม คู่เวร ก็มี นึกถึงตนเอง อดีตที่ทำไว...อ่านต่อ...

อย่างโยคีนั่งสมาธิ มันเกิดความสุขในสมาธิ มันเกิดความสุขที่เกิดขึ้นที่มีสมาธิ ถามว่าความสุขของสมาธิ เป็นเช่นไร อธิบายได้ไม่ถึงที่สุด บอกว่าสุขสงบดีเหลือเกิน โอ้ย มันความรู้สึก สภาวะจริงๆมันลึกกว่านั้น สุข เย็น ซาบซ่า สุขแบบโปร่งเบาสบาย สุขแบบสดชื่นแจ่มใส สุขแบบเร้นเหลือจนน้ำตา...อ่านต่อ...

ตัวภาวะใน ปัจจัยปริคคหญาณ คือ เห็นอาการพองแต่ไม่เห็นอาการยุบ บางทีเห็นแต่ยุบ แต่ไม่เห็นพองเห็นเหตุ ไม่เห็นผล เห็นแต่ผลแต่ไม่เห็นเหตุ บางทีไม่มีเหตุไม่มีผลแต่เราตั้งจิตไว้เลย เอ้า พองแล้วๆ พอง ให้มันพองก่อน จิตเราพองก่อน จะพยายามดันให้พองตาม เหมือนโยคีอัดลมเข้าไปให้มันพองตามที...อ่านต่อ...

ศีล เป็นบาทฐานเบื้องต้น เป็นบาทฐานเบื้องต้นที่จะนำไปสู่คุณธรรมอันสูง ท่านว่า “สีลัง โลเก อะนุตตะรัง” ..ศีลเป็นเยี่ยมในโลก คือ ความบริสุทธิ์ของจิต ความบริสุทธิ์ของตัวเรา เราไม่มีความวิตกกังวลใดๆในการทำกรรมฐาน ขณะที่เรานั่งอยู่ โยคีนั่งอยู่ ก็ไม่ต้องมีวิตกกังวลห่วงหน้าพะวงหลัง ด้...อ่านต่อ...

ฐานัง ฐานัง มันแปลว่า ที่ตั้ง ที่นั่ง ที่ยืน หรือฐานที่มั่น กรรมะ คือ การกระทำ หรือการงาน การกระทำทางกาย การกระทำทางวาจา และการกระทำทางจิตใจ การกระทำทั้ง ๓ ทางนี้ มันประกอบไปด้วยฐานที่เรียกว่า ที่ตั้ง ที่มั่น หรือที่อยู่ สิ่งเหล่านี้ล้วนแต่เป็นฐาน แต่ฐานของกาย ฐานของจิต คือ กาย ฐานขอ...อ่านต่อ...

สัมมาวายามะ ความเพียรชอบ เพียรมาดูใจเราว่า เออ...บาปที่มันอยู่ในใจเรามันมีกี่ชนิด เราเอามันออกไปแล้วกี่ชนิด เอาทิ้งไปแล้วกี่ชนิดจากใจเรา จากปากเรานี้ มีกี่ชนิด เอาทิ้งออกจากปากได้กี่ชนิดแล้ว จากสมองเรานี้ ที่เป็นของเน่า เอามันออกไปกี่ชนิดแล้ว มันเหลืออยู่กี่ชนิด นั้นคือเพียรพย...อ่านต่อ...

สติ จึงเป็นตัวป้องกันจิต เปรียบเสมือนเซฟตี้คัท ตัดไฟ ไม่ให้ไฟวิ่งเข้ามาช๊อตหมด สติจึงเป็นตัวคุ้มครองจิต ให้สะอาดบริสุทธิ์ เมื่อจิตบริสุทธิ์ ย่อมเห็นจิตของตนเอง เห็นจิตในจิต ว่าตัวเรานี้มีกิเลสกี่ตัว ละสังโยชน์ได้กี่ตัว สักกายทิฏฐิ เราละได้หรือยัง ความมีตัวตน ดีกว่าเขา สูงกว่าเ...อ่านต่อ...

ภาพบรรยากาศ พิธีปิดโครงการพัฒนาจิตเพื่อพ่อ ครั้งที่ ๙๐ (วันที่ ๘ มิ.ย.๖๐) ณ อาคารศาลาปฏิบัติธรรมเฉลิมพระเกียรติ วัดป่าเจริญราช ลำลูกกา คลอง ๑๑ ปทุมธานี โดย พระอาจารย์มหาวีระศักดิ อภินันทเวที เมตตาเป็นประธานในพิธี และให้

โอวาทธรรมแก่ผู้เข้าร่วม... ขอเชิญทุกท่าน ร่วมอนุโมทนาบุญกับโยค...อ่านต่อ...

เมื่อเรามาปฏิบัติ เราที่เคยโกรธ ก็ละความโกรธ เราที่เคยโลภ ก็ให้ละความโลภ เราที่เคยหลงก็ให้ละความหลง สร้างสติปัญญาให้เกิดขึ้น สร้างสมาธิให้เกิดขึ้น สมาธิคือฐานที่มั่น แล้วจะมองเห็นข้างหน้า ข้างซ้าย ข้างขวา เห็นหมดว่า อ่อ มันหมดจดแล้วนะ ถ้าไม่หมดจด ก็ขูดขัดเกลามันออก ทำวิธีไหน ขู...อ่านต่อ...

สุดท้าย เห็นอาสวักขยญาณ ปัญญาญาณที่เกิดขึ้น จากการบำเพ็ญภาวนา คือเห็นกิเลสที่หมักดองอยู่ในขันธสันดาน ในรากเหง้าของจิต ที่เป็นอกุศลจิต เห็นว่ามันฝังอะไรไว้กับเรา มายาวนานนักหนา จนถึงปัจจุบันนี้ มันถึงสลัดออกยากเหลือเกิน นั่นแหละ คือต้องขุดลงไปในจิตของเรา เจาะลงไปในจิตของเรา พอ...อ่านต่อ...

ให้เราดูถึงแก่นแท้ของพระธรรมที่มันโอบอุ้มจิตเราไว้ ตรงนี้แหละ ที่เราควรเข้าให้ถึง เราสามารถเข้าถึง ธรรมได้หมดทุกคน พระก็สามารถเข้าถึงได้ โยมผู้หญิง โยมผู้ชาย โยคีหญิง โยคีชาย ก็เข้าถึงได้ ไม่มีข้อห้าม นี้คือการเข้าถึงพระพุทธเจ้า พระพุทธองค์จึงตรัสว่า โย ธมฺมํ ปสฺสติ โส มํ ปสฺสติ...อ่านต่อ...

เรามาพิจารณากายของเราว่า กายนี้เป็นบ่อเกิดของความทุกข์ กายเป็นรังของโรคทั้งปวง กายที่เป็นบ่อเกิดของทุกข์จริงหรือไม่ เรามีสังขารร่างกายนี้มันทุกข์ไหม? มีตา เป็นทุกข์เพราะเรื่องตาไหม ตามันฟางมันฟ่า ตามันดูไม่ดี มีหู เป็นทุกข์เพราะหู หูมันไม่ได้ยิน หูเป็นน้ำหนอง มันทุกข์เพราะหูไ...อ่านต่อ...

ฉันทะ คือความพอใจในสภาวะอารมณ์ที่เรามีอยู่ในสมาธิ เราดูอาการของสมาธิที่มีอยู่ ดำเนินไปในสภาวะนั้น ตัววิริยะ ความเพียรก็ดำเนินไปพร้อม ธรรมทั้งหมดนี้เดินทางไปพร้อม กันเรียกว่าพลัง พลังแห่งอำนาจของจิต หรืออำนาจของสมาธิ หรือเรียกว่าอีกอย่างว่า power of mind พลังแห่งจิต ที่มันจะเป็นกำแพงส...อ่านต่อ...

บาปที่ยังไม่เกิดขึ้นในจิต ก็อย่าให้มันเกิดขึ้น ถ้ามันเกิดขึ้นแล้วเราจะทำอย่างไร พระพุทธองค์ท่านจึงสอนให้เราระมัดระวัง บาปอันใดที่ยังไม่เคยเกิดขึ้นกับจิต ไม่เคยมีในจินตนาการ ความนึกคิดของเรา ไม่เคยรู้มาก่อนเลยในจิตของเรา อย่าให้มันเกิดขึ้น เมื่อมันไม่เกิด ไม่มีขึ้น เราก็ไม่...อ่านต่อ...

เมื่อภาวะจิตเราไปหลงติดอยู่กับอารมณ์ มันก็จะไปยึดติดกับอารมณ์ พอมันยึดติดในอารมณ์ มันก็ไปคลึงเคล้ากับอารมณ์นั้นๆ เป็นหนึ่งเดียวกับอารมณ์ที่เป็นอยู่ พอไม่มีสติมาสกัดกั้น มันก็จะไม่รู้ว่า อ่อ ที่เราคลึงเคล้าอยู่กับมัน มันเป็นงูเห่า ที่เราเลี้ยงไว้ มันพร้อมที่จะฉกเราอยู่ตลอดเ...อ่านต่อ...

เมื่อสติเราอ่อน จิตก็คิดไปในทางที่เป็นอกุศลหรือเป็นบาป ทางที่นำไปสู่ความเป็นบาป เช่น เรานั่งตำหนิคนอื่น มันก็เป็นการเริ่มต้นเข้าสู่ สภาวะเล็กน้อย เห็นจุดอ่อน จุดดำของคนอื่น ในจุดหนึ่ง เป็นจุดเล็กน้อย มันก็จะนำไปสู่การเป็นจุดใหญ่ และหลายๆจุด เพิ่มขึ้น ถามว่า ขณะนั้นอะไรเกิดขึ้...อ่านต่อ...

โยคีบางคนพองออกสีข้าง ทำไมถึงไม่เห็นพองข้างหน้า เพราะมันออกข้างๆ มันไม่ออกมาข้างหน้าตรงๆ มันออกสีข้าง เพราะอะไรถึงออกสีข้าง เพราะเรานั่งตัวไม่ตรง พอนั่งตรงที่แล้วก็งอลง มันก็ไม่เห็นชัด ถ้าเรานั่งตัวตรงมันก็จะเห็นชัด หัวใจมันสูบฉีดได้เต็มที่ มันไม่ถูกทับ ไม่ถูกกดไว้ ทุกส่วนขอ...อ่านต่อ...

โยคีผู้ภาวนา พุทโธ พุทโธ ก็เหมือนกัน ต้องจับภาวะลมเข้า ลมออกนั้นให้ต่อเนื่อง ให้จับตั้งแต่ต้นลม กลางลม ปลายลมให้ได้ ถ้าจับต้นลม กลางลม ปลายลมให้ได้แล้ว นั่นแหละ สมาธิมันเกิดขึ้น มันไม่วิตกกังวล มันจะแน่วแน่ หนัก อาการที่ร่างกายเรานั่งไปหนักตัวนั่นแหละ สภาพธาตุดินปรากฏให้เห็น อาก...อ่านต่อ...

โยคีบางท่านสภาวธรรมเกิด แต่ตัวสติหรือความคิดมันตามไม่ทัน เมื่อตามไม่ทัน มันจึงเกิดการแอนตี้กัน ในที่สุดมันก็เกิดการฟุ้ง ฉะนั้นเราต้องทำเหมือนลักษณะต้นอ้อที่ลู่ไปตามลม ภาวะไม่ฝืน ไม่ขืน ไม่บังคับ ไม่ฝืน ไม่ขืน ไม่บังคับ กำหนดลงไปในอาการที่เห็น ที่เป็นอยู่ อันไหนที่มันเด่นชัด ก...อ่านต่อ...

สภาวธรรม สภาพธรรมที่เกิดขึ้นก็เช่นเดียวกัน มันจะเห็นอย่างต่อเนื่อง เห็นตรงไหนหละ อะ...ใจที่มันอึดอิด มันอึดอัด และก็มันเห็นแต่เบื้องต้นว่า มันอึดอัดหนอ อึดอัดอย่างไร มันเกิดขึ้น อึดอัดอยู่ เบื้องต้นอึดอัด ตั้งอยู่อึดอัด และขณะที่จะดับไป มันอึดอัดอย่างไร ตรงนี้จึงให้มีการกำหนดภา...อ่านต่อ...

ภาวะตัวทิฏฐิ ที่แปลว่า ความเห็น เราอย่าไปคิดเห็น ส่วนมากโยคีคิดเห็น ไม่กำหนดตามที่คิด ไม่กำหนดตามอาการที่เกิด อาการที่มันปวด มันปวดก็กำหนดที่ปวด อาการที่มันนิ่ง ก็กำหนดที่นิ่ง อาการที่มันว่าง ก็กำหนดที่ว่าง อาการที่มันเฉยๆ ก็กำหนดเฉยๆ แต่โยคีไม่ได้กำหนดสิ่งเหล่านั้นเฉยๆ มันกลั...อ่านต่อ...

ทุกส่วนของร่างกายที่อวัยวะมันทำหน้าที่ ทั้งปอด ทั้งหัวใจ ทั้งถุงน้ำดี ทั้งไต ทั้งตับ ทุกอย่างมันจะทำหน้าที่ บีบแล้วยืดๆๆ ก็คือ พอง ยุบ นั่นเอง เพื่อจะส่งเลือด ส่งอาหารไปหล่อเลี้ยงตามเซลร่างกายต่างๆ ตรงเนี้ยเมื่อเรามีสติรู้เท่าทันเห็นมันแล้วก็กำหนดต่อ ความวิตกกังวลไม่มี เมื่อค...อ่านต่อ...

ประการที่ ๒ ปัจจัยปริคคหญาณ ปัญญาที่เห็นเหตุและผล เห็นอาการที่ท้องพองแต่ไม่มียุบ บางทีเห็นมันยุบ แต่มันไม่มีพอง ที่โยคีว่าพองมันสั้น พองมันยุบ พองมันยาว ที่อาตมาตั้งคำถามให้ เพื่อให้ดูให้รู้ว่าอะไรเป็นเหตุ บางทีมันพองขึ้นก่อนแล้ว ยังไม่ได้หายใจเลย แต่เราก็ดันลมเข้าไป นึกว่ามั...อ่านต่อ...

โยคีผู้ภาวนา พุทโธ พุทโธ ก็เหมือนกัน ต้องจับภาวะลมเข้า ลมออกนั้นให้ต่อเนื่อง ให้จับตั้งแต่ต้นลม กลางลม ปลายลมให้ได้ ถ้าจับต้นลม กลางลม ปลายลมให้ได้แล้ว นั่นแหละ สมาธิมันเกิดขึ้น มันไม่วิตกกังวล มันจะแน่วแน่ หนัก อาการที่ร่างกายเรานั่งไปหนักตัวนั่นแหละ สภาพธาตุดินปรากฏให้เห็น อาก...อ่านต่อ...

ปฏิปทาญาณทัสสนวิสุทธิ ญาณทัสสนวิสุทธิ ทั้ง ๒ ประการที่ปรากฏขึ้น รวมกันเป็น ๗ ประการ มันจะเอื้อต่อการประพฤติปฏิบัติ อันเป็นแนวทางที่ญาณสะอาดบริสุทธิ์มาก เห็นสภาวะตั้งหลายชั้นในกาย กายใน กายนอก กายนอกทั้ง ๑๖ ชั้น กายในทั้ง ๑๖ ชั้น นามภายนอก ๑๖ ชั้น นามภายใน ๑๖ ชั้น ไปสู่พรหมโลก ไปสู่ชั...อ่านต่อ...

เห็นภังคญาณ ภังคญาณ เห็นรูป นามที่เกิดขึ้นปุ๊บ นั่งๆๆๆ เห็นตัวตนพองอยู่ๆๆ มันอยู่ๆวูบหายไปเลย มันวูบหายไป สลายไปเลยทั้งหมดเลย จึงไม่มีตัวตน ร่างกายหาย ขาหาย มือหาย ตัวหาย เหลือแต่หัว เหลือแต่คอ บางทีไม่มีทั้งตัวเลย มีแต่หัวใจเต้นฉุบฉับๆๆๆๆอยู่ บางทีไม่มีทั้งหมด มีแต่ความรู้สึกเว...อ่านต่อ...

นิโรธ ความดับทุกข์ คือทำให้เห็นแจ้ง ทำให้เห็นความจริงประจักษ์ที่ติดอยู่ที่ใจเรา สะสาง เจาะเข้าไปในจิตของเรา อะไรที่เป็นปม ปิดบังเราอยู่ ที่มันมืดดำอยู่ในรากเหง้าแห่งจิต อยู่ในหลุมแห่งจิต เราต้องทำเข้าไป ดูเข้าไป กำหนดเข้าไป ให้มันถึงแก่น ถึงรากเหง้า ของจิตให้ได้ ก็ด้วยการกำหนด ...อ่านต่อ...

พระพุทธองค์ ท่านทรงให้เราละเหตุแห่งทุกข์นั้นเสีย ทุกคนรู้หมดใช่ไหม? ว่าให้ละเสีย ถามว่า ละอย่างไร? ปล่อยอย่างไร? วางอย่างไร? การละ ก็คือการไม่ยิดติด ฝึกให้จิตเราไม่ยึดติด ไม่ยึดติดอัตตาตัวตน ให้เป็นธรรมชาติ อะไรก็ตามให้เป็นไปตามธรรมชาติ ตามเหตุตามปัจจัย คำว่า เป็นไปตามธรรมชาติ คื...อ่านต่อ...

ให้เราดูถึงแก่นแท้ของพระธรรมที่มันโอบอุ้มจิตเราไว้ ตรงนี้แหละ ที่เราควรเข้าให้ถึง เราสามารถเข้าถึง ธรรมได้หมดทุกคน พระก็สามารถเข้าถึงได้ โยมผู้หญิง โยมผู้ชาย โยคีหญิง โยคีชาย ก็เข้าถึงได้ ไม่มีข้อห้าม นี้คือการเข้าถึงพระพุทธเจ้า พระพุทธองค์จึงตรัสว่า โย ธมฺมํ ปสฺสติ โส มํ ปสฺสติ...อ่านต่อ...

เมื่อธาตุทั้ง ๔ ดิน น้ำ ลม ไฟ มารวมเป็นหนึ่งเดียว คือเอกธาตุ ธาตุที่เป็นหนึ่ง เป็นสมาธิ ก็จะมีแต่อาการของความสุขสงบ นิ่งเฉย เมื่อเกิดภาวะจิตนิ่งเฉยแล้ว ธาตุแท้แห่งจิตก็จะปรากฎขึ้น ว่าภายในจิตของเรามีเรื่องราวอะไรบ้าง มันก็จะไหลมาเป็นฉากๆ โดยไม่ให้มา มันก็มา นั้นแหล่ะ คือเรื่องรา...อ่านต่อ...

ความทุกข์ มันเกิดขึ้นที่ไหน มันเกิดขึ้้นที่ใจที่ปรุงแต่ง ที่เเปรเปลี่ยน ที่ใจมันไม่นิ่ง ทำไมใจมันไม่นิ่ง เพราะใจมันไม่มีสมาธิ ทำไมใจไม่มีสมาธิ เพราะใจไม่เคยฝึก ทำไมถึงไม่เคยฝึก เพราะมันจะฝึกแต่ในสิ่งที่ตามใจ และถูกใจตัวเอง เมื่อมันทำตามใจตัวเอง มันก็ย่อมมีโอกาสผิดได้มาก สุดท้...อ่านต่อ...

เรามาพิจารณากายของเราว่า กายนี้เป็นบ่อเกิดของความทุกข์ กายเป็นรังของโรคทั้งปวง กายที่เป็นบ่อเกิดของทุกข์จริงหรือไม่ เรามีสังขารร่างกายนี้มันทุกข์ไหม? มีตา เป็นทุกข์เพราะเรื่องตาไหม ตามันฟางมันฟ่า ตามันดูไม่ดี มีหู เป็นทุกข์เพราะหู หูมันไม่ได้ยิน หูเป็นน้ำหนอง มันทุกข์เพราะหูไ...อ่านต่อ...

การที่เราเกิดมาเป็นมนุษย์และได้มาพบคำสอนของพระพุทธเจ้า เป็นคำสอนของพระอริยบุคคล ถือว่าเรานั้นเป็นผู้มีบุญมาก ในการที่เรานั้นมาฝึกหัดปฏิบัตินี้ เพื่อให้รู้จัก กาย จิต และอารมณ์ ให้เข้าใจตนเอง เราก็จะรู้จักตัวเอง เมื่อรู้จักตัวเองแล้ว เราก็จะปฏิบัติได้เอง รู้เอง

โอวาทธรรม พ...อ่านต่อ...

กายที่มาเดินช้าๆ มานั่ง กำหนดซ้ำไปซ้ำมา อยู่แค่ยืน เดิน นั่ง มันอึดอัด ทรมาน รู้สึกว่าฝืนใจเราหรือเปล่า ฉะนั้น ขั้นต้น เราต้องมาทำความรู้สึกว่า อารมณ์กายใจของเรามันเป็นอย่างไร อารมณ์ความรู้สึกของจิตที่มันอึดอัด มันทรมาน มันเบื่อหน่าย มันหงุดหงิด มันฟุ้งซ่าน ให้รู้จักมัน แล้วก็กำ...อ่านต่อ...

คำว่า ผู้ฝึกตน ก็คือ ฝึกกายใจ ของเราอยู่บ่อยครั้งให้มีสติ หรือทำบ่อยๆ ให้เกิดความเคยชิน หรือให้เกิดความรู้ความเข้าใจ ท่านว่า เป็นสิ่งที่ทำให้เราได้รู้ความจริง ว่าอะไรถูก อะไรผิด นั้นคือสิ่งจำเป็นที่เราพึงประพฤติ ปฏิบัติอยู่ตลอดเวลา

โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ (หลวงพ่อวีร...อ่านต่อ...

ญาณทัสสนวิสุทธิ ความบริสุทธิ์หมดจดของญาณ การรู้ การดู การเห็น เห็นอะไรทุกอย่างมันบริสุทธิ์หมดจดหมดเลย แต่บางครั้งอธิบายไม่ได้ ลมหายใจมันก็เบาสะอาดบริสุทธิ์ออกมา ท้องพองที่ยุบ มันก็สะอาดใสมองทะลุตัวตนเลย มองทะลุร่างกายตัวตนทั้งหมดเลย มองทะลุความคิดทั้งหมดเลย พอคนเดินมามันมอง...อ่านต่อ...

นั้น ปฏิปทาญาณทัสสนวิสุทธิ จึงเกิดขึ้นถึงความบริสุทธิ์ แม้แต่การกระทำ ยืน เดิน นั่ง นอน กิน ดื่ม ทำ พูด คิด บริสุทธิ์หมดจดทั้งหมด เป็นสภาวธรรม เป็นห่วงโซ่แห่งธรรมที่ปรากฏเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง มีเหตุและมีผลเกิดขึ้นต่อเนื่อง เชื่อมโยงกันอย่างทันทีนั้น ท่านว่าจึงให้มีสติ ตัวนี้มัน...อ่านต่อ...

ใน อุทยัพพยญาณ เห็นการเกิดการดับอย่างถี่ยิบๆๆๆๆขึ้นมาเลย คือ ภาวะ ตา บางทีไม่หลับตา ภาวะจิตมันดำเนินอยู่ก็เห็น เห็นทางจิตก็เห็น เห็นทางตาก็เห็น ตาเนื้อ เห็นทางตาที่ ๓ ก็เห็น ไออุ่นความรู้สึกเห็นหมด เห็นสภาวะในจิต วับๆๆๆๆขึ้นมาต่อเนื่อง อาการยุบๆๆๆ พองๆๆๆๆเกิดขึ้น อาการที่เราวูบๆ...อ่านต่อ...

ตรงนี้แหละ เราเห็นว่าพระพุทธเจ้าจึงว่าทัศนานุตริยะ เห็นภาวะแห่งความอ่อนน้อม บริสุทธิ์ มันเกิดขึ้นโดยอัตโนมัติ นั่นแหละเรียกว่า คุณธรรมปรากฏขึ้น คุณธรรมปรากฏขึ้น ถ้าผู้ใดถึงคุณธรรมตัวนี้ มันก็จะเกิดคุณธรรมที่เกิดขึ้นภายในใจ มีแต่ความเมตตาเอื้ออาทรต่อเพื่อนมนุษย์ มีแต่ความเมต...อ่านต่อ...

แต่ภาวะการประพฤติปฏิบัติธรรมนั้น ปฏิปทาญาณทัสสนวิสุทธิ จิตที่สะอาดบริสุทธิ์ อารมณ์ที่สะอาดบริสุทธิ์แห่งการเข้าไปดู เข้าไปรู้อารมณ์ ดูสภาวะภายใน ภายในจิตในใจของเรานี่ เราดูเข้าไปจนมันสะอาด มองทะลุเลย อะไรเกิดขึ้น ปรากฏเกิดขึ้น จิตมันเห็นหมด พอจิตเห็นหมดในสภาวะนั้นต่างๆที่เกิ...อ่านต่อ...

บางคนนั่งไปปวดศีรษะ อะไรทำให้ปวด ความตึงเครียดหรือเปล่า ไม่ได้เครียด ภาวะจิตเหมือนถูกบีบศีรษะ อาการเหมือนถูกบีบ พอเราเรียกเข้ามาถามว่าเป็นไง ก็ไม่ปวด นั้นคือ กรรม เข้ามาแทรกกรรมฐาน ฉะนั้นต้องพยายามนั่งแผ่เมตตา แผ่เมตตาด้วยจิต ขอให้เจ้ากรรมนายเวรทั้งหลายของข้าพเจ้า ตั้งแต่ในอด...อ่านต่อ...

เมื่อเห็นสภาวะรูปภายใน หรือกายในเห็นแล้ว มันก็เห็นสภาวะนามภายใน นามภายในที่มันแฝงอยู่ในรูปข้างใน แฝงอยู่ในจิต ท่านเรียกว่า วิจิตร หรือ หทัยจิต ที่มันอยู่ในจิต อารมณ์ที่อยู่ในจิต เหมือนไข่แดงที่อยู่ในไข่ มันซ่อนกันอยู่ตรงนั้นแหละ เขาเรียกว่า จิตที่วิจิตร พระพุทธเจ้าใช้คำว่า หทั...อ่านต่อ...

มีพระภิกษุรูปหนึ่งนั่งกรรมฐาน นั่งไปปวดหัวเข่า ทั้งโยมเคยมาปฏิบัติที่นี่เหมือนกัน ปวดหัวเข่า ปวดมาก เหมือนจะระเบิด เหมือนไฟไหม้ เหมือนใครเอามีดมาฟันลงไป มาสับลงไป บางคนก็บอก ไม่ลุก ก็ไม่ยอมลุก ๓ ชั่วโมง นั่งปุ๊บ เห็นกบมันกระโดดจากหัวเข่า วูบออกมาเลย หันหน้ามา กบมันตัวใหญ่ขึ้นๆ...อ่านต่อ...

เริ่มตั้งแต่อุปจารสมาธิ บางคนก็เห็นเป็นนิมิต เป็นนิมิต ขณิกสมาธิ แต่มีความรู้สึก แต่อุปจารสมาธิก็จะเกิดนิมิต เห็นสิ่งนั่นเห็นสิ่งนี้ เห็นผู้คนอื่นที่ตายไป เห็นป่าภูเขา แม่น้ำ นั้นอยู่ในขั้น อุปจารสมาธิ จิตที่อยู่ในอุปจารสมาธิ บางทีเห็นคู่กรรม คู่เวร ก็มี นึกถึงตนเอง อดีตที่ทำไว...อ่านต่อ...

สุดท้าย เห็นอาสวักขยญาณ ปัญญาญาณที่เกิดขึ้น จากการบำเพ็ญภาวนา คือเห็นกิเลสที่หมักดองอยู่ในขันธสันดาน ในรากเหง้าของจิต ที่เป็นอกุศลจิต เห็นว่ามันฝังอะไรไว้กับเรา มายาวนานนักหนา จนถึงปัจจุบันนี้ มันถึงสลัดออกยากเหลือเกิน นั่นแหละ คือต้องขุดลงไปในจิตของเรา เจาะลงไปในจิตของเรา พ...อ่านต่อ...

เมื่อเรามาปฏิบัติ เราที่เคยโกรธ ก็ละความโกรธ เราที่เคยโลภ ก็ให้ละความโลภ เราที่เคยหลงก็ให้ละความหลง สร้างสติปัญญาให้เกิดขึ้น สร้างสมาธิให้เกิดขึ้น สมาธิคือฐานที่มั่น แล้วจะมองเห็นข้างหน้า ข้างซ้าย ข้างขวา เห็นหมดว่า อ่อ มันหมดจดแล้วนะ ถ้าไม่หมดจด ก็ขูดขัดเกลามันออก ทำวิธีไหน ขู...อ่านต่อ...

สติ จึงเป็นตัวป้องกันจิต เปรียบเสมือนเซฟตี้คัท ตัดไฟ ไม่ให้ไฟวิ่งเข้ามาช๊อตหมด สติจึงเป็นตัวคุ้มครองจิต ให้สะอาดบริสุทธิ์ เมื่อจิตบริสุทธิ์ ย่อมเห็นจิตของตนเอง เห็นจิตในจิต ว่าตัวเรานี้มีกิเลสกี่ตัว ละสังโยชน์ได้กี่ตัว สักกายทิฏฐิ เราละได้หรือยัง ความมีตัวตน ดีกว่าเขา สูงกว่าเ...อ่านต่อ...

สัมมาวายามะ ความเพียรชอบ เพียรมาดูใจเราว่า เออ...บาปที่มันอยู่ในใจเรามันมีกี่ชนิด เราเอามันออกไปแล้วกี่ชนิด เอาทิ้งไปแล้วกี่ชนิดจากใจเรา จากปากเรานี้ มีกี่ชนิด เอาทิ้งออกจากปากได้กี่ชนิดแล้ว จากสมองเรานี้ ที่เป็นของเน่า เอามันออกไปกี่ชนิดแล้ว มันเหลืออยู่กี่ชนิด นั้นคือเพียรพย...อ่านต่อ...

สัมมาอาชีวะ การเลี้ยงชีวิตชอบ เลี้ยงอะไร ชีวิตเรา เราเอาอะไรมาหล่อเลี้ยงชีวิตเรา พ่อแม่ มีอาหารหล่อเลี้ยงใจคือลูก ญาติโยมบางคนมีอาหาร หล่อเลี้ยงใจคือทรัพย์ แต่นั่นคือสิ่งที่หล่อเลี้ยงชั่วครั้งชั่วคราว มันไม่ได้หล่อเลี้ยงตลอดไปทั้งชีวิต ทั้งหลับ และตื่น อิ่มปุ๊บ พอแล้ว มันก็หา...อ่านต่อ...

งานมันค้างอยู่ที่ไหน มันค้างอยู่ที่ใจ ใจบอกว่า เออ... พรุ่งนี้ค่อยทำ แล้วก็วางไว้ ใจบอก เออ…วันนี้ รีบทำ มันก็ไม่วางไว้ การงานก็ไม่อากูล ที่มันสะสมงาน ก็คือใจนั่นแหละ เป็นตัวสะสม สะสมหนามากขึ้นก็กลายเป็นกิเลสพอกใจ ทำให้ใจเน่า ใจเหม็น ใจตกต่ำ ใจขาดคุณภาพ ใจขาดความเป็นมนุษย์ ก็ไปสู...อ่านต่อ...

สัมมากัมมันตะ การงานชอบ งานอะไร เรามานั่งกรรมฐาน มาสมาทานศีล ๘ เดินจงกรม นั่งสมาธิภาวนา นี้คืองานของจิตวิญญาณ เป็นงานที่จะทำให้หลุดพ้นจากกิเลสพันห้า ตัณหาร้อยแปด ให้เป็นตัวของตัวเอง ไม่เป็นทาสของกิเลสและอารมณ์ ถ้าเราไม่เป็นตัวของตัวเอง มันก็เป็นทาสของกิเลสและอารมณ์อยู่ ตลอดภพ...อ่านต่อ...

จิตตานุปัสสนาสติปัฏฐาน คือการเห็นจิตในจิต เห็นสภาวะจิตที่มันเกิดความทุกข์ มันเกิดความคิดสะทกสะท้าน แล้วเกิดความไม่แน่นอนแห่งจิต ไม่รู้จะเอาอะไรดี เพราะไม่มีหลัก ไม่มีที่พึ่งเป็นหลัก เป็นแก่นสารสาระ มีแต่สิ่งที่ไร้สาระ สุดท้ายพอถึงเวลาคับขัน จิตใจมันซัดส่ายไปหมดเลย ไม่มีจุดย...อ่านต่อ...

เมื่อเราอดทนต่อสู้กำหนดเวทนาไปเรื่อยๆ มันจะเห็นอาการของขา ว่านี่ไม่ใช่ขาเรา มันเป็นแต่เพียงอาการของกาย และอาการของใจ แยกออกมาชัดเจน ที่บอกว่ามันชัดเจน ก็เพราะว่าขณะนั้น สติ ของโยคีมาเต็มร้อย เมื่อเจอทุกขเวทนานั้น อาตมาไม่ห่วง ที่ห่วงคือ โยคีเจอความสุข สุขที่จะปรุงแต่งต่อ มันเ...อ่านต่อ...

สมุหทัย เหตุที่ทำให้เกิดทุกข์นั้น พอรู้เหตุ แล้วก็ละเหตุนั้นเสีย อย่าแบก อย่าถือ อย่าเอาไปนอนคิดจนฝันละเมอ เกิดเรื่องราว หมดเรี่ยวแรง ที่จะต่อสู้ ฝันว่าได้ฆ่าตีกัน นั่นแหละ หมดแรง นั่นแหละ เพราะความทุกข์มันแบบคั้น ไปเป็นอารมณ์และผูกจิตฝันไป ขณะที่หลับก็ยังมีทุกข์อยู่ ท่านว่าให...อ่านต่อ...

พระพุทธเจ้า ถึงว่า จึงเรียกว่าสุขขัง สุขคติ ความสุขที่หาสิ่งเปรียบเทียบภายนอกไม่ได้ ในชาตินี้ ถ้าเราเจอความสุขจากสมาธิบ่อยเข้าๆๆ นานเข้า หรือวันหนึ่ง ๒๔ ชั่วโมง เราเจอความสุขที่เกิดจากสมาธิสัก ๒๐ ชั่วโมง ชีวิตเราจะยืดยาว ชีวิตเราจะยืดยาว ผิวพันธุ์ไม่ย่น ไม่หย่อนยาน มันจะดูเหมื...อ่านต่อ...

ภาวะมัคคามัคคญาณทัสสนวิสุทธิ ญาณมันจะเกิดขึ้นตรงเนี้ย ตรงการที่รู้ ใจเราเข้าไปรู้ หรือตาเรามองเห็น ตาที่ ๓ มองเห็นอาการที่เกิดขึ้นอยู่ เห็นอาการที่เกิดขึ้น พร้อมกับใจที่เห็นแล้วก็เข้าใจ พระพุทธเจ้าใช้คำว่าปัจจัตตัง รู้ได้เฉพาะผู้ที่สภาวะนั้นเกิดเท่านั้น อย่างโยคีนั่งสมาธิ ม...อ่านต่อ...

พอจิตเราสงบหรือสติเราดีมุ่งไปสู่ทิศทางเดียว มันก็จะเห็นชัดเจนขึ้น ตรงที่ท้องมันพองมันแฟบนั่นแหละคือ ลักษณะเหมือนปอด เหมือนปอดที่มันสูบฉีดโลหิต หรือหัวใจที่มันสูบฉีดโลหิต ปอดที่มันจะพยายามทำหน้าที่ทุกส่วนของร่างกายที่อวัยวะมันทำหน้าที่ ทั้งปอด ทั้งหัวใจ ทั้งถุงน้ำดี ทั้งไต ท...อ่านต่อ...

ประการที่ ๒ ปัจจัยปริคคหญาณ ปัญญาที่เห็นเหตุและผล เห็นอาการที่ท้องพองแต่ไม่มียุบ บางทีเห็นมันยุบ แต่มันไม่มีพอง ที่โยคีว่า พอง...มันสั้น พอง..มันยุบ พอง...มันยาว ที่อาตมาตั้งคำถามให้ เพื่อให้ดูให้รู้ว่าอะไรเป็นเหตุ บางทีมันพองขึ้นก่อนแล้ว ยังไม่ได้หายใจเลย แต่เราก็ดันลมเข้าไป นึกว่...อ่านต่อ...

บางครั้งตัวเรายืดยาวขึ้นไป นั้นสภาวะ ที่เป็นสภาวธรรมที่ปรุงแต่งขึ้น โดยที่เราไม่ได้คิด ไม่ได้นึก แต่มันปรุงแต่งเรื่องของกาย ที่เป็นกายใน ไม่ใช่กายนอก ภาวะอีกกลุ่มหนึ่งเค้าเรียกว่า อธิสมานกาย กายที่เป็นเหมือนดั่งความฝัน หรือกายเหมือนดั่งรูปลางเลือน เหมือนเราฝัน บางทีเห็นตัวย...อ่านต่อ...

โยคีบางท่านสภาวธรรมเกิด แต่ตัวสติหรือความคิดมันตามไม่ทัน เมื่อตามไม่ทัน มันจึงเกิดการแอนตี้กัน ในที่สุดมันก็เกิดการฟุ้ง ฉะนั้นเราต้องทำเหมือนลักษณะต้นอ้อที่ลู่ไปตามลม ภาวะไม่ฝืน ไม่ขืน ไม่บังคับ ไม่ฝืน ไม่ขืนไม่บังคับ กำหนดลงไปในอาการที่เห็น ที่เป็นอยู่ อันไหนที่มันเด่นชัด กำ...อ่านต่อ...

เมื่อกำหนดภาวนาแล้ว โยคีผู้กำหนดภาวนาได้สภาวะต่างๆ มันเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องๆๆ ทั้งอาการที่ท้องพอง ท้องยุบ จนไม่สามารถจะกำหนดมันได้ เมื่อสมาธิมันดิ่ง เราก็มีสภาวะที่เกิดขึ้นอย่างนั้น เราก็ดูมัน ดูแต่กำหนดในจิตไม่ได้ออกกล่าวให้รู้ เห็น ดูมันว่ามันเป็นยังไง ดูตั้งแต่เบื้องต้น ...อ่านต่อ...

ฉะนั้นเวลาการกำหนดอะไร ก็กำหนดตั้งแต่เบื้องต้น ให้เห็นตั้งแต่เริ่มต้น ปวด ก็เห็นตั้งแต่เริ่มต้นคิดก็เห็นตั้งแต่เริ่มต้น พองยุบก็เห็นตั้งแต่เริ่มต้น นั้นแหละ คือ การเห็นเบื้องต้น ท่ามกลาง ที่สุด ถ้าเราเห็นเบื้องต้นแล้ว มันก็จะเห็นต่อเนื่องเป็นต้น และเห็นขบวน เหมือนเราเห็นรถไฟว...อ่านต่อ...

กายนอกเป็นทุกข์ไม่เป็นไร เป็นเรื่องธรรมชาติ ป่วยไข้ไปหาหมอโดยธรรมชาติ แต่ป่วยข้างใน คือจิตใจที่ป่วย ใครจะรักษา หมอที่ไหนจะหามา มีแต่ธรรมโอสถ คือตัวเราต้องรักษาตัวเราเอง ความโศกเศร้า โศกาอาดูร ความคิดวิตกกังวลถึงเรื่องเก่าแต่อดีตชาติแต่ปางก่อน ใครแก้ให้เราได้ เราเท่านั้นแก้เอ...อ่านต่อ...

เมื่อจิตเข้าสู่สภาวะธรรม เห็นสภาวะธรรมที่ปรากฏ เห็นทางที่ตนเองจะไม่ทุกข์ อยู่กับความทุกข์ อยู่กับบรรยากาศเดิมนั่นแหล่ะ แต่ไม่ทุกข์เหมือนเดิม พระพุทธเจ้าไม่สอนให้ทิ้ง มีความทุกข์อย่างเดิม บรรยากาศเดิม แต่จิตใจไม่ทุกข์ เพราะได้วุฒิปัญญา ได้วุฒิจิต จิตที่สูงเป็นอาวุธ ที่รบกับกิ...อ่านต่อ...

เมื่อจิตปล่อยวางจากความทุกข์ ปล่อยวางจากจิตที่ไปยึดมั่นถือมั่น ปล่อยวางจากจิตที่มุ่งมั่น เอาชนะ เอาแพ้ นั้นคือสภาวะที่เป็น อุเบกขาสัมโพชฌงค์ ไม่เอาแพ้ ไม่เอาชนะ ไม่อาฆาต ไม่พยาบาท ปองร้าย สภาวะจิตเหล่านี้สลายออกไปเลย ด้วยอำนาจความสำนึกแห่งจิตที่เกิดขึ้นในสภาวธรรม อันเกิดจากธร...อ่านต่อ...

การเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และดับไป สภาวะธรรมเหล่านี้เกิดขึ้นกับทุกชีวิต กับทุกคน แต่ทำไมเราไม่เห็น เพราะจิตเรายังหยาบ ทำไมจึงหยาบ? เพราะเราทำตามที่ใจเราต้องการ ทำไมเราถึงทำตามที่ใจเราต้องการ เพราะใจมันชอบ ทำไมถึงชอบ เพราะมันสบาย สบายจริงหรือเปล่า ไม่จริง... มันหลอกตัวเอง ความสบายนั้น ...อ่านต่อ...

จิตจับที่เท้าเวลาเดิน เพื่อไม่ให้มันออกไปที่อื่น จิตจับที่อาการยืน เวลายืน เวลานั่งจิตจับที่ท้องพองยุบ หรือที่ลมหายใจ เข้าออก ให้ต่อเนื่องไม่เผลอสติ จากนั้นก็จะเห็นภาวะของขันธ์ ลมที่เข้าไป เป็นภาวะของรูปขันธ์ ลมเป็นรูป ใจที่รู้ว่า ใจที่เข้าไปรู้ว่า เข้ายาว หรือออกยาว นั้นเป็นน...อ่านต่อ...

เราเกิดมาเป็นมนุษย์ในชาตินี้ อย่าให้เสียชาติเกิดของการเกิดมาเป็นมนุษย์ เรารักษาภาวะความเป็นมนุษย์ของเราให้ดี และเราจะต้องรักษาความดีของตัวเองไว้ แล้วเราก็อนุโมทนากับความดีของผู้อื่น นั้นชื่อว่า เราได้กระทำความดีให้กับตนเอง และได้อนุโมทนาความดีของผู้อื่น เราก็จะได้ปัญญา จา...อ่านต่อ...

ไม่ว่าสภาวะอารมณ์ใดๆ ที่เกิดขึ้น ทั้งทุกข์และสุข หรือเฉยๆ ล้วนแต่มีความไม่เที่ยงแท้แน่นอน และเปลี่ยนแปลงอยู่ทุกขณะๆ อันนี้เป็นอาการของพระไตรลักษณ์ เกิดขึ้น ตั้งอยู่ และดับไป บางครั้งเราไม่รู้ว่า มันเกิดขึ้นตอนไหน เพราะสติจับไม่ทันแล้วมารู้ภายหลัง ฉะนั้นให้ตั้งสติ พยายามสังเกต...อ่านต่อ...

คำถาม ฆราวาสจำเป็นต้องสวดมนต์ทุกวันไหม? ตอบ การสวดมนต์ เป็นยาทา วิปัสสนาเป็นยากิน การสวดมนต์ท่องบทสาธยาย สวดไปทำให้เกิดสมาธิ นั่นเป็นการฝึกเริ่มสมาธิในขั้นพื้นฐาน เมื่อโยมได้มีโอกาสก็สวดมนต์ไป ทำให้จิตใจดีขึ้น ถ้าสวดมนต์ไปทำให้ใจเป็นบ้า ก็อย่าสวด ฟังคำสวดสาธยายแต่ละครั้ง ทำให...อ่านต่อ...

ดังนั้น มีภาวะตัวทิฏฐิ ที่แปลว่า ความเห็น เราอย่าไปคิดเห็น ส่วนมากโยคีคิดเห็น ไม่กำหนดตามที่คิดไม่กำหนดตามอาการที่เกิด อาการที่มันปวด มันปวด ก็กำหนดที่ปวด อาการที่มันนิ่ง ก็กำหนดที่นิ่ง อาการที่มันว่าง ก็กำหนดที่ว่าง อาการที่มันเฉยๆ ก็กำหนดเฉยๆ แต่โยคีไม่ได้กำหนดสิ่งเหล่านั้นเ...อ่านต่อ...

ถ้าจิตของเรามันแน่วแน่ มันไม่คิดเรื่องต่างๆนานา หรือไม่คิดเรื่องที่เลวร้าย ตัวภาวะ จิตวิสุทธิมันก็เกิดขึ้น เมื่อศีลบริสุทธิ์ จิต ความคิดก็บริสุทธิ์ เมื่อความคิด จิตบริสุทธิ์ ความคิดมันก็บริสุทธิ์ ความคิด หรือปัญญามันบริสุทธิ์ พอบริสุทธิ์แล้ว มันก็ทำให้เกิดความเบา ไม่นึก ไม่วิต...อ่านต่อ...

ศีล เป็นบาทฐานเบื้องต้น เป็นบาทฐานเบื้องต้นที่จะนำไปสู่คุณธรรมอันสูง ท่านว่า “สีลัง โลเก อะนุตตะรัง” ..ศีลเป็นเยี่ยมในโลก คือ ความบริสุทธิ์ของจิต ความบริสุทธิ์ของตัวเรา เราไม่มีความวิตกกังวลใดๆ ในการทำกรรมฐาน ขณะที่เรานั่งอยู่ โยคีนั่งอยู่ ก็ไม่ต้องมีวิตกกังวลห่วงหน้าพะวงหลัง ด...อ่านต่อ...

ความทุกข์ที่เกิดขึ้นกับโยคีผู้ปฏิบัติธรรมหรือใครก็ตามที่มีชีวิตอยู่ ตลอดทั้งสรรพสัตว์ทั้งหลาย ย่อมหนีไม่พ้นความทุกข์ในเรื่องของสังขารร่างกาย สังขารร่างกายของคนเราหรือสรรพสัตว์นั้น มันมีวันเวลาที่จะเสื่อม มีวันเวลาที่จะแตกดับ ฉะนั้นก่อนที่มันจะเสื่อม ก่อนที่มันจะแตกดับ ทำอ...อ่านต่อ...

ในการปฏิบัตินี้เป็นเรื่องธรรมชาติ เป็นเรื่องปรกติ ในการต่อสู้กับความทุกขเวทนาของร่างกายของความรู้สึก ที่เรามีอยู่ แต่ที่ทำอย่างไร เราจะต่อสู้แล้วให้เกิดปัญญาและเกิดความเข้าใจ เป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน กับความทุกข์ที่ปรากฏขึ้น

โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ (หลวงพ่อวีระนนท...อ่านต่อ...

ขอให้เราได้สร้างความดีงามให้ดีขึ้นไป ไม่ว่าจะให้ทาน ไม่ว่าจะรักษาศีล ไม่ว่าจะเจริญภาวนา และที่สำคัญที่สุด คือ การรู้จักให้เกียรติ การให้เกียรติตนเอง และเมื่อเราให้เกียรติตนเองได้ มันก็จะเป็นการให้เกียรติต่อผู้อื่น เราทำอย่างเดียว แต่เราได้สองสามอย่าง นั้นคือแนวทางของพุทธะ แน...อ่านต่อ...

หลายคนอยู่รวมกัน ต่างคนต่างลองทำใจให้สงบ ความสงบ ความสุข ความเจริญ ในหมู่ชนนั้นก็จะเจริญขึ้น จากเราเคยฝึก เราเคยฝึกความสงบ วันละชั่วโมง วันละ ๒ ชั่วโมง วันละ ๓ ชั่วโมง หรือวันละหลายๆชั่วโมง รวมกันหลายๆคน ทุกคนจะเห็นว่า เป็นทางแห่งความดี เป็นทางแห่งความบริสุทธิ์เป็นทางแห่งความหล...อ่านต่อ...

จริงๆแล้วไม่มีอะไรตาย มีแต่การเปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา แต่ถ้าใจเราไม่ถึงความสงบ ไม่ถึงความสุข เราก็กลัวทุกอย่าง ท่านเรียกว่าเรากลัวภัย ภัยในชีวิต ภัยเบื้องต้นกลัวเราไม่มีจะอยู่ กลัวเราไม่มีจะกิน กลัวเราไม่ได้ กลัวเราเสีย กลัวเราไม่ดี กลัวเราไม่ชนะ กลัวเราแพ้ สิ่งเหล่านี้ล้วนแ...อ่านต่อ...

สุขที่เกิดจากใจที่สงบนั้น จะทำอย่างไร สุขที่เกิดจากใจที่สงบนั้น ท่านบอกให้ปฏิบัติ ปฏิบัติอย่างไรก็ได้ ที่จะทำให้ใจของเราสงบ ไม่มีความวิตกกังวล ไม่มีความเดือดร้อนใจ ไม่มีความว้าวุ่นใจ เมื่อเราไม่มีความวิตกกังวลใจ ไม่มีความว้าวุ่นใจ มันก็ทำให้ใจของเราสงบ เมื่อใจของเราสงบ มันก็...อ่านต่อ...

สิ่งอื่นที่เรียกว่า ความสุขที่เราทุกคนพยายามเสาะแสวงหา ดิ้นรนไขว่คว้า เพื่อที่จะให้ได้มา แต่เราต้องเข้าใจความสุขเสียก่อนว่า ความสุขมันอยู่ที่ไหน ความสุขมันคืออะไร ขณะที่เราวิ่งหา ไขว่คว้า หาความสุข แต่เราไม่รู้หรอกว่า ความสุขมันอยู่ที่ไหน ความสุขมัน คืออะไร แต่บางท่านก็จะรู้ ...อ่านต่อ...

เราบางทีไม่ต้องมาพองหนอ ยุบหนอ บางทีพอจิตมันเข้าสภาวะ จิตก็เข้าไป ไปดูสภาวะอารมณ์เลย ต่อเนื่องไปในสภาวะนั้นทันที แล้วก็กำหนดต่อไป พอมันว่าง ก็เข้าสู่ความว่าง พอมันสงบ ก็เข้าสู่ความสงบทันที ด้วยจิตที่ต่อจิตไป

โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ (หลวงพ่อวีระนนท์ วีระนนฺโท) จากธรรม...อ่านต่อ...

การเดินจงกรม เอาใจไปใส่ที่เท้า การนั่ง เอาใจมาใส่ที่ท้อง การเดินไม่ต้องหลับตา หนะ แล้วก็เดินให้เต็มเวลาที่อาจารย์ได้บอกให้เดิน นั่นแหละ จะทำให้เราปฏิบัติได้เร็วขึ้น มีสมาธิง่าย และจะเข้าใจในเรื่องของการทำสมาธิ ในแบบสติปัฏฐานทั้ง ๔

โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ (หลวงพ่อวีร...อ่านต่อ...

การปฏิบัติธรรมก็มามองเข้าไปข้างในใจของเรา มองเข้ามาในใจของเรา ระลึกเข้าไปในใจของเราหลับตาไปมองเห็นหัวใจของเรา นั่นแหละ ผู้ที่เห็นหัวใจตัวเองนั่นแหละ คือ ผู้ที่ใกล้ และพัฒนาได้ดีขึ้น ผู้ที่ยังไม่เห็นหัวใจตัวเอง ยังพัฒนายาก ต้องใช้เวลาต่อสู้ ในการแบกสังขารร่างกายของเรา

โอ...อ่านต่อ...

เมื่อเวทนามา เราก็ต้องมีสติรู้เท่าทัน ดูมัน สู้มันสักตั้งก่อนนะ มันไม่ตาย เราก็ตาย ถ้ามันไม่ตาย เราก็ตาย เราก็บอกไม่ลอง ตายทั้งคู่ สู้มันก่อน ก่อนจะสู้ ก่อนจะตาย ให้เราได้ปัญญาแวบขึ้นมา เอ้อ...ตัวเวทนา ตัวปวด เป็นอย่างนี้นะ เรียกตัวทุกข์ เป็นอย่างนี้นะ ให้เราเห็นทุกข์ก่อน เราเห็นทุ...อ่านต่อ...

ขอฝากโยคีไว้ว่า การเดินจงกรมก็ดี ให้เราเอาใจใส่ที่เท้า เอาใจไปใส่ที่เท้าในการเดิน การนั่ง เอาใจไปใส่ที่ท้อง ในการมองเข้าไปข้างใน หรือจากความรู้สึก บางทีคนรู้สึก บางทีคือเห็นเลย เห็นท้องมันพอง มันยุบ มันพอง มันยุบ บางทีเราเห็นลมเข้า ลมออก เห็นต้นลม ปลายลม กลางลม อันนี้ต้องให้เห็น ...อ่านต่อ...

เมื่อเราปฏิบัติได้แล้ว สภาวะได้แล้ว รู้ว่าอะไร คือ อะไรแล้ว ในจิตของเราเห็นสภาวะแล้ว เมื่อฟังธรรมมันก็จะง่าย ก็จะเข้าใจทันที เข้าใจทันที เพราะมันจะเป็นหลักปฏิบัติล้วนๆ ในสภาวะอารมณ์ล้วนๆ หนะเมื่อเป็นสภาวะอารมณ์ล้วนๆ เราก็ปฏิบัติได้แล้ว มันก็จะได้ทันทีเลย ได้ทันทีเลย ถ้าเรายัง...อ่านต่อ...

ทุกท่านมีโอกาสบรรลุธรรมไหม มี เท่ากันไหม เท่ากัน อาตมาตั้งไว้ ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์หมดทุกคนแต่ทุกคนจะถูกลบลงมาทีละ ๑๐ ก็ได้ จากตัวเราเอง นั่นแหละ ฉะนั้น โยคีต้องน้อมจิตเข้าถึงสภาวะภายในสภาวะภายนอกที่จะดูนั่นดูนี่ ทิ้งไปเลย

โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ (หลวงพ่อวีระนนท์ วีระนนฺโท) ...อ่านต่อ...

เราเกิดมาเป็นมนุษย์อยู่ในโลกนี้ เพื่อพลิกชีวิต จิตวิญญาณ ขันธสันดาร ของเรา ออกจากสิ่งที่หนา มืด ให้มันเบาบาง ฉะนั้น จึงให้เรานำเอาอริยธรรม คือสติ เข้าไปในจิตใจของเรา ที่มันเก็บสะสมเรื่องราวต่างๆมา ไม่รู้กี่ภพกี่ชาตินั้น ให้จางคลายออกไปและ พัฒนาจิตให้ดียิ่งขึ้นไป

โอวาทธรรมจา...อ่านต่อ...

อุปมาเหมือนปลาที่ตายหรือหมดแรง ไม่สามารถว่ายน้ำ หรือว่ายทวนกระแสได้ ฉันใด จิตของคนที่หมกมุ่นอยู่ในขันธสันดารเดิมๆ โดยไม่พิจารณา ไม่พัฒนามันก็ตกหล่มลงไปในบ่อแห่งเหว อันเป็นวัฏฏะทุกข์ อันเป็นความเสื่อมแห่งจิต อันเป็นความล้มเหลวแห่งจิต ฉะนั้นเราต้องมีสติสัมปชัญญะ พินิจดูในสภา...อ่านต่อ...

สุดท้ายก็คือ อดทน อดทนดูมันก่อน อดทนดูมัน ให้เห็นหน้าของมันว่าเป็นยังไง ทำไมมันหลอกเรามานาน ทำไมมันหลอกเราไปเรื่องต่างๆสารพัด ทำไมเราถูกมันหลอก จิตของเราทำไมถึงหลอกเราได้ ทำไมเราถึงให้จิตหลอกเรา ทำไมจิตเราหลงเรา นั่นแหละ เราต้องมีสติตามดูให้ทัน เมื่อมีสติตามดูให้ทัน จะเห็นภาว...อ่านต่อ...

"การปฏิบัติธรรม เราไม่ต้องไปห่วงเรื่องใดทั้งสิ้น ตัดละ"ปลิโพธ"เสีย ที่เราออกจากบ้านมาแล้ว เสียเวลามาแล้วนะ เสียเวลามาแล้วก็มาตักตวงเอา ตักตวงเอาวิธีการ แล้วก็ทำมากขึ้นๆ เมื่อมีเวลาเราก็ทำ มาหยุดการพูด การคุย การเจรจาที่ยุ่งยาก วุ่นวาย เราคุยกับตัวเราเองข้างใน ในระยะที่มีเวลาอยู...อ่านต่อ...

การบรรลุธรรม หรือการปฏิบัติธรรม ถามว่ายากไหม ไม่ยาก ถามว่าง่ายไหม ไม่ง่าย ยิ่งถ้าไม่ถูกใจเรายิ่งยาก แต่ถ้าถูกใจ เราชอบ ง่าย ง่าย นั่นแหละวิธีการ ทำยังไงที่ว่า ทำใจ ทำใจให้สบาย ไม่ต้องเครียด ไม่ต้องวิตกกังวล เรื่องใดๆทั้งสิ้น ไม่ต้องห่วงคนอื่น ห่วงตัวเอง ไม่ต้องดูคนอื่น ดูตัวเราเอ...อ่านต่อ...

จากการทำจิตให้ถูกต้อง ทำจิต วางจิตให้ถูกต้องว่า เอ้อ...จิตเราเป็นยังไง นั้นการปฏิบัติของเรา คือ วางจิต คือ การวางจิตของเรา ให้มันเบาไหม รู้ว่าเบา รู้เบา เบาๆๆๆ จับอารมณ์ที่เบา สภาวะที่เบา สภาวะที่เบา คือ จิตมันเบาโล่ง อารมณ์ที่เบา คือ เรารู้สึกว่ามันเบา แต่ถ้าหากเราไม่มีสติ มันก็จะก...อ่านต่อ...

ฉะนั้น ลูกหลานที่อายุน้อยๆ ก็เตรียมร่างกายไว้ เตรียมอินทรีย์ เรียกว่า ไปฝึกร่างกายเราให้พร้อม ให้พร้อม จริงๆ คนที่อายุน้อยแค่ ๗ ขวบ ก็ปฏิบัติธรรมได้นะ ปฏิบัติธรรมได้ แต่นั่นอยู่ที่ว่าสิ่งแวดล้อมที่ครอบครัว พ่อแม่เลี้ยงดูยังไงเท่านั้นแหละ ถ้าพ่อแม่เลี้ยงดูแบบให้คิดเป็น คิดเป็น ท...อ่านต่อ...

...ให้รู้วิธีทำก่อน พอรู้วิธีทำได้แล้ว เวลาฟังธรรมบรรยาย จะได้เข้าใจในสภาวะ ในคำภาวนา คำว่าภาวนา คำว่ากำหนด คำว่าสภาวะ คำว่าอารมณ์ ว่าบางที มีโยคีท่านใด ท่านปฏิบัติธรรมสภาวะสูง ก็จะพูดตามสภาวะ เราจะได้ตามทันเขา ตรงนี้แหละเป็นเหตุที่ไม่ให้เข้ากลางคัน และไม่อยากให้ออกกลางคัน เพราะ...อ่านต่อ...

ฉะนั้น สภาวธรรมใดๆ ที่มันเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และสลายไปแล้ว จิตของเราก็ให้ตามดู ตามรู้ ให้เท่าทันต่อสภาวธรรม ที่เกิดขึ้น ที่มันเปลี่ยนไปเปลี่ยนมา บางทีจิตเสวยภาวะอารมณ์ที่เป็นสุข สุขไม่มีสิ่งใดจะเปรียบ หรือว่าสุขแล้วมันก็นิ่ง แต่ถ้าเรามีสติสัมปชัญญะดี เราก็จะดูความสุข ดูความนิ่ง ...อ่านต่อ...

ไม่ว่าสภาวอารมณ์ใดๆ ที่เกิดขึ้น ทั้งทุกข์และสุข หรือเฉยๆ ล้วนแต่มีความไม่เที่ยงแท้แน่นอน และเปลี่ยนแปลงอยู่ทุกขณะๆ อันนี้เป็นอาการของพระไตรลักษณ์ เกิดขึ้น ตั้งอยู่ และดับไป บางครั้งเราไม่รู้ว่า มันเกิดขึ้นตอนไหน เพราะสติจับไม่ทันแล้วมารู้ภายหลัง ฉะนั้นให้ตั้งสติ พยายามสังเก...อ่านต่อ...

ฉะนั้นผู้ปฏิบัติธรรม พึงทำจิตของตนให้เหมือนเด็ก ไม่มีอดีต ไม่มีอนาคต เอาแต่ปัจจุบัน แล้วปล่อยอารมณ์สิ่งที่เป็นทุกข์ อย่างความโกรธก็เป็นทุกข์ แล้วทำไมจึงเป็นทุกข์หล่ะ เพราะมันปล่อยไม่ได้ วางไม่ได้ ความโลภเป็นทุกข์ไหม ลึกๆเป็นทุกข์ เมื่อไม่ได้ มันก็เป็นทุกข์ เพราะมันปล่อยไม่ได...อ่านต่อ...

เราเกิดมาเป็นมนุษย์ในชาตินี้ อย่าให้เสียชาติเกิดของการเกิดมาเป็นมนุษย์ เรารักษาภาวะความเป็นมนุษย์ของเราให้ดี และเราจะต้องรักษาความดีของตัวเองไว้ แล้วเราก็อนุโมทนากับความดีของผู้อื่น นั้นชื่อว่า เราได้กระทำความดีให้กับตนเอง และได้อนุโมทนาความดีของผู้อื่น เราก็จะได้ปัญญา จา...อ่านต่อ...

๘ ก.พ. ๒๕๖๐ ณ อาคารปฏิบัติธรรมเฉลิมพระเกียรติ วัดป่าเจริญราช ลำลูกกา คลอง ๑๑ ปทุมธานี สำนักปฏิบัติธรรมประจำจังหวัดฯ แห่งที่ ๑๓ พระครูปทุมภาวนาจารย์(หลวงพ่อวีระนนท์ วีระนนฺโท) เจ้าอาวาส เมตตาเป็นประธาน และกล่าว

โอวาทธรรม แก่โยคี ผู้ปฏิบัติธรรม ในพิธีปิดโครงการพัฒนาจิตเพื่อพ่อ ครั...อ่านต่อ...

จิตของเรานั้น บางทีมันลอยออกไป ไม่มีจุดหมายปลายทาง เรานั่งอยู่ตรงนี้ แต่จิตมันคิดไปในเรื่องราวต่างๆ ไม่รู้ไปไหน ไม่มีจุดยืน ไม่มีเป้าหมาย จึงเรียกว่า ฟุ้งเฟ้อ ขาดสติ จิตอย่างนี้ เรียกว่าจิตเลื่อนลอย จิตไม่รู้จักตนเอง สภาวะที่จิตเลื่อนลอยออกไป แต่ร่างกายไม่ได้ไปด้วย เหมือนเราเด...อ่านต่อ...

อุปมาเหมือนเราทาแป้ง อยู่หน้ากระจก ทุกเช้าทุกเย็น ฝุ่นละอองแป้งก็ร่วงลงไป ติดกระจก หลายวัน หลายคืนเข้า จนมองไม่เห็นหน้าตัวเอง ฝุ่นที่เกาะกระจกนั้น อุปมาเหมือนจิตที่ไปจับเอาเรื่องราวต่างๆมา หมักหมมไว้ โดยไม่มีเหตุและไม่มีผล ถึงเวลาก็เศร้า ถึงเวลาก็ร้องไห้ เป็นทุกข์ ด้วยจิตที่ไ...อ่านต่อ...

การเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และดับไป สภาวะธรรมเหล่านี้เกิดขึ้นกับทุกชีวิต กับทุกคน แต่ทำไมเราไม่เห็น เพราะจิตเรายังหยาบ ทำไมจึงหยาบ? เพราะเราทำตามที่ใจเราต้องการ ทำไมเราถึงทำตามที่ใจเราต้องการ เพราะใจมันชอบ ทำไมถึงชอบ เพราะมันสบาย สบายจริงหรือเปล่า ไม่จริง... มันหลอกตัวเอง ความสบายนั้...อ่านต่อ...

การหมักหมม อารมณ์เก่าๆ ไว้มากๆเข้า อารมณ์เก่าๆนั้นแหล่ะ จะพอกพูนมากขึ้น จนทำให้จิตของเรานั้นไม่สะอาดบริสุทธิ์ จิตมันรกรุงรังไปด้วยเรื่องราวต่างๆ พอโยคีมาปฏิบัติ ก็กำหนดไม่ได้ เพราะสติมันขาดช่อง มันรั่ว ตัวกำหนดภาวนามันอ่อน ทำให้สมาธิสั้น จึงทำให้เกิดอารมณ์หงุดหงิดง่าย

โอว...อ่านต่อ...

สติสัมปะชัญญะ ดับความโกรธ” ตัวสติสัมปะชัญญะนี้ เปรียบเหมือน เซฟตี้คัท เมื่อไฟมันช๊อตมา มันก็ตัด มันไม่ปรุงแต่ง ไม่คิดจะทำอะไร มันกลับย้อนมาดูตัวของตัวเอง ว่าสิ่งที่มันเกิดขึ้นกับจิตเรานั้นเป็นอะไร เราก็มีสติ กำหนด โกรธหนอๆ ไม่พอใจหนอๆ อึดอัดหนอๆ ให้กำหนดลงไป เพื่อให้มีสติมา แล...อ่านต่อ...

คราวนี้ มันยังไม่ชัดเจน เอ้า...นอนหงาย เอามือ ๒ ข้าง จับตรงสะดือไว้ ไม่ต้องมาใส่ใจที่ปลายจมูกไม่ต้องมาใส่ใจที่อื่น ดูที่ท้อง ถ้าท้องพอง ท้องยุบ ก็ดู สังเกตมัน หรือจะว่าตามก็ได้ พองหนอ ยุบหนอ แต่การดูนั้นหนะ ไม่ให้ไปนั่ง ไม่ให้ไปนอนคิดนะ ไม่ได้ไปนอนเครียดนะ ถ้าไปนอนคิด นอนเครียด ไม่ห...อ่านต่อ...

พองหนอ ยุบหนอ พองอยู่ไหน ยุบอยู่ไหน พองอยู่ที่ท้อง ยุบอยู่ที่ท้อง ตรงไหน ตรงเหนือสะดือขึ้นมา ๒ นิ้ว หรือ รอบๆสะดือ ให้เราดู เอาจิตมาจับความรู้สึก หรือถ้าจิตมันไม่รู้สึก ก็เอามือจับไว้เลย มือจับไว้เลย เอามือจับไว้ รู้ว่ามันขยับขึ้น ขยับลง หรือว่าตอนที่เราจะนอน ก่อนที่เราไปนอนเนี่ย...อ่านต่อ...

พุทโธ จิตก็ต้องอยู่ อยู่ที่ไหน ในขั้นเบสิคเบื้องต้นอยู่ที่ปลายจมูก เดี๋ยวบอกให้รู้ก่อน ผู้ที่ภาวนาพุทโธ ให้มีสติรู้เท่าทันลมกระทบที่ปลายจมูกทั้ง ๒ ข้าง รู้ว่าลมกระทบ หนัก เบา เย็น ร้อน อ่อน แข็ง ให้รู้ก่อน นี้คือ ขั้นเบสิคในการภาวนาพุทโธ พอมาขั้นที่ ๒ ก็คือ มีสติตามลมเข้าไป พุท เข้...อ่านต่อ...

ต้องเตรียมตัวให้พร้อม ฝึกซ้อมเบสิคให้ได้ถูกต้อง พอเราถูกต้อง เราไปที่ไหน มันก็จะสบายเพราะเรามีจุดยืน มีหลัก มีเบสิคที่ดีในการปฏิบัติ นั่นแหละ เราก็ฝืนตัวเองให้มันเข้าหลักปฏิบัติ ฝืนอารมณ์สักระยะหนึ่ง การภาวนาเหมือนกัน การกำหนดเหมือนกัน ให้เราฝืนสักระยะหนึ่ง

โอวาทธรรม พระค...อ่านต่อ...

อะไร คือ อารมณ์ สิ่งที่ชอบใจ ก็คือ อารมณ์ สิ่งที่ไม่ชอบใจ ก็คือ อารมณ์ สิ่งที่มันเฉยๆ ก็คือ อารมณ์ นี่ให้เราให้เข้าใจ และรู้เท่าทันอารมณ์ของเรา รู้ตัวเรา เข้าใจตัวเรา รู้อารมณ์ของเรา และสามารถฝืนอารมณ์ของเราได้. อารมณ์ที่มันเคยสบาย อยู่ที่บ้านที่เราทำอะไรก็ได้ อยู่ที่บ้านที่เป็นอ...อ่านต่อ...

เรามารู้จักใจของเรา ว่าใจเราหนะเป็นยังไง มันนิ่งหรือไม่นิ่ง ถ้ามันนิ่ง โอเคว่า โอ...มันนิ่งนะ ฉันจะอยู่กับความนิ่ง ฉันจะอยู่กับความนิ่ง แล้วก็มารู้จักตัวเราว่า เราอยู่กับความนิ่งได้ไหม บอกว่าได้ ได้แล้ว ห้ามกลัวได้แล้ว ห้ามกลัว แล้วอย่าเผลอสติ ถ้า ๒ อย่าง ข้อแรกๆเบื้องต้นเนี้ยมัน...อ่านต่อ...

การปฏิบัติกรรมฐาน ขอบอกเรา เคล็ดลับในข้อแรก ประการแรกเลย คือ ให้รู้จักใจเรา ให้รู้จักใจของเราเสียก่อน ประการที่ ๑ ประการที่ ๒ รู้จักอารมณ์ของเรา พอเรารู้จักใจเราแล้ว ก็มารู้จักอารมณ์ของเรา และประการที่ ๓ ต้องรู้จักความต้องการของเรา ว่าเราต้องการอะไร ว่าเราต้องการอะไร ประการที่...อ่านต่อ...

"โยคีได้มาประพฤติปฏิบัติหรือไปปฏิบัติที่ใดก็ตาม ให้มีหลักเป็นของตัวเอง และมีหลักสำคัญ คือ หลักของความอดทน การปฏิบัติธรรมนี้ไม่ยาก และก็ไม่ง่าย การปฏิบัติธรรมที่มันง่าย ก็คือ เราทำใจ ทำใจให้สบาย ทำใจไม่ต้องอึดอัด ไม่ว่าเราจะปฏิบัติที่ไหนก็ตาม เพราะจิตใจของเรามันสามารถที่จะเบี่...อ่านต่อ...

ฉะนั้นให้เราระมัดระวังกาย วาจา และสอดส่องดูใจของตนเอง เมื่อศีลเกิดขึ้น เมื่อเราสอดส่องดูใจของเราบ่อยๆ ก็ทำให้เราเกิดสมาธิ ไม่ให้จิตมันรวนเร วุ่นวาย ฟุ้งซ่าน ไปเกี่ยวพันกับเรื่องข้างนอก เมื่อจิตไม่ไปเกี่ยวพันกับเรื่องของนอก มันก็ทำให้เกิดสมาธิ เมื่อสมาธิมันดี สมาธิแปลว่าจิตที...อ่านต่อ...

สิ่งสำคัญคือศีล ศีล คือการสำรวมกายวาจา ชื่อว่า ศีล สิกขาบทที่พระพุทธเจ้าบัญญัติ วางรากฐานไว้ ท่านเรียกว่า สามัญญศีล คือศีลทั่วไป ได้แก่ศีล ๕ ที่มนุษย์ทั้งโลกก็ต้องมีไว้ที่ตัวเอง เพื่อไม่ให้ไปเบียดเบียนผู้อื่น และเพื่อไม่ให้ผู้อื่นมาเบียดเบียนตนเอง อย่างศีล ๕ นี่พูดง่ายๆ เป็นข...อ่านต่อ...

อุปมาเหมือนเราทำอาชีพอยู่ มีทุกเรื่องประเดประดังเข้ามา ขณะนั้น ถ้าจิตเราไม่เข้มแข็ง ไม่แกร่งพอ เราตัดสินใจทำอย่างใดอย่างหนึ่งแน่นอน แล้วก็จะพลาดไป ตรงนี้แหล่ะ การฝึกวิปัสสนากรรมฐาน จึงเกิดประโยชน์สูงสุด เมื่อเราไปอยู่ในสังคม เราจะไม่กระโดดโลดเต้น ไปตามสิ่งที่เขาพูด ตามที่เขา...อ่านต่อ...

การพ้นจากกามฉันทะนิวรณ์ ไม่ว่าตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ เรา หรือ อะไรก็ตาม จิตมันเหนือกว่า จิตเข้าไปสู่ธรรม ธรรมดึงชีวิตเข้าไปสู่เป้าหมายอันสูงสุด สติ เป็นที่นำพาไปแห่งชีวิต ให้เราพ้นได้ เพราะทุกคนเกิดมาเจอความทุกข์อยู่แล้ว ไม่มีใครสุข เพียงแต่ว่าจะสุขมาก หรือสุขน้อย ทุกข์มากหรือทุ...อ่านต่อ...

ความวุ่นวายนี้มันเกิดขึ้น เพราะต่างคนต่างมองข้างนอก ไม่ได้มองข้างใน พอมองข้างนอก มันก็มองแต่คนอื่น มีแต่คนอื่นที่เป็นอย่างนั้น เป็นอย่างนี้ อันนี้แหละ เป็นสิ่งที่เราอยู่ในสังคมยุ่งยาก พอมองแล้วสติปัญญาหรือขันติธรรมเรามันไม่มี มันก็เกิดความทุกข์ใจ ฉะนั้นการปฏิบัติกรรมฐานหรือ...อ่านต่อ...

บางครั้งตัวเรายืดยาวขึ้นไป นั้นสภาวะ ที่เป็นสภาวธรรมที่ปรุงแต่งขึ้น โดยที่เราไม่ได้คิด ไม่ได้นึก แต่มันปรุงแต่งเรื่องของกาย ที่เป็นกายใน ไม่ใช่กายนอก ภาวะอีกกลุ่มหนึ่งเค้าเรียกว่า อธิสมานกาย กายที่เป็นเหมือนดั่งความฝัน หรือกายเหมือนดั่งรูปลางเลือน เหมือนเราฝัน บางทีเห็นตัวย...อ่านต่อ...

เมื่อกำหนดภาวนาแล้ว โยคีผู้กำหนดภาวนาได้สภาวะต่างๆ มันเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องๆ ทั้งอาการที่ท้องพอง ท้องยุบ จนไม่สามารถจะกำหนดมันได้ เมื่อสมาธิมันดิ่ง เราก็มีสภาวะที่เกิดขึ้นอย่างนั้น เราก็ดูมัน ดูแต่กำหนดในจิตไม่ได้ออกกล่าวให้รู้ เห็น ดูมันว่ามันเป็นยังไง ดูตั้งแต่เบื้องต้น ด...อ่านต่อ...

ฉะนั้นเวลาการกำหนดอะไร ก็กำหนดตั้งแต่เบื้องต้น ให้เห็นตั้งแต่เริ่มต้น ปวด ก็เห็นตั้งแต่เริ่มต้น คิดก็เห็นตั้งแต่เริ่มต้น พองยุบก็เห็นตั้งแต่เริ่มต้น นั้นแหละ คือ การเห็นเบื้องต้น ท่ามกลาง ที่สุด ถ้าเราเห็นเบื้องต้นแล้ว มันก็จะเห็นต่อเนื่องเป็นต้น และเห็นขบวน เหมือนเราเห็นรถไฟ...อ่านต่อ...

มีภาวะตัวทิฏฐิ ที่แปลว่า ความเห็น เราอย่าไปคิดเห็น ส่วนมากโยคีคิดเห็น ไม่กำหนดตามที่คิดไม่กำหนดตามอาการที่เกิด อาการที่มันปวด มันปวด ก็กำหนดที่ปวด อาการที่มันนิ่ง ก็กำหนดที่นิ่ง อาการที่มันว่าง ก็กำหนดที่ว่าง อาการที่มันเฉยๆ ก็กำหนดเฉยๆ แต่โยคีไม่ได้กำหนดสิ่งเหล่านั้นเฉยๆ มันก...อ่านต่อ...

ถ้าจิตของเรามันแน่วแน่ มันไม่คิดเรื่องต่างๆนานา หรือไม่คิดเรื่องที่เลวร้าย ตัวภาวะ จิตวิสุทธิมันก็เกิดขึ้น เมื่อศีลบริสุทธิ์ จิต ความคิดก็บริสุทธิ์ เมื่อความคิด จิตบริสุทธิ์ ความคิดมันก็บริสุทธิ์ ความคิดหรือปัญญามันบริสุทธิ์ พอบริสุทธิ์แล้ว มันก็ทำให้เกิดความเบา ไม่นึก ไม่วิต...อ่านต่อ...

ศีล เป็นบาทฐานเบื้องต้น เป็นบาทฐานเบื้องต้นที่จะนำไปสู่คุณธรรมอันสูง ท่านว่า “สีลัง โลเก อะนุตตะรัง” ..ศีลเป็นเยี่ยมในโลก คือ ความบริสุทธิ์ของจิต ความบริสุทธิ์ของตัวเรา เราไม่มีความวิตกกังวลใดๆในการทำกรรมฐาน ขณะที่เรานั่งอยู่ โยคีนั่งอยู่ ก็ไม่ต้องมีวิตกกังวลห่วงหน้าพะวงหลัง ด้...อ่านต่อ...

การปฏิบัติธรรมจะช่วยตัดกรรมเก่าได้ไหม? ถามว่ากรรมอะไร กรรมมีอยู่สามทาง ถ้ากรรมเล็กน้อยตัดได้ สมัยอาตมาเด็ก ๆ ยังไม่บวชเพื่อนชวน ไปดูไก่ชน มีไก่ตัวหนึ่งถูกแทงที่คอ เลยเอาไก่ไปรักษา ด้วยความหวังดีก็เอาขนไก่แทงหมุนเข้าไปที่คอ ไก่เพื่อเอาน้ำเสลดน้ำเลือดออก พอมานั่งกรรมฐาน มันเหม...อ่านต่อ...

เพราะความสุข คือ ความทุกข์ที่พอทนได้ ชีวิตมนุษย์เราที่ เกิดมา ก็มีทั้งสุขและทุกข์ปะปนกันไป ขึ้นอยู่กับว่าใครจะแสวงหา ทางใดเป็นส่วนมาก เพื่อที่จะได้มาซึ่งความสุข ความพึงพอใจของ ตนเอง ทั้งนี้จะกล่าวถึง สุขของคฤหัสถ์หรือฆราวาสนั้น อันเป็น สุขของชาวบ้าน เป็นสุขอันชอบธรรมที่ผู้ครอ...อ่านต่อ...

การปฏิบัติธรรม คือการรื้อ ขน ความเห็นแก่ตัวออกไป หรือขน โลภ โกรธ หลง ออกจากจิตไป ให้มันเบาบางลง เมื่อจิตไม่ติดสิ่งเหล่านี้ มันก็จะมีความสุข ความยึดมั่นถือมั่นในอัตตา ตัวตนก็จะลดลง เราจะไปอยู่ที่ไหนมันก็มีความสุข

โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ วิ. (หลวงพ่อวีระนนท์ วีระนนฺโท) จากธ...อ่านต่อ...

อุปมาเหมือนเราไปตลาด หรือเดินทางไปทำงานของเรา เราไม่รู้ว่าอะไรจะเกิดขึ้นในเวลาที่เราเดินไปทำงาน บางทีก็มีคนว่า บางทีก็มีสิ่งของขวางกั้นระหว่างทาง บางทีก็มีคนชม บางทีก็มีสิ่งที่กระทบกับใจเราเกิดขึ้นโดยไม่รู้ตัว ขณะที่เกิดอารมณ์เหล่านั้นในขณะที่มีการกระทบ หากโยคีไม่เคยฝึก จ...อ่านต่อ...

เมื่อจิตปล่อยวางจากความทุกข์ ปล่อยวางจากจิตที่ไปยึดมั่นถือมั่น ปล่อยวางจากจิตที่มุ่งมั่น เอาชนะ เอาแพ้ นั้นคือสภาวะที่เป็น อุเบกขาสัมโพชฌงค์ ไม่เอาแพ้ ไม่เอาชนะ ไม่อาฆาต ไม่พยาบาท ปองร้าย สภาวะจิตเหล่านี้สลายออกไปเลย ด้วยอำนาจความสำนึกแห่งจิตที่เกิดขึ้นในสภาวธรรม อันเกิดจากธร...อ่านต่อ...

จิตไม่มีจุดยืน เพราะขาดสมาธิ ขาดสติ ขาดสัมปชัญญะ ขาดปัญญา รู้ไม่เท่าทัน จึงถูกให้เขาหลอก ให้เป็นอะไรก็เป็นตามที่เขาให้เป็น กิเลสมันสั่งให้เป็นคนใช้มันก็เป็น กิเลสสั่งให้เป็นนางเอกมันก็เป็น กิเลสสั่งให้เป็นตัวโกงก็เป็น มันเป็นทุกอย่าง นั่นเพราะจิตไม่มีจุดยืน ที่แน่วแน่ จิตจึงไ...อ่านต่อ...

กิเลสเป็นเหตุให้จิตมัวหมอง เศร้าหมอง ไม่ผ่องใส สติสัมปชัญญะ รู้ตัวทั่วพร้อม เห็นสภาวะของจิต แล้วจิตมันปล่อยวาง พอจิตมันปล่อยวาง ไม่มัวหมอง มันก็ผ่องใส ความผ่องใสนั่นคือบริสุทธิ์ นั่นคือสภาวะจิตที่เป็นเนกขัมมะ การถือบวชทางจิตอันบริสุทธิ์

โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ (หลวง...อ่านต่อ...

กายนอกเป็นทุกข์ไม่เป็นไร เป็นเรื่องธรรมชาติ ป่วยไข้ไปหาหมอโดยธรรมชาติ แต่ป่วยข้างใน คือจิตใจที่ป่วย ใครจะรักษา หมอที่ไหนจะหามา มีแต่ธรรมโอสถ คือตัวเราต้องรักษาตัวเราเอง ความโศกเศร้า โศกาอาดูร ความคิดวิตกกังวลถึงเรื่องเก่าแต่อดีตชาติแต่ปางก่อน ใครแก้ให้เราได้ เราเท่านั้นแก้เอ...อ่านต่อ...

ความทุกข์ไม่ได้อยู่ที่วัตถุสิ่งของ แต่ความทุกข์อยู่ที่จิตไปยึดติดสิ่งของนั้นๆ ยึดติดกับตัวตนนั้นๆ ท่านว่า จงทำลายอัตตาตัวตนออกไปเสีย แล้วไม่มีตัวตนนั่นแหละ จึงไม่มีทุกข์ เมื่อไม่มีตัวตนทางจิต เมื่อนั้นก็ไม่มีทุกข์ เมื่อจิตไปยึดติดสร้างขึ้นมาว่ามีตัวตน เมื่อนั้นจิตก็เป็นทุก...อ่านต่อ...

อารมณ์ของความสุข อารมณ์ของความทุกข์ เกิดขึ้นชั่วขณะๆ เท่านั้นเองไม่มีใครทุกข์ตลอดทั้ง ๒๔ ชั่วโมง แม้นั่งกรรมฐานก็เหมือนกัน ปวดไหม ก็ไม่ได้ปวด ๒๔ ชั่วโมง พอจิตเข้าสู่สมาธิ อาการปวดก็หายไป มีแต่จิตใจที่เข้มแข็ง เยือกเย็น เข้าสู่สภาวะแห่งจิตที่ตั้งมั่น เมื่อจิตตั้งมั่น ยังมีสติสัม...อ่านต่อ...

ความทุกข์ที่เกิดขึ้นกับโยคีผู้ปฏิบัติธรรมหรือใครก็ตามที่มีชีวิตอยู่ ตลอดทั้งสรรพสัตว์ทั้งหลาย ย่อมหนีไม่พ้นความทุกข์ในเรื่องของสังขารร่างกาย สังขารร่างกายของคนเราหรือสรรพสัตว์นั้น มันมีวันเวลาที่จะเสื่อม มีวันเวลาที่จะแตกดับ ฉะนั้นก่อนที่มันจะเสื่อม ก่อนที่มันจะแตกดับ ทำอ...อ่านต่อ...

ถ้าจิตของเรามันแน่วแน่ มันไม่คิดเรื่องต่างๆนานา หรือไม่คิดเรื่องที่เลวร้าย ตัวภาวะ จิตวิสุทธิมันก็เกิดขึ้น เมื่อศีลบริสุทธิ์ จิต ความคิดก็บริสุทธิ์ เมื่อความคิด จิตบริสุทธิ์ ความคิดมันก็บริสุทธิ์ ความคิดหรือปัญญามันบริสุทธิ์ พอบริสุทธิ์แล้ว มันก็ทำให้เกิดความเบา ไม่นึก ไม่วิต...อ่านต่อ...

ในการปฏิบัตินี้เป็นเรื่องธรรมชาติ เป็นเรื่องปรกติ ในการต่อสู้กับความทุกขเวทนาของร่างกาย ของความรู้สึก ที่เรามีอยู่ แต่ที่ทำอย่างไร เราจะต่อสู้แล้วให้เกิดปัญญาและเกิดความเข้าใจ เป็นอันหนึ่งอันเดียวกันกับความทุกข์ที่ปรากฏขึ้น

โอวาทธรรม พระครูปทุมภวนาจารย์ (หลวงพ่อวีระนนท์...อ่านต่อ...

คุณลักษณะของโสดาบัน เมื่อมีวาสนาบารมีได้ผ่านโสฬสญาณในครั้งแรกเพียงครั้งเดียว ย่อมได้ ครองชีวิต “ โสดาบัน ” พวกโสดาบันย่อมมีลักษณะเกิดขึ้นได้เอง ๑๑ ข้อ คือ ๑. ไม่ยึดมั่นถือมั่นในตัวเอง ๒. ไม่มีความลังเลสงสัยในพระรัตนตรัย ๓. ไม่มีความเห็นผิดจากคลองธรรม ๔. ไม่มีความตระหนี่ ๕. ไม่มีควา...อ่านต่อ...

"อำนาจจิตที่สงบเยือกเย็น" จิตที่สงบเยือกเย็น เมื่ออารมณ์สงบเช่นนี้เกิดบ่อยๆ ก็จะเกิดความเปลี่ยนแปลงด้านพฤติกรรม จากอารมณ์ร้อนหรืออารมณ์ร้าย ก็จะกลายเป็นอารมณ์สงบเยือกเย็น มีมารยาทดี มีความเกรงอกเกรงใจผู้อื่น มีสติมากขึ้น เข้าใจผู้อื่นมากขึ้นทำให้เกิดความสงบเย็นเป็นสุข ซึ่งม...อ่านต่อ...

กรรมฐาน คือ การทำงานในฐานต่างๆ งานในที่นี้คือการทำงานของจิต เพื่อความสงบของจิตเรียกว่าสมาธิ สมาธิคือการตั้งใจมั่น กรรมฐานคืออะไร :กรรมฐานคือการทำงานของจิต ทำกรรมฐานทำไม: ทำเพื่อให้จิตสงบในฐานที่กาย ฐานที่เวทนา ฐานที่จิตและฐานที่ธรรม ทำกรรมฐานเพื่ออะไร: เพื่อให้จิตสงบ ทำกรรมฐานโ...อ่านต่อ...

อนุโมทนามิ คำว่าสาธุ สาธุ อะหังเป็นคำว่า”อนุโมทนามิ” แปลว่าอะไร เอกวจนะ มะยังเป็นพหุวจนะ อนุโมทนา แปลว่า ยินดีด้วยเท่านั้นเอง มิเป็นภาษาบาลี ถ้า ๒ คนขึ้นไปเป็น มะ ถ้าคนเดียวก็เป็น มิ คำว่าอนุโมทนา แปลว่ายินดีด้วยนะ

โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ (หลวงพ่อวีระนนท์ วีรนนฺโท)

จาก...อ่านต่อ...

“พระมหากัสสปะ ผู้รอคอยพระศรีอริยะเมตไตรย” พระมหากัสสปะ ท่านเป็นพระเถระผู้ใหญ่ที่ช่วยรับภาระธุระอบรมสั่งสอนพระภิกษุและพุทธบริษัทอื่นๆ จนมีภิกษุเป็นบริวารจำนวนมาก ท่านมีปกติสมาทานธุดงค์ ๓ ประการอย่างเคร่งครัด คือ ๑. ถือการนุ่งห่มผ้าบังสุกุลเป็นวัตร (หาเศษผ้ามาทำจีวรไม่รับผ้าที...อ่านต่อ...

การกำหนดจิตให้รู้เท่าทันจิตที่นึกคิด ให้มีสติเข้าไปดู เข้าไปรู้ ให้เห็นสิ่งที่ปรากฎขึ้น ในปัจจุบันจิต ว่ามันมีการเกิด การตั้งอยู่และ การดับไปอย่างไร ทางไหน จิตนั้นเกิดดับไปในทางที่เป็นกุศลหรืออกุศล เป็นบาปหรือเป็นบุญ และมีเท่าไรต้องรู้ต้องเห็นให้ละเอียดอย่าให้ขาดสติและอย่าส...อ่านต่อ...

เพราะความสุขคือ ความทุกข์ที่พอทนได้ ชีวิตมนุษย์เราที่เกิดมา ก็มีทั้งสุขและทุกข์ปะปนกันไป ขึ้นอยู่กับว่าใครจะแสวงหาทางใดเป็นส่วนมาก เพื่อจะได้มาซึ่งความสุข ความพึงพอใจของตนเอง

โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ (หลวงพ่อวีระนนท์ วีรนนฺโท)

จากหนังสือ “คู่สร้าง คู่สม” หน้า ๔๗ สน...อ่านต่อ...

"พระพุทธเจ้าตรัสว่า ทุกข์ ให้กำหนดรู้ รู้อะไร รู้ตัวทุกข์ ทุกข์มันอยู่ที่ไหน มันอยู่ที่ขา หรืออยู่ที่ใจ หรืออยู่ที่ความคิด โยคีบางท่านพอกำลังจะนั่งนึกแล้ว โอยมันจะปวดอีกแล้ว นั่นมันทุกข์ เพราะวิญญาณความคิด ความนึก วิตกกังวลก่อน พอมานั่ง มันก็เตลิดเปิดเปิงเลย ระเปิดเลย แต่ถ้าเราป...อ่านต่อ...

จิตนุ่มนวล...ควรแก่งานดูใจ พอจิตผ่องใสแล้วทำให้เกิดเมตตา เราจะนึกถึงญาติพี่น้องคิดอยากให้คนโน้นคนนี้ได้มาปฏิบัติ อยากให้เขาได้ทำบุญ พอจิตมันผ่องใส จิตมันเบาโล่งสบาย เราจะนั่งได้ทั้งวัน ขยันกำหนด ขยันเดิน ขยันภาวนา นี่คือจิตผ่องใสเกลี้ยงเกลา จิตไม่เศร้า จิตก็ตื่นตัวเบิกบาน ตัวน...อ่านต่อ...

เมื่อจิตเสพสมาธิสูง จิตก็ไม่เสพอย่างอื่น แม้แต่ท้องพองหรือ ท้องยุบ จิตกับวัตถุก็มีลักษณะเหมือนกันตามหลักวิทยาศาสตร์กล่าว ว่า “ สิ่งสองสิ่งในเวลาเดียวกัน จะอยู่ที่เดียวกันไม่ได้ ” ตัวอย่างเช่น ในห้องน้ำเล็กๆ เรามีตุ่มน้ำพอดีกับห้องน้ำมีเพื่อนนำตุ่มน้ำขนาดเดียว กันมาให้ เราจะนำ...อ่านต่อ...

"กำไรชีวิต" การทำมาหากินหาเก็บของมนุษย์ จะโดยการทำนา ทำสวน ทำไร่ ค้าขาย รับราชการ เพื่อนำมาเป็นค่าอาหารประจำวัน เพื่อ สร้างที่อยู่อาศัย ค่าเสื้อผ้าไว้นุ่งห่ม ค่ายารักษาโรคเมื่อยามเจ็บไข้ อีก ส่วนหนึ่งที่เหลือเก็บไว้ใช้ในยามจำเป็นบ้าง เอามาทำบุญบ้าง ทำไม เราจึงต้องทำบุญ

โอวาทธ...อ่านต่อ...

เพราะความสุข คือ ความทุกข์ที่พอทนได้ ชีวิตมนุษย์เราที่ เกิดมา ก็มีทั้งสุขและทุกข์ปะปนกันไป ขึ้นอยู่กับว่าใครจะแสวงหา ทางใดเป็นส่วนมาก เพื่อที่จะได้มาซึ่งความสุข ความพึงพอใจของ ตนเอง ทั้งนี้จะกล่าวถึง สุขของคฤหัสถ์หรือฆราวาสนั้น อันเป็น สุขของชาวบ้าน เป็นสุขอันชอบธรรมที่ผู้ครอ...อ่านต่อ...

“การปฎิบัติธรรม ถ้าหากว่าอยากให้มันเป็นไปตามใจที่ท่านต้องการ มันก็เป็นธรรมของท่าน ไม่ใช่ธรรมของพระพุทธเจ้า ท่านจะปฎิบัติเพื่อให้เห็นธรรมของท่านหรือเห็นธรรมของพระพุทธเจ้า”

โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ (หลวงพ่อวีระนนท์ วีรนนฺโท)

จากหนังสือ “วารสารกระแสใจ” ปีที่ ๔ ฉบับที...อ่านต่อ...

“พระพุทธเจ้าก็ตรัสว่า ดูก่อนพราหมณ์ บุคคลที่เป็นตัวแทนเราตถาคต เราไม่ตั้งใครเป็นตัวแทน แต่สิ่งที่เราได้กล่าวไว้แล้ว ที่เรียกว่าพระธรรมวินัยนั่นแหละเป็นตัวแทนของเราตถาคตเจ้า ธรรมที่เรากล่าวไว้แล้ว วินัยที่เราบัญญัติไว้แล้ว นั่นคือตัวแทนของเราตถาคต เป็นดั่งรากแก้ว เป็นดั่งแก...อ่านต่อ...

“สำหรับผู้ปฎิบัติธรรม เราต้องทำให้ถึงธรรม ถ้าทำไม่ถึงธรรม ก็ไม่เห็นธรรม ถ้าธรรมไม่ถึงธรรม ก็ได้แต่ทำ ทำแล้วถ้าไม่ทำเต็มที่ ก็ไม่มีธรรมประจำจิต”

โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ (หลวงพ่อวีระนนท์ วีรนนฺโท)

จากหนังสือ “หัวใจของกรรมฐาน” หน้า ๗๒ สนใจอ่านเพิ่มเติมได้ที่ http://www.watpacharoenrat.o...อ่านต่อ...

“พระพุทธเจ้าตรัสว่า ทุกข์ ให้กำหนดรู้ รู้อะไร รู้ตัวทุกข์ ทุกข์มันอยู่ที่ไหน มันอยู่ที่ขา หรืออยู่ที่ใจ หรืออยู่ที่ความคิด โยคีบางท่านพอกำลังจะนั่งนึกแล้ว โอยมันปวดอีกแล้ว นั่นมันทุกข์ เพราะวิญญาณความคิด ความนึก วิตกกังวลก่อน พอมานั่ง มันก็เตลิดเปิดโปงเลย ระเบิดเลย แต่ถ้าเราปล่...อ่านต่อ...

“ธมฺโม หเว รกฺขติ ธมฺมจารึ, ธมฺมธารี สุขํ เสติ” ธรรมย่อมรักษาผู้ปฎิบัติธรรมให้เกิดความสุขฉันใดก็ฉันนั้น

โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ (หลวงพ่อวีระนนท์ วีรนนฺโท)

จากหนังสือ “อิสระแห่งจิต” หน้า๘๒ สนใจอ่านเพิ่มเติมได้ที่ http://www.watpacharoenrat.org/home/medial.php?prid=17...อ่านต่อ...

คำถาม: หากเรามีความทุกข์ต่างๆมากมาย การปฎิบัติกรรมฐานสามารถคลายความทุกข์ได้หรือไม่? ตอบ: การทำกรรมฐานสามารถคลายทุกข์ได้แน่นอน คนเรามันทุกข์อยู่ ๒ ส่วน ให้เราแยกออกให้ได้ ทุกข์ทางกายกับทุกข์ทางจิต ถ้านับจริงๆมี ๓ คือทุกข์ทางกาย ทุกข์ทางจิต ทุกทางวิญญาณ วิญญาณก็คือการคิด ก็ทุกข์ไ...อ่านต่อ...

การปฏิบัติกรรมฐาน การเจริญวิปัสสนากรรมฐาน ถามว่ายากไหม จึงตอบว่า ถ้าบอกว่ายากก็ยาก ถ้าบอกว่าง่ายก็ง่าย อยู่ที่ใจสู้หรือไม่ ใจสู้หนักแน่นขยันหมั่นเพียร ศึกษาเล่าเรียนเพียรปฏิบัติ มันก็จะไปถึงเส้นชัยได้ ดังนั้นวันนี้อาตมาจึงได้ยกนิกเขปบทพจน คาถาที่พระศาสดาจารย์ตรัสว่า ยํ ปุพฺเ...อ่านต่อ...

มีสติช่วยได้ทุกเรื่อง สตินี้ก็จะเป็นตัวปกป้องคุ้มครองจิต เมื่อสติดี สติแก่กล้า เข้มเเข็งมากขึ้น สติตัวนี้ก็จะไปปกปักรักษาจิตไม่ให้สิ่งสกปรกมัวหมอง คือ กิเลสเข้ามาในใจได้ ใจของเราก็จะบริสุทธิ์ผุดผ่องแผ้ว

โอวาทธรรม จาก พระครูปทุมภาวนาจารย์ วิ. (หลวงพ่อวีระนนท์ วีรนนฺโท)

...อ่านต่อ...

การรับผิดชอบ กิจการงานที่เรารับผิดชอบ หรือกิจทางสังคมที่เราเกี่ยวข้อง เช่น กิจการงานในฐานะความเป็นพ่อแม่ ในฐานะความเป็นครูบาอาจารย์ ในฐานะความเป็นเจ้านายหรือหัวหน้า กิจการงานต่างๆ ที่เราเข้าไปเกี่ยวข้องและกิจการงานที่มาเกี่ยวข้องกับเรา เมื่อรู้ว่า เราจะทำกิจการงานอะไรอย่าง...อ่านต่อ...

สติ คือ พลังความดี กายของเราเปรียบเหมือนโคถึก หากเรามีสติ ก็สามารถเอาพลังนั้นออกมาใช้ให้เกิดประโยชน์ในทางที่เป็นความดี มีประโยชน์ต่อสังคม ต่อโลกได้ แต่ถ้ากิเลสมารเข้าครอบงำแล้ว เราหยุดหมดทุกอย่าง มองไม่เห็นความดี มองเห็นกงจักรเป็นดอกบัว เห็นความชั่วเป็นความดี ในที่สุดจะเกิดค...อ่านต่อ...

งานดูใจ การเจริญกรรมฐานนั้น พอจิตมันผ่องใส จิตมันเบาโล่งสบาย เราจะนั่งได้ทั้งวัน ขยันกำหนด ขยันเดิน ขยันภาวนา นี่คือจิตผ่องใสเกลี้ยงเกลา จิตไม่เศร้า จิตตื่นตัวเบิกบานตัวนี้ คือเราเห็นพุทธะน้อยๆ เห็นสภาวธรรมน้อยๆ ต่อมาเมื่อจิตโปร่ง ใส ไม่เศร้าหมอง จิตก็นุ่มนวล เมื่อจิตนุ่มนวล ไม...อ่านต่อ...

รักษาใจ เมื่อเรามีสิ่งดี หากเราเป็นคนดี มีน้ำใจ แล้วก็หยิบยื่นสิ่งดีให้แก่เพื่อนพ้องของเรา เท่าที่เราจะทำได้ เราได้หลักธรรมครองชีวิต การครองตน การครองคน การครองงาน เรารู้วิธีแล้ว เราได้วิธีแล้ว ค่อยหยิบยื่นให้แก่เพื่อนมนุษย์ของเรา ที่กำลังทุกข์เดือดร้อนอยู่ตามฐานะ ตามโอกาสที...อ่านต่อ...

จิตที่สงบเยือกเย็น เมื่ออารมณ์สงบเช่นนี้เกิดบ่อยๆ จะเกิดความเปลี่ยนแปลงด้านพฤติกรรม จากอารมณ์ร้อนหรืออารมณ์ร้าย ก็จะกลายเป็นอารมณ์สงบ เยือกเย็น มีมารยาท มีความเกรงอกเกรงใจผู้อื่น มีสติมากขึ้น เข้าใจผู้อื่นมากขึ้น ทำให้เกิดความสงบเย็นเป็นสุข

โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ ...อ่านต่อ...

ผ้าที่ดำเหมือนกับจิตที่ถูกห่อหุ้มด้วยกิเลสตัณหา เปรียบเหมือนตัวปัญญาเกิดขึ้น เราต้องอาศัยความขยันหมั่นเพียร ที่จะต้องกะเทาะเปลือกของจิตมันออก ที่มันดำอยู่นั่นนะ ต้องกะเทาะมันออกทุกวันๆมันจึงจะสว่าง พอจิตมันคิดปึ๊บ จิตกำหนดไปเห็นสภาวะของจิตที่มันดำ เห็นหัวใจที่มันดำ ที่ถูก...อ่านต่อ...

อานิสงส์ของผู้ทอดถวายผ้ากฐิน 1. กิติสัทโท เป็นผู้มีชื่อเสียงฟุ้งขจรขจายไปทั่วสารทิศ 2. ได้ชื่อว่าเป็นผู้สืบอายุพระพุทธศาสนา ถวายกำลังแก่สมณะสงฆ์ผู้ดำรงพระศาสนา 3. ได้สงเคราะห์พระสงฆ์ตามพระวินัยนิยมบรมพุทธานุญาต 4. เป็นการรักษาประเพณีที่ดีงามไว้มิให้เสื่อมสูญ 5. เป็นการบูชาพุทธโอวา...อ่านต่อ...

สัมมัปปธาน ๔ ทำเต็มที่ พอทำแล้วไม่ได้อย่างที่หวัง ไม่ได้อย่างที่ปรารถนาก็เกิด อาการท้อแท้ เมื่อท้อแท้แล้ว บางทีก็หมดหวัง สิ้นหวัง ก็ทิ้งละการปฏิบัติไปบางทีเข้าใจดี แต่กำหนดไม่ได้ เพราะการปฏิบัติทางนี้ ไม่ใช่ของง่ายแล้วก็ไม่ใช่ของยาก ทำไมล่ะถึงไม่ใช่ของยากและไม่ใช่ของง่าย เป็...อ่านต่อ...

เจริญพร... บ้านที่มีธรรมะ พระอริยะจะมาเกิด บ้านที่รื่นรมย์ พระพรหมจะมาเกิด บ้านที่บริสุทธิ์ มนุษย์จะมาเกิด บ้านที่ฉลาด นักปราชญ์จะมาเกิด บ้านที่สกปรก สัตว์นรกจะมาเกิด บ้านที่เล่นไพ่ คนจัญไรจะมาเกิด บ้านที่ฟุ้งซ่าน ยักษ์มารจะมาเกิด บ้านที่อันธพาล สัตว์เดรัจฉานจะมาเกิด บ้านที่ดื่มเ...อ่านต่อ...

กุลจิรัฏฐิติธรรม ๔ ๑. นัฏฐคเวสนา (ของหายของหมด รู้จักหามาไว้) ไม่แสวงหาสิ่งที่สูญหายไปแล้ว เอากลับคืนมาอีก ๒. ชิณณปฏิสังขรณา (ของเก่าของชำรุด รู้จักบูรณะซ่อมแซม) ไม่บูรณะวัสดุที่คร่ำคร่าชำรุดทรุดโทรมแล้ว ไม่ทำให้ดีขึ้น ๓. ปริมิตปานโภชนา ( รู้จักประมาณในการกินการใช้)ไม่รู้ประมาณในการ...อ่านต่อ...

เพราะความสุข คือ ความทุกข์ที่พอทนได้ ชีวิตมนุษย์เราที่เกิดมา ก็มีทั้งสุขและทุกข์ปะปนกันไป ขึ้นอยู่กับว่าใครจะแสวงหาทางใดเป็นส่วนมาก เพื่อที่จะได้มาซึ่งความสุข ความพึงพอใจของตนเอง ทั้งนี้จะกล่าวถึง สุขของคฤหัสถ์หรือฆราวาสนั้น อันเป็นสุขของชาวบ้าน เป็นสุขอันชอบธรรมที่ผู้ครองเ...อ่านต่อ...

ฆราวาสธรรม ๔ ประการ ฆราวาสธรรมเป็นหลักธรรมในการครองเรือน เพื่อส่งเสริมให้คู่สมรสมีความสุขยิ่งขึ้น เป็นคู่ศีลธรรม คู่คุณงามความดีคู่คุณธรรม โดยเอาหลักธรรมสำหรับการครองเรือนของศาสนามาใช้มาปฏิบัติต่อกันในบ้าน เพื่อประโยชน์สุขด้วยธรรม ๔ ประการดังนี้ ๑. สัจจะ คือ ความจริง ซื่อสัตย...อ่านต่อ...

คำกลอนสอนหญิง "จงดูก่อนกัลยาณีศรีสมร พึงสังวรสำรวมกายในเขตขัณฑ์ แห่งวัดวาอารามด้วยครามครัน ให้ยึดมั่นกาลเวลาเทศาควร จะเยื้องย่างทางใดให้สุภาพ จะก้มกราบให้มิดชิดปิดทุกส่วน ทั้งเสื้อผ้าขาสั้นอันเย้ายวน ส่อชักชวนป่วนฤทัยอย่าใส่มา อย่าเข้าชิดติดใกล้สมณะ ยามวิกาลมิควรจะมาพบหา เฝ...อ่านต่อ...

คำถาม: พลังจักรวาล มีจริงหรือไม่ ตอบ : คนถามไปเรียนมาหรือไม่ มันนอกเหนือจากหลักปฏิบัติ แต่จะตอบให้เป็นความรู้ พลังจักรวาลมาจากไหน จักรวาลคืออะไร ขอตอบในแนวพุทธว่าพลังจักรวาล คือพลังสมาธิของพุทธนั่นเอง แต่มาเปลี่ยนชื่อให้มันสวยหรู เพราะคนเกิดความนิยมขึ้นมา ที่จริงแล้วคือพลังสมา...อ่านต่อ...

"สุขของคฤหัสถ์" ๑. อัตถิสุข สุขเกิดจากการมีทรัพย์ คือ มีความภาคภูมิใจ อิ่มเอิบใจว่าตัวเองได้ใช้จ่ายทรัพย์ที่ได้มาโดยชอบธรรม และหลัก การใช้จ่ายทรัพย์นั้นมีดังนี้ ๑.๑ เลี้ยงดูเพื่อนฝูง ๑.๒ บำบัดอันตรายต่างๆ ๑.๓ ทำพลีกรรมต่างๆ ๑.๔ บริจาคทาน ๑.๕ เลี้ยงตนเอง เลี้ยงบิดามารดา บุตรภรรยา สามี แ...อ่านต่อ...

คำถาม มายาจิตคืออะไร ตอบ มายาจิต คือจิตที่มันหลอก จิตที่ไม่เป็นจริง จิตที่หลงในความรู้สึก การเห็นไม่ชัดในนิมิตนั้น หรืออาการที่ไม่เป็นจริง แต่เป็นความรู้สึกทางจิต เป็นสภาวธรรมที่เกิดขึ้นในใจ แต่สติของเรารู้ไม่เท่าทัน ยกตัวอย่างเช่นเรารู้สึกปวดท้องขณะที่เราปฏิบัติ แต่พอไปห้อง...อ่านต่อ...

กำหนดจิตให้บริสุทธิ์ก่อนเจริญเมตตา วิธีการเจริญเมตตา ด้วยการกำหนดดูที่ต้นจิต ให้รวมจิตไว้ที่หัวใจเมื่อรวมจิตแล้วทำจิตใจให้เยือกเย็นบริสุทธิ์ ไม่มีเรื่องใดๆ ทั้งสิ้นอยู่ในหัวใจ เราก็แผ่เมตตาให้บิดามารดา ครูบาอาจารย์ ให้ลูกให้หลาน ให้ญาติ เพื่อน หากแผ่เมตตาให้กษัตริย์ บิดามาร...อ่านต่อ...

คำถาม การนั่งสมาธิสลับเดิน ๑๕ นาที กับ ๓๐ นาทีปฏิบัติอย่างไหนดีกว่ากัน ตอบ ถ้าปวดมาก ๆ การนั่งใช้เวลาน้อยย่อมดีกว่า เพราะถ้านั่งใช้เวลามาก เราปวดมาก ๆ มันยิ่งทรมานมากเกินไป มันก็ไม่ดีการให้ผู้ปฏิบัติมาสอบอารมณ์ เนื่องจากบางคนนั่งไม่ได้เลย นั่งแล้วความปวดก็มา จึงแนะนำให้ยืนหรือเ...อ่านต่อ...

คำถาม หากเรามีความทุกข์ต่าง ๆ มากมาย การปฏิบัติกรรมฐานสามารถคลายความทุกข์ได้หรือไม่ ตอบ การทำกรรมฐานสามารถคลายทุกข์ได้แน่นอนคนเรามันทุกข์อยู่ ๒ ส่วน ให้เราแยกออกให้ได้ ทุกข์ทางกายกับทุกข์ทางจิต ถ้านับจริง ๆ มี ๓ คือทุกข์ทางกาย ทุกข์ทางจิต ทุกข์ทางวิญญาณ วิญญาณคือการคิด ก็ทุกข์ไป...อ่านต่อ...

"ทางสายตรง...สู่นิพพาน" การปฏิบัติกรรมฐานก็เช่นกัน พองหนอ ยุบหนอ มีอยู่ตามธรรมชาติ เพียงแต่หากมีจิตสงบ เราก็จับได้ พระพุทธเจ้าทรงค้นพบประกาศให้คนรู้จักวิธีการนี้ทำให้จิตใจสงบ ทำให้หลุดพ้นความทุกข์ได้ หรือทำให้มีจิตใจสงบ ทำให้เกิดปัญญา โดยวิธีแต่ละขั้น ๆพระพุทธเจ้าทรงชี้บอกให้ห...อ่านต่อ...

วันที่ ๘ ต.ค. ๒๕๕๙ ณ วัดป่าเจริญราช ลำลูกกา คลอง๑๑ ปทุมธานี ประมวลภาพพิธีปิดโครงการพัฒนาจิตเพื่อพ่อ เมตตาเป็นประธาน และให้

โอวาทธรรมแก่ผู้ร่วมโครงการโดย พระครูปทุมภาวนาจารย์ วิ.(หลวงพ่อวีระนนท์ วีรนนฺโท)

ท่านเจ้าอาวาส... สามารถรับชม และดาวน์โหลดภาพในโครงการทั้งหมด ได้ที่ http://www.watpacharoen...อ่านต่อ...

"ฉะนั้นสภาวะการที่เราท่านทั้งหลาย จะประพฤติปฏิบัติธรรมได้ดี ต้องมีสติสัมปชัญญะ รู้ตัวทั่วพร้อม เท่าทันแห่งการกำหนด การกำหนดแห่งการเดิน การนั่ง การนอน ทุกอิริยาบทอย่าเผลอสติ อย่าปล่อยสติให้มันไหลเลื่อนไปตามธรรมชาติ ต้องมีสติคอยกำหนดรู้เห็น รู้ในเบื้องต้น ท่ามกลาง ที่สุด เรียกว...อ่านต่อ...

พระพุทธเจ้าทรงตรัสว่า บาปที่ยังไม่เกิดขึ้น อย่าให้เกิดขึ้น บาปที่เกิดขึ้นแล้ว จงขจัดมันออกไปเสีย ประหารมันเสีย ทำลายไปเสีย อย่าให้มันเกิดขึ้น อย่าให้มันครองใจเรา เมื่อบาปมาครองใจเราเมื่อไหร่ เมื่อนั้นแหละ เราจะขาดจากการทำความดี มองสิ่งต่างๆเป็นสิ่งผิด เลวร้ายไปหมด มองคนอื่นผิ...อ่านต่อ...

การที่จิตมันใส จิตมันประภัสสรคือบริสุทธิ์ แต่หากจิตมันขุ่นมัว เพราะเรามาฉาบทากิเลส เหมือนกระจกเงา เมื่อเราทาแป้งทุกเช้าทุกเย็น ทาไปก็ปลิวไปเกาะกระจกเงา พอนานเข้า ก็ทึบมืดมองไม่เห็น เราก็ต้องเอามันมาขัดและมาถูออก กระจกนั้นจึงจะสว่าง มองเห็นตัวเราเอง จิตก็เช่นกัน มันถูกฉาบทาสา...อ่านต่อ...

“ อานิสงส์ของการเจริญสติ ” คือ หลับก็เป็นสุข ตื่นก็เป็นสุข นั่งก็เป็นสุข นอนก็เป็นสุข เป็นที่รักของมนุษย์เทวดา อานิสงส์ผลพลอยได้ ทำให้เราสุขสบาย เขาเรียกว่า “บุญ” อันนี้โจรปล้นเอาไปไม่ได้ ไฟไม่ไหม้ สุดท้ายก็เป็น วิชาหนีนรก

โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ วิ. (หลวงพ่อวีระนนท์ วีร...อ่านต่อ...

คำถาม เวลานั่งสมาธิเห็นแสงสีต่างๆ เป็นประจำหมายถึงอะไร ตอบ การเห็นแสงสีเป็นเรื่องธรรมดา เพราะเวลานั่งสมาธิการทำงานของระบบปลายประสาทสัมผัสตามธรรมชาติระหว่างอากาศกับสภาวจิต แต่เราไม่สามารถมองเห็นด้วยตาเปล่า เพราะว่าในอากาศมันมีธาตุดินน้ำไฟลมที่ไหลถ่ายเทตลอดเวลา มีประจุไฟฟ้...อ่านต่อ...

กรรมฐานรักษาโรคได้ (ภาค๒ต่อ) ได้มีการทดสอบกรณีหลวงปู่แหวนรักษาตัวที่โรงพยาบาลเชียงใหม่ ขณะที่หลวงปู่แหวนทำสมาธิ เขาเอาคลื่นไฟฟ้ามาจับ ผลปรากฏว่าหัวใจของหลวงปู่แหวนมีลักษณะนิ่งเงียบไม่ทำงานจับชีพจรมันเบามาก ในที่สุดคุณหมอท่านหนึ่งบอกว่า หลวงปู่แหวนอยู่ด้วยฌาน พอสักพักหนึ่งห...อ่านต่อ...

กรรมฐานรักษาโรคได้ วิธีการทำกรรมฐานที่ดีสุดคือการปฎิบัติกรรมฐานโดยธรรมชาติเหมือนสมัยโบราณ คืออยู่สภาพตามธรรมชาติ อากาศร้อนก็ร้อน หนาวก็หนาว รูขุมขนจะเปิด ในระบบร่างกายของมนุษย์เป็นระบบนิเวศวิทยาโดยธรรมชาติ ส่วนที่มันพร่อง มันจะจับออก เรานั่งกรรมฐานขับเหงื่อออก ร่างกายก็จะเ...อ่านต่อ...

คำถาม โรคไวรัสตับอักเสบบี ใช้วิธีแก้ โดยการทำกรรมฐานรักษาโรคได้หรือไม่ ตอบ โรคไวรัสตับอักเสบบีรักษาง่าย ไม่ต้องรักษาก็หายโดยกินน้ำหวานผสมกับน้ำมะนาว และนอนหลับพักผ่อนให้มาก ๆ ไม่ต้องไปเสียเงินให้โรงพยาบาล อาตมาเคยเห็นพระที่ปฏิบัติด้วยกัน เป็นโรคไวรัสตับอักเสบบีจนตัวเหลือง ต...อ่านต่อ...

คำถาม เวลานั่งสมาธิขนหัวลุก และเมื่อเวลาแผ่เมตตาก็ขนหัวลุกแถบซ้าย พอจิตนิ่งเหมือนมีลมจุกที่คอ กำหนดต่อไปไม่ได้ ตอบ มันเป็นเรื่องปกติธรรมดา เมื่อปฏิบัติไปลึกแล้ว จิตมันจะละเอียด หรือคนมีอดีต มันก็เป็นอย่างนั่นแหละ ถ้าพูดง่าย ๆ เหมือนลักษณะคนมีร่างทรง จะมีสัมผัสที่ ๖ แต่จะไม่เอา...อ่านต่อ...

คำถาม: เวลานั่งสมาธิเห็นหอยแมลงภู่เรียงอยู่ในหม้อ เห็นภาพตนเองนั่งกินหอยแมลงภู่ ขณะนั่งสมาธิเหมือนมีลมวิ่งขึ้นวิ่งลงที่คอและที่อื่น ๆ อยู่ตลอดเวลา ตอบ: ถ้าเห็นอย่างนั้นเป็นสัญญา มันแม่นยำ มันจำได้ในอดีต กำหนดเห็นหนอ ๆ นั่งภาวนาต่อไป ถ้ายังเห็นอีกก็แผ่เมตตาให้หอยแมลงภู่จงเป็นส...อ่านต่อ...

คำถาม การกำหนดพองหนอ ยุบหนอ กับอานาปานสติ เหมือนกันหรือต่างกัน ตอบ ต่างกัน อานาปานสติคือการกำหนดอาการดูลมหายใจเข้า ลมหายใจออก แต่กำหนดภาวนาพองหนอ ยุบหนอ ดูสภาวะท้องพอง ท้องยุบ โดยธรรมชาติมันมีพองยุบอยู่แล้ว แต่เราไปสังเกตว่ามันมีอยู่จริงหรือไม่เท่านั้นเอง

โอวาทธรรม พระครูปท...อ่านต่อ...

พระเปลือยกายอาบน้ำ จึงถวายผ้าอาบน้ำฝน โดยปกตินางวิสาขาจะกราบทูลอาราธนาพระพุทธองค์พร้อมด้วยภิกษุสงฆ์มาเสวยและฉันภัตตาหารที่บ้านของนางเป็นประจำ เมื่อการจัดเตรียมภัตตาหารเสร็จเรียบร้อยพร้อมแล้ว ก็จะให้สาวใช้ไปกราบทูลอาราธนาพระผู้มีพระภาคและภิกษุสงฆ์ให้เสด็จไปยังบ้านของนาง...อ่านต่อ...

คุณสมบัติพิเศษประจำตัวนางวิสาขา ในบรรดาอุบาสิกาทั้งหลาย นางวิสาขานับว่าเป็นผู้มีบุญสั่งสมมาตั้งแต่อดีตชาติมากเป็นพิเศษกว่าอุบาสิกาคนอื่น ๆ หลายประการเช่น ๑. ลักษณะของผู้มีวัยงาม คือ แม้ว่านางจะมีอายุมาก มีลูกชาย-หญิง ถึง ๒๐ คน ลูกเหล่านั้นแต่งงานมีลูกอีกคนละ ๒๐ คนนางก็มีหลานนั...อ่านต่อ...

อานิสงส์ของการทำบุญแล้วแถม!! ธนญชัยเศรษฐี ใช้เวลาถึง ๔ เดือนในการเตรียมทรัพย์สมบัติเพื่อมอบให้แก่นางวิสาขาสำหรับใช้สอยเมื่อไปอยู่ในตระกูลของสามี เฉพาะเครื่องประดับมหาลดาปสาธน์เพียงอย่างเดียวก็ใช้เวลาทำถึง ๔ เดือน เช่นกัน เมื่อถึงกำหนดนางวิสาขาได้ออกเดินทางไปยังตระกูลของสาม...อ่านต่อ...

สภาวจิตหลุดพ้น..สุคติย่อมเป็นที่หวัง ในที่สุดฉันใดก็ฉันนั้น หากผู้ปฏิบัติกำหนดรู้สภาวะ รู้ว่าขณะนี้กำลังทำอะไรอยู่ ขณะนี้กำลังนั่งสมาธิภาวนาหรือขณะนี้กำหนดอิริยาบถใด รู้สภาวะตามความเป็นจริงของกาย รู้สภาวะความเป็นจริงของจิต หรือรูปนามขันธ์ ๕ และของจิตที่ไม่ได้ตกแต่ง เมื่อเรา...อ่านต่อ...

“ นิวรณธรรมห้าประการ ซึ่งหมายความว่าสิ่งที่ขวางกันไม่ให้จิตใจของเราไปสู่เป้าหมายหรือ บรรลุธรรมได้ ที่เรียกกันว่านิวรณ์ห้าประการ การที่เราตามดู ตามรู้ สภาวธรรมอยู่ทุกขณะ หรืออยู่เนืองๆ พระพุทธเจ้าท่านตรัสว่าการตามรู้ดูสภาวธรรมนั้นอยู่ เป็นการที่จะทำให้เรานั้น ได้พ้นจาก นิวรณ...อ่านต่อ...

การเจริญสติ...วิชาหนีนรก นี่คืออานิสงส์ของการเจริญสติ หลับก็เป็นสุข ตื่นก็เป็นสุข นั่งก็เป็นสุข นอนก็เป็นสุข เป็นที่รักของมนุษย์เทวดา อานิสงส์ผลพลอยได้ทำให้เราสุขสบาย เขาเรียกว่า บุญอันนี้ โจรปล้นเอาไปไม่ได้ ไฟไม่ไหม้ สุดท้ายเป็นวิชาหนีนรก การปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐาน มันเป็นวิชา...อ่านต่อ...

จิตท่องเที่ยวอยู่ในคูหา เมื่อเป็นอย่างนี้แล้ว เราก็มาพิสูจน์ด้วยวิธีการดังนี้คือ การเดินการยืน การนั่ง การนอน เรียกว่าอิริยาบถ ถ้าหากอิริยาบถย่อย ยืน เดิน นั่ง นอน กิน ดื่ม ทำ พูด คิด เหยียดแขนไป คู้แขนเข้า เหยียดขาไป คู้ขาเข้า มองซ้าย แลขวา มองหน้า มองหลัง มองสูง มองต่ำ มองใบไม้มองด...อ่านต่อ...

เราต้องรู้ว่าการที่มาภาวนานี้ เพื่อค้นหาอะไร เรามาค้นหาพระพุทธเจ้าองค์จริง คือองค์ที่อยู่ภายใน การที่เราเป็นชาวพุทธนั้นส่วนใหญ่ไม่ค่อยเห็นพระพุทธเจ้าที่อยู่ภายในเท่าไรนัก เราเห็นกันแต่พระพุทธเจ้าภายนอก ในคัมภีร์ตามหลักการปฏิบัติทางพระพุทธศาสนาเรียกว่าปริยัติ คือการศึกษาเ...อ่านต่อ...

สมถะและวิปัสสนาต้องอาศัยซึ่งกันและกัน วิธีการปฏิบัติมีหลายอย่าง โดยปกติแล้วในทุกที่ทุกสำนัก ทุกสภาวะ ที่มีการปฏิบัติธรรมต้องมีการอาศัยกันทั้ง ๒ อย่าง คือ สมถกรรมฐาน และ วิปัสสนากรรมฐาน เราต้องเข้าใจความหมายในเบื้องต้นกล่าวคือ สมถะหมายถึง การฝึกจิตให้สงบเป็นสมาธิ วิปัสสนา หมาย...อ่านต่อ...

การกำหนดจิตขึ้นสู่วิปัสสนา เมื่อจิตตั้งมั่นแล้ว จะต้องกำหนด ภาวนาตามฐานที่กระทบ เช่น ตา เห็นรูป กำหนดที่ตาว่า “ เห็นหนอ ” หู ได้ยินเสียง กำหนดที่หูว่า “ ยินหนอ ” จมูก ได้กลิ่น กำหนดที่จมูกว่า “ กลิ่นหนอ ” ลิ้น รู้รส กำหนดที่ลิ้นว่า “ รู้หนอ ” คือ รู้รส เปรี้ยว หวาน มัน เค็ม ต่างๆ กาย สัมผ...อ่านต่อ...

“ ปลิโพธ “ ผู้ปรารถนาที่จะเจริญกรรมฐาน จะเป็นสมถกรรมฐานหรือ วิปัสสนากรรมฐานก็ตามเป็นต้น จะต้องตัด “ ปลิโพธ “ คือเครื่องกังวลใจต่างๆ อันเป็นสิ่งที่ทำให้ห่วงใย เป็นกังวล ไม่สงบระงับ ไม่สามารถตั้งมั่นอยู่ในอารมณ์กรรมฐานนั้นๆได้ ปลิโพธ มี ๑๐ ประการคือ ๑. อาวาสปลิโพธ ห่วงที่อยู่อาศัย เ...อ่านต่อ...

“ การสร้างสติวิธีนี้ คือการกำหนดอาการต่างๆที่เกิดขึ้น ไม่มีที่สิ้นสุด มันเป็นห่วงโซ่เลย ในที่สุดเมื่อกำหนดได้อย่างนี้แล้ว จิตก็สงบเบาใสมากขึ้น สมาธิเกิดขึ้นทีละขั้นๆ เมื่อจิตสะอาดบริสุทธิ์อย่างนั้น กิเลสเข้าแทรกไม่ได้ เมื่อกิเลสเข้าแทรกไม่ได้ เขาเรียกว่าคุ้มครองจิต ”

โอวา...อ่านต่อ...

ขันธมาร : มารที่เป็นร่างกายขันธ์ ๕ (ต่อจากความเดิมมารตัวที่๑) มารตัวที่ ๒ เรียกว่า ขันธมาร คือ เบญจขันธ์ หรือ ขันธ์ ๕ เป็นมาร มารที่เป็นร่างกายขันธ์ ๕ นี้ มันมาผูกมัดกันเข้ามีหนังหุ้มห่อ มีเอ็น เนื้อ กระดูก มีเอ็นใหญ่ ๙๐๐ เอ็นน้อย ๙๐๐๐ ผูกมัดกันเป็นกระบอกๆเหมือนข้าวต้มมัด ถ้ามัดตรงข้าง...อ่านต่อ...

กิเลสมาร : กิเลสเป็นมารขัดขวางความดี (ต่อเนื่องความเดิม) อาตมาเคยไปอบรมนักโทษที่คลองเปรม ก่อนที่เขาจะถูกประหารชีวิต พอเทศน์ให้ฟังจบแล้ว ปรากฏว่าเขาซาบซึ้งใจ ร้องไห้เสียอกเสียใจ บอกว่าถ้ารู้อย่างนี้ไม่ทำความชั่วเสียดีกว่า ต่อไปผมจะเป็นคนดี พอเวลาใกล้จะตายแล้วเพิ่งนึกอยากจะเป็...อ่านต่อ...

กิเลสมาร : กิเลสเป็นมารขัดขวางความดี มารตัวที่ ๑ คือ กิเลสมาร กิเลสเป็นมาร เพราะเป็นตัวกำจัดและขัดขวางไม่ให้ทำความดี เป็นมารที่มืด มองไม่เห็นตัว และเป็นสิ่งที่น่ากลัวที่สุดในชีวิตมนุษย์ คนที่กลัวผี คือคนที่กลัวกิเลสตัวเอง นั่นแหละมันมองไม่เห็นตัว ไม่รู้มันจะมาเวลาไหน บางคนพอนั...อ่านต่อ...

“ ความไม่รู้ในทุกข์ ” ตอนที่๑ อวิชชา คือสภาพปราศจากความรู้ คือไม่รู้อะไรเลย ไม่รู้ในอะไร คือไม่รู้ในทุกข์ คนที่ไม่รู้เรื่องทุกข์คือใคร คือคนบ้า คนปัญญาอ่อน แต่นั่นเขาแสดงถึงความทุกข์อยู่ตลอดเวลา แต่เขาไม่รู้หรอกว่าเขาทุกข์ ความไม่รู้อะไร ไม่รู้ในทุกข์ ว่าทุกข์เป็นยังไง แต่ก็ยั...อ่านต่อ...

เราต้องเร่งปฏิบัติอย่างสม่ำเสมอ สะสมวันละนิด วันละหน่อย เหมือนน้ำหยดทีละนิดทีละหน่อย สักวันมันก็เต็มตุ่ม การทำบุญหรือการทำความดีก็เช่นเดียวกัน เราต้องสะสมไว้ทีละนิดทีละหน่อย เหมือนกับผู้ปฏิบัติบางคนบอกว่า “ฉันภาวนาไม่ได้เลย” แต่ถ้าเราตั้งไว้ว่าวันนี้ภาวนา ๑ นาที ๒ นาที ๓ นาที ...อ่านต่อ...

การสอบอารมณ์ การสอบอารมณ์ หมายถึง การที่ผู้ปฎิบัติเล่าสภาวะอารมณ์ที่เกิดขึ้นจริงให้กับพระอาจารย์ หรือผู้สอนการปฎิบัติ เพื่อผู้สอนการปฎิบัติจะได้แก้ไขอารมณ์ เพื่อยกสภาวะอารมณ์ของผู้ปฎิบัติต่อไป

โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ (หลวงพ่อวีระนนท์ วีรนนฺโท)

จากหนังสือ “อิสระแ...อ่านต่อ...

เรื่อง..พระเจ้าอชาตศัตรู ตอน คบพาล พาลไปหาผิด ในสมัยพุทธกาลพระเจ้าอชาตศัตรู โอรสของพระเจ้าพิมพิสารและพระนางโกศลเทวี กษัตริย์แคว้นมคธ ขณะที่มารดาตั้งครรภ์ มารดาแพ้ท้องมาก อยากจะเสวยโลหิตพระราชบิดา พระเจ้าพิมพิสารจึงเอาพระขรรค์แทงพระชานุ(เข่า) รองพระโลหิตให้พระมเหสีเสวย พอได้เส...อ่านต่อ...

นิโรธสมาบัติ นิโรธสมาบัติ คือการเข้าไปดูการเกิดชัดเจนของจิต ดูว่ามันดับ มันก็จะดับลงทีละนิด องค์ธรรมที่จะพิจารณาคืออะไร คือมรรคมีองค์๘ เราจะเป็นหุ่นกระบอกภายนอก ตรงดิ่งนิ่งเข้าไป แต่จิตข้างในจะเห็นสภาวะเกิดดับ เห็นทุกส่วนของร่างกาย เส้นผมมีกี่เส้น เนื้อหนังมีเท่าไรเห็นหมด มั...อ่านต่อ...

วิธีการกำหนดสภาวธรรมให้ต่อเนื่อง ผลจากการเดิน ผลจากการกำหนดภาวนา ผลจากการตามดูตามรู้สภาวะต่างๆของจิต มันเป็นไปโดยสภาวะตัวแรก ฉะนั้นเมื่อมันเกิดสภาวธรรมตัวแรกมันจะเบี่ยงเบนไปทางลบ หรือเบี่ยงเบนไปทางบวก หรือพูดง่ายๆภาษาคนว่ามันไปทางบุญหรือไปทางบาป การกำหนดจิตภาวนา ไม่ว่าจะเ...อ่านต่อ...

ตัวอาตมาเองทุกวันนี้ถ้าคนมาให้ทำอะไร ถือว่าเราติดหนี้เขาไว้ จึงทำให้เค้าไป ถ้าชาตินี้เขาเอาของๆเราไป ชาติหน้าเขาต้องมาชดใช้ โดยมาเป็นแรงงานให้เราอย่างแน่นอน มันวนเวียนอยู่อย่างนี้ หากเราทำใจได้ จิตใจของเราจะสุขสบาย

โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ (หลวงพ่อวีระนนท์ วีรนนฺโท)...อ่านต่อ...

บางครั้งก็เศร้า บางคราวก็สุข มีทุกข์ มีรัก มีเกลียดชัง มีรักร้าง มีตายจากกันไป กว่าฉากชีวิตจะปิด ชีวิตจะลา กว่าความตายมาเยือน มันทรมาณเสียเหลือประมาณ มิใช่เทวาจะมาอุ้มสม มิใช่พระพรหมจะมาเสกสรร แต่เป็นเพราะกฎแห่งกรรม เมื่อเราทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว นี่แหละมันขึ้นอยู่กับกรรมกระท...อ่านต่อ...

รหัสกรรมควบคุมชีวิต ตัวกรรมหรือรหัสกรรม เป็นตัวควบคุมชีวิตว่าคนนี้เกิดมาเป็นอย่างไร ซึ่ง สุภมาณพ โตเทยยบุตร ได้ทูลถามพระพุทธเจ้าในเรื่องนี้ว่า ทำไมคนนี้เกิดมาสูง เกิดมาต่ำ เกิดมาผิวดำ เกิดมาผิวขาว เกิดมามีโรคมาก เกิดมามีโรคน้อย บางคนเกิดมา ๒-๓ วันก็ขาดใจตาย ทั้งๆที่แม่ยังไม่ได...อ่านต่อ...

ถาม : เราจำเป็นต้องใช้เวลานั่งสมาธิ เดินจงกรมเท่ากันหรือไม่ ตอบ : จำเป็น เพราะอินทรีย์ อินทรีย์ในที่นี้คือ อินทรีย์ทาง ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ จิตมันเป็นสมาธิ พอจิตมันเป็นสมาธิ แล้ว เรานั่งได้นานขึ้น ไม่ต้องเดินจงกรมได้ไหม ตอบว่าได้เช่นกัน แต่พอมานั่งใหม่อีกครั้ง มันจะปฎิบัติไปไม่รอด...อ่านต่อ...

ผลของบุญและผลของบาป บาปเป็นสิ่งที่เศร้าหมอง ให้ผลเป็นความทุกข์ บุญคือสิ่งที่ผ่องใส ให้ผลคือความสุข บาปเสมือนฝุ่นละอองหรือโคลนตม บุญเสมือนน้ำชำระฝุ่น หรือโคลนตม ทุกคนเกิดมาต้องมีบาปติดตัวมาทุกคน จะมากหรือน้อยเท่านั้น ส่วนของบุญที่เราทำให้มากแล้วจะกลายเป็นบารมี บารมีเมื่อเต็...อ่านต่อ...

คำถาม : เวลาเดินแล้วง่วงนอนมาก แต่พอเวลานั่งสมาธิแล้วจะรู้สึกสดชื่น สภาวะนี้เป็นอย่างไร ตอบ : ดีแต่ต้องปรับให้สมดุลหน่อย ในการเดินจงกรมนั้นการยืนกำหนดภาวนา หรือการนั่งสมาธิภาวนา ก็สามารถเห็นนิมิตรได้ทั้ง ๔ อิริยาบท คือ ยืน นั่ง เดิน นอน โดยเรามีสติควบคุม แต่การที่ผู้ปฎิบัติคนนี้เ...อ่านต่อ...

"เมื่อเรามีสิ่งดี หากเราเป็นคนดีมีน้ำใจแล้วก็หยิบยื่นสิ่งที่ดีให้แก่เพื่อนพ้องของเรา เท่าที่จะทำได้ เราได้หลักธรรมครองชีวิต การครองตน การครองคน การครองงาน เรารู้วิธีแล้วเราได้แล้ว ค่อยหยิบยื่นให้แก่เพื่อนมนุษย์ของเรา ที่กำลังทุกข์เดือดร้อนอยู่ตามฐานะ ตามโอกาสสถานะที่เรามี ท...อ่านต่อ...

สติปัฎฐาน ๔ หมายถึงที่ตั้งของสติ เป็นวิธีที่นิยมกันมาก เพราะเป็นการปฎิบัติที่มีพร้อมทั้งสมถะและวิปัสสนาในตัว แม้พระพุทธองค์ยังทรงตรัสสรรเสริญไว้ว่า “ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทางนี้เป็นทางเอก เพื่อความบริสุทธิ์ของสัตว์ทั้งหลาย เพื่อข้ามพ้นความโศกและความร่ำไร เพื่อความอัสดงดับไปแ...อ่านต่อ...

คำถาม: หากเรามีความทุกข์ต่างๆมากมาย การปฎิบัติกรรมฐาน สามารถคลายความทุกข์ได้หรือไม่ ตอบ: การทำกรรมฐานสามารถคลายความทุกข์ได้แน่นอน คนเรามันทุกข์อยู่ ๒ ส่วน ให้เราแยกออกให้ได้ ทุกข์ทางกายกับทุกข์ทางจิต ถ้านับจริงๆมี ๓ คือทุกข์ทางกาย ทุกข์ทางจิต ทุกข์ทางวิญญาณ วิญญาณคือการคิด ก็ทุ...อ่านต่อ...

หากเรามีสติสามารถตามรู้ตามดู ตามเห็น คอยต่อเนื่อง อย่างต่อเนื่องมันก็ปุ๊ปเหมือนไฟแบตเตอรี่มันชาร์จสว่างปุ๊ป โดยระบบสัมผัส โดยระบบอัตโนมัติ automatic เลย จิตก็เช่นเดียวกัน พอรู้หนี่งปุ๊ปจิตสว่างหนึ่ง รู้ภาวะเดียวภาวะใดภาวะหนึ่ง เห็นท้องพองว๊าบ ยุบว๊าบ หากเราติดตามดูตามรู้อย่างเท่าท...อ่านต่อ...

สัมมาวายามะ การกระทำแห่งการเลี้ยงชีวิต การกระทำการงานมาทุกภาวะทุกอุปนิสัย ทุกลมหายใจเข้าออก ไม่มีการทำทุจริตแม้แต่จิตก็ไม่ทุจริตตนเอง การกระทำอย่างนี้ เรียกว่าเป็น อริยบุคคล จะอยู่อย่างไรก็ไร้แห่งความผิด จะทำอะไรก็ปราศจากความหม่นหมองของจิต นั่นคือภาวะจิตที่หน่วงเข้าสู่อารม...อ่านต่อ...

ถาม: เราสามารถเปรียบเทียบสภาวะธรรมจากหนังสือได้หรือไม่ ตอบ: ถามว่าได้หรือไม่ อาตมาก็ตอบว่าได้ แต่ว่าอันตรายจะเกิดขึ้นมากมาย ปีนี้มีคนมากกว่า ๒๐ รายที่อ่านหนังสือ(เกี่ยวกับ)โลกทิพย์ แล้วนำไปปฎิบัติตาม แล้วเกิดอาการเห็นโน่นบ้าง เห็นนี่บ้าง เห็นไม่หยุดทั้งลืมตาและหลับตา แล้วบอกว่...อ่านต่อ...

โสฬสญาณ การจะได้ผ่านโสฬสญาณนั้น ขึ้นอยู่กับวาสนาบารมีมาแต่ชาติปางก่อนด้วย เพราะว่าบางท่านปฎิบัติ ๓ เทอมติดต่อกันเป็นเวลา ๖ เดือน แต่ไม่สามารถจะผ่านโสฬสญาณได้ บางท่านปฎิบัติ ๙ วัน ก็สามารถผ่านโสฬสญาณ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับบารมีแต่ละบุคคล ถึงแม้ยังไม่ผ่านโสฬสญาณ โยคีผู้ปฎิบัติจะได้...อ่านต่อ...

คำถาม: เวลานั่งสมาธิขนหัวลุก และเมื่อเวลาแผ่เมตตาก็ขนหัวลุกแถบซ้าย พอจิตนิ่งเหมือนมีลมจุกที่คอ กำหนดต่อไปไม่ได้ ตอบ: มันเป็นเรื่องธรรมดา เมื่อปฎิบัติไปลึกแล้ว จิตมันจะละเอียด ดังนั้นคนที่แผ่เมตตา มีสภาวะ ๒ ส่วน ระหว่างภายในและภายนอกสัมพันธ์กันได้ การแผ่เมตตาจะมีพลังอานุภาพและ...อ่านต่อ...

ภิกษุทั้งหลาย เธอยังชอบวัฎฎะสงสาร เวลาเธอทำบุญรักษาศีล อธิฐานขอให้ข้าพเจ้าได้เกิดเป็นเทวดานางฟ้าก็ยังไม่เข้าถึงธรรม มันก็แค่เกิดเป็นเทวดานางฟ้า คนสวย คนรวยนั่นเอง มันยังไม่หลุดพ้น เธอต้องการแบบไหน พอท่อนไม้ลอยไป มีมนุษย์เอาบ้าง เทวดามาเอาบ้าง คำว่ามนุษย์มาเอาหมายความว่าเราไ...อ่านต่อ...

“การปฎิบัติธรรม ถ้าหากว่าอยากให้มันเป็นไปตามใจที่ท่านต้องการ มันก็เป็นธรรมของท่าน ไม่ใช่ธรรมของพระพุทธเจ้า ท่านจะปฎิบัติเพื่อให้เห็นธรรมของท่านหรือเห็นธรรมของพระพุทธเจ้า”

โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ (หลวงพ่อวีระนนท์ วีรนนฺโท)

จากหนังสือ “วารสารกระแสใจ” ปีที่ ๔ ฉบับที...อ่านต่อ...

“พระมหากัสสปะ ผู้รอคอยพระศรีอริยะเมตไตรย” พระมหากัสสปะ ท่านเป็นพระเถระผู้ใหญ่ที่ช่วยรับภาระธุระอบรมสั่งสอนพระภิกษุและพุทธบริษัทอื่นๆ จนมีภิกษุเป็นบริวารจำนวนมาก ท่านมีปกติสมาทานธุดงค์ ๓ ประการอย่างเคร่งครัด คือ ๑. ถือการนุ่งห่มผ้าบังสุกุลเป็นวัตร (หาเศษผ้ามาทำจีวรไม่รับผ้าที...อ่านต่อ...

“กายของเราเปรียบเหมือนดังโคถึก หากเรามีสติ ก็สามารถเอาพลังนั้นออก มาใช้ประโยชน์ในทางที่เป็นความดี มีประโยชน์ต่อสังคม ต่อโลกได้ แต่ถ้ากิเลส มารเข้าครอบงำแล้ว เราหยุดหมดทุกอย่าง มองไม่เห็นความดี มองเห็นกงจักรเป็น ดอกบัว เห็นความชั่วเป็นความดี ในที่สุด จะเกิดความทุกข์ เร่าร้อนตล...อ่านต่อ...

กรรม...ลิขิตชีวิตเรา คนเหล่านั้นเมื่อเกิดมาเป็นอย่างนั้นแล้ว ถามว่าใครลิขิตมันเป็นกรรมที่เราทำไว้ในปัจจุบัน เราแต่ละคนเกิดมาเหมือนการแสดงละครแต่ละฉาก อย่างบางคนเกิดมามีอาชีพเป็นหมอ พยาบาล พระภิกษุ สามเณร ครูบาอาจารย์ แต่ละคนแสดงแต่ละฉาก ขึ้นอยู่กับใครเข้าถึงบทบาทไหนได้ดีที่ส...อ่านต่อ...

บุพกรรมของพระนางสามาวดี ในสมัยพุทธกาลพระปัจเจกพุทธเจ้านั่งเข้าสมาบัติ พระนางสามาวดีกับพรรคพวกบริวารลงไปเล่นน้ำในแม่น้ำ เมื่อขึ้นจากน้ำพวกรู้สึกหนาวสั่น จึงก่อไฟผิงไฟ เพื่อให้ร่างกายอบอุ่น ขณะที่นั่งผิงไฟพอไฟเริ่มไหม้และกอหญ้ายุบลง จึงเห็นตอดำๆโผล่ออกมาปรากฎว่าเห็นพระปัจเ...อ่านต่อ...

บางครั้งเมื่อสภาวะสมาธิแก่กล้า จึงเกิดปีติขึ้น ปีติ คือ ความอิ่มใจต่ออารมณ์กรรมฐานมี ๕ ประเภทเริ่มจาก ๑. ขุททกาปีติ คือ ปีติเล็กน้อย พอให้ขนพองชูชัน ๒. ขณิกาปีติ คือ ปีติชั่วขณะ รู้สึกแปลบๆดุจฟ้าแลบ ๓. โอกกันติกาปีติ คือ ปีติเป็นระลอกรู้สึกขนซู่ๆ ดุจคลื่นซัดกระทบฝั่ง ๔. อุพเพคาปีติ หร...อ่านต่อ...

“ธมฺโม หเว รกฺขติ ธมฺมจารึ, ธมฺมธารี สุขํ เสติ” ธรรมย่อมรักษาผู้ปฎิบัติธรรมให้เกิดความสุขฉันใดก็ฉันนั้น

โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ (หลวงพ่อวีระนนท์ วีรนนฺโท)

จากหนังสือ “อิสระแห่งจิต” หน้า๘๒ สนใจอ่านเพิ่มเติมได้ที่ http://www.watpacharoenrat.org/home/medial.php?prid=17 หมายเหตุ: ภาพบรรยากาศมุมสูง พิธียกช่...อ่านต่อ...

“การนั่งภาวนานั้นวิธีการปฎิบัติง่ายๆคือ เมื่อเราจะภาวนาอะไรก็ตาม เราต้องมีจุดยืนคือหลักมีเชือกผูก เชือกผูกในที่นี้คือสติเป็นเชือกผูกดูจิต”

โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ (หลวงพ่อวีระนนท์ วีรนนฺโท)

จากหนังสือ “อิสระแห่งจิต” หน้า ๒๒ สนใจอ่านเพิ่มเติมได้ที่ http://www.watpacharoenrat.org/home/medial....อ่านต่อ...

“การปฎิบัติธรรมมันอยู่เลยตาย บางทีมันก็อยู่ใกล้ตาย บางทีมันอยู่เฉียดตาย ไม่ต้องกลัวตาย มาฝึกวิธีตายก่อนจะตายก่อน เอาปริญญาตายก่อนตาย ซะ โยมเรียนทางโลกมา บอกว่าเขาได้ปริญญา แล้วโยมได้อะไรที่ปฎิบัติ ๗ วัน ได้ปริญญาเหมือนกันแหละ” “พระพุทธเจ้าก็ตรัสว่า ดูก่อนพราหมณ์ บุคคลที่เป็น...อ่านต่อ...

สัตว์โลกย่อมเป็นไปตามกรรม กมมฺนา วตฺตตี โลโก ย่อมตามโผ ตามแผน แห่งกรรมนั่น เพราะสัตว์โลก สร้างกรรม สารพัน ชีพแปรผัน ปันผล ตนสร้างมา กอปรกรรมดี มีบุญ คุณส่งให้ ทั้งกายใจ สุขสันต์ ไร้ปัญหา สุคติ เป็นที่หมาย เมื่อตายลา เสวยสุข สวรรค์ฟ้า ณ คาลัย ถ้ากอปรกรรม ทำชั่ว มิกลัวบาป จิตแสนหยาบ ต่ำช...อ่านต่อ...

ทำ กรรมฐานแล้วได้อะไร คนมักจะถามกัน คุณไปปฏิบัติกรรมฐาน กรรมฐานคืออะไร คือการทำจิตให้รู้ฐานที่ตั้งฐาน ที่นั่งฐาน ที่เดินฐาน ที่นอนนี่คือฐานทางกายก็คือการทำฐานที่ยืนฐาน ที่นั่งฐาน ที่ยืนฐาน ที่นอนทั้งสี่ฐานนี้ทำไมจึงต้องรู้ทั้งสี่ฐาน ทั้งสี่ฐานนี้ละ เป็นฐานที่เราต้องใช้กับชีว...อ่านต่อ...

วิธีกำหนดรู้สภาวะอารมณ์ให้ละเอียด สภาวจิตก็เช่นเดียวกัน หากเราตั้งใจและพยายามกำหนด มันต้องทำได้ มันได้ผลขึ้นมาทันที เมื่อมันได้ผลแล้วเราต้องรักษาผลที่เกิดขึ้นมานั้นไว้ เช่น เรามีความสุขก็ให้เรากำหนดสุขหนอ ๆ มันสบายก็ให้กำหนดสบายหนอๆ ดูความสุข ดูตัวที่มันสบาย อารมณ์สบายเป็นอ...อ่านต่อ...

ผลของบุญและผลของบาป บาปเป็นสิ่งที่เศร้าหมอง ให้ผลเป็นความทุกข์ บุญคือสิ่งที่ ผ่องใส ให้ผลคือความสุข บาปเสมือนฝุ่นละอองหรือโคลนตม บุญ เสมือนน้ำชำระฝุ่น หรือโคลนตม ทุกคนเกิดมาต้องมีบาปติดตัวมาทุกคน จะมากหรือน้อยเท่านั้น ส่วนของบุญที่เราทำให้มากแล้วจะกลาย เป็นบารมี บารมีเมื่อเต...อ่านต่อ...

ถ้าเราเป็นคนที่อิจฉา ถ้าเราเป็นคนที่โลภ ต้องทำดีๆด้วยการให้ ยอมสละที่ ยอมสละสิ่งของให้ ฝึกให้เกิดการให้ จิตใจจะโน้มน้าวไปทางที่ให้เสียสละ สุดท้ายก็จะได้ประสบผลสำเร็จ เป็นคนที่มีจิตใจยอมให้และจะไม่ตระหนี่ ไม่โลภ โทสะจริต คิดใหม่ เราก็เจริญเมตตา แผ่เมตตาให้เขา เขาว่าเราก็ตั้งสต...อ่านต่อ...

ถ้าเราตั้งใจย่อมได้สำเร็จผล จะได้มามากน้อยนั้นแล้วแต่คน ผลก็จะให้ตามกำลังที่มีปัญญา ถ้าเราตั้งจิตตั้งใจทำ ค่อยๆทำ อันนี้ไม่ได้ทำแบบนี้ มันมีเทคนิคอยู่ในตัวเอง ในการปฏิบัติธรรมกรรมฐาน เหมือนกันกับการทำงานของเรา เราเรียนมา ทฤษฎีดีหมด แต่เวลาทำงานนั้นแหละจะเอามาใช้เป็นหรือไม่เ...อ่านต่อ...

“ สวยงาม ไม่งาม อยู่ที่การกำหนดเอาในใจ การกำหนดเอาด้วยใจ เหมือนกันกับเรา ที่ปรุงแต่งร่างกายของเรา ปรุงแต่งไปปรุงปรุงแต่งมา หูมันสั้นก็ไปดึงหูให้มันยาน มีโหงวเฮ๊งดี ตามันตกก็ดึงตามันขึ้นมา ภาวะของการปรุงแต่งไม่มีที่สิ้นสุด สุดท้ายโรงพยาบาลยันฮีรวยไม่เลิก “

โอวาทธรรม พระครูป...อ่านต่อ...

“อาตมาได้กล่าวแต่เบื้องต้นว่าอย่ายึดติดในสวรรค์จงไปสู่พรหม เมื่อเรามาถึงภาวะนี้แล้วสละพรหมไปสู่นิพพานเรามีเรือข้ามฟากจงทิ้งเรือนั้นเสีย ไปเฉพาะตัวเรา เอาภาวะจิตของเราไปสู่ภาวะแห่งมรรคผลนิพพาน เป็นแดนอันเกษมสำราญแห่งจิต วิญญาณ ทั้งหลายทั้งปวง”

โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจ...อ่านต่อ...

ท่านทั้งหลายสภาวะกายของเรา กับสภาวะจิตของเรา เป็น อย่างไรเล่า ต้องตามรู้ ตามดู ตามเห็น ชัดเจนกำหนดลงไป ถ้าไม่กำหนดชัดเจนลงไป สภาวะที่เลื่อนไหลไปเราก็ไม่รู้ สักแต่รู้ดูอย่างเดียวไม่ได้ต้องมีจิตกำกับกำชับ จนสามารถสลัดจิตนั้นออกไปได้ หากเราไม่กำหนดไม่กำกับ ก็จะไม่รู้ว่าอะไรเป็น...อ่านต่อ...

สัมมาทิฐิ คือ “ปัญญาอันเห็นชอบ” ปัญญาอันเห็นชอบเห็นอะไร เห็นสภาวะญาณ เห็นวิปัสสนาญาณเกิดขึ้น แล้วตามความเป็นจริง เห็นทุกข์ เห็นโทษ ของภาวะของความอยาก เห็นทุกข์ เห็นโทษ ของภาวะของตัณหา เห็นกิเลส กรรม วิบาก เกิดขึ้นกับจิต เมื่อเห็นดังนั้นแล้วเกิดพระไตรลักษณ์ เกิดขึ้นว่า สิ่งทั้งหล...อ่านต่อ...

“ พระพุทธเจ้าก็ตรัสว่า ดูก่อนพราหมณ์ บุคคลที่เป็นตัวแทนเราตถาคต เราไม่ตั้งใครเป็นตัวแทน แต่สิ่งที่เราได้กล่าวไว้แล้ว ที่เรียกว่าพระธรรมวินัย ธรรมวินัยนั่นแหละเป็นตัวแทนของเราตถาคตเจ้า ธรรมที่เรากล่าวไว้แล้ว วินัยที่เราบัญญัติไว้แล้ว นั่นคือตัวแทนของเราตถาคต เป็นดั่งรากแก้ว ...อ่านต่อ...

ถาม :เวลาเข้าปฏิบัติธรรมจะมีอาการท้องเสีย ถ่ายมาก แต่ไม่ปวดท้อง อาการเกิดเฉพาะวันที่ ๒ และวันที่ ๓ แก้ไขได้อย่างไร ตอบ : เป็นเรื่องปกติธรรมดาของสภาวะธาตุแปรปรวน ยกเว้นคนที่ท้องเสีย แต่ลักษณะนี้อาการท้องไม่เสียและไม่ปวด เมื่อ ทำสมาธิ หากมีสมาธิหรือมีจิตที่ละเอียดเบาขึ้นแล้ว การย่...อ่านต่อ...

คำถาม : คำว่าอนุโมทนามิ แปลว่าอะไร ตอบ : คำว่าอนุโมทนามิ คำว่าสาธุ สาธุ อะหังเป็นเอกวจนะ มะยังเป็นพหุวจนะ อนุโมทนา แปลว่ายินดีด้วยเท่านั้นเอง มิเป็นภาษา บาลี ถ้า ๒ คนขึ้นไปเป็น มะ ถ้าคนเดียวก็เป็นมิ คำว่าอนุโมทนาแปล ว่ายินดีด้วยนะ

โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ (หลวงพ่อวีระนนท์ วี...อ่านต่อ...

คำถาม : เวลานั่งสมาธิจะเกิดอาการปวดขามากจนบางครั้งทนไม่ไหว จะเปลี่ยนอิริยาบถได้หรือไม่ ตอบ : หากทนได้ก็ทนไปก่อนสักระยะหนึ่ง ถ้าทนไม่ไหวจริงๆก็ค่อยขยับเปลี่ยนอิริยาบถ แต่ต้องเปลี่ยนอย่างมีสติ ถ้าจริงๆ แล้วควรลองทนไปสักระยะหนึ่ง ทนไปดูว่าอาการปวดนั่น มันจะข้ามไปได้หรือไม่ มันปว...อ่านต่อ...

คำถาม : เหตุใดจึงเรียกผู้ปฏิบัติธรรมว่าโยคี ตอบ : โยคีมาจากโยคาวจรแปลว่า ประกอบความเพียร ผู้เจริญภาวนา ผู้หยั่งลงสู่ความเพียร หรืออาจหมายถึงผู้เห็นภัยในวัฏฏะ ในการเวียนว่ายตายเกิดนั่นเอง โยคีคือผู้ปฏิบัติเป็นอันเดียวกัน ในสมัย พุทธกาลพระพุทธเจ้าประทับอยู่ในกรุงโกสัมพีก็มีพระภ...อ่านต่อ...

คำถาม : ถ้านั่งสมาธิแล้วง่วงจะทำอย่างไร ตอบ : หากนั่งสมาธิแล้วง่วง พระพุทธเจ้าทรงแก้อาการง่วง ของพระโมคัลลานะพระองค์ตรัสว่า “พระโมคัลลานะเธอง่วงขนาด นั้นก็เอามือลูบตัว ลูบหน้า ลูบหัว ถ้าไม่ไหวก็แยงหู ถ้าไม่ไหวก็ดึงหู ถ้าไม่ไหวก็ดึงเส้นขนจมูก ถ้าไม่ไหวก็ล้างหน้า ถ้าไม่ไหวก็ไปนอน ...อ่านต่อ...

คำถาม: จำเป็นหรือไม่ที่จะต้องเดินจงกรมก่อนนั่งสมาธิทุกครั้ง ตอบ : ถ้าถามว่าจำเป็นหรือไม่ ตอบว่าไม่จำเป็น ถ้านั่ง สมาธิแล้วเดินได้หรือไม่ ตอบว่าได้ เดินแล้วนั่งได้หรือไม่ ตอบว่าได้แต่ถ้าเราเดินแล้วค่อยนั่ง พลังกับสมาธิมันจะไปได้ดี ยกตัวอย่างอาตมา เดินข้างนอกแล้วมานั่งเลย โดยไม่...อ่านต่อ...

องค์ภาวนา...เป็นบทนำสู่ความสงบ องค์ภาวนาพองหนอ ยุบหนอ พุทโธ สัมมา อะระหัง นะมะ พะธะ นะโมพุทธายะ เกิด ดับ ไหว นิ่ง นี้เป็นเพียงบทนำไปสู่ความสงบ และเกิดสมาธิได้ง่าย สุดท้ายเราไม่ได้เอาสิ่งเหล่านี้ไปกำหนด เราจะกำหนดแต่สภาวธรรมขั้นสูงที่เกิดขึ้น เปรียบเหมือนกับเจดีย์กับยอดเจดีย์ เราจ...อ่านต่อ...

คำถาม :เวลานั่งสมาธิ กำหนดพองหนอ ยุบหนอ รู้สึกอึดอัดเพราะเกิดลังเลว่า ใช่พองหรือไม่ หรือใช่ยุบหรือไม่ ตอบ: ทำไมเราต้องลังเลกับมันละ ท้องพองก็กำหนดพองหนอ มันยุบก็กำหนดยุบหนอเท่านั้นเอง ไม่ต้องไปสงสัยหรอก พองหรือยุบ นี่คือหลักการง่ายๆ ไม่ต้องไปสงสัยว่าใช่หรือเปล่า หากต้องการรู้ว...อ่านต่อ...

คำถาม: นิวรณ์ด้านฟุ้งซ่าน กายเดิน แต่จิตคิดไปตรงอื่นหรือจิตคิดบอกว่าขวาย่างหนอ แต่เท้าตามทีหลังไม่พร้อมกันบางที บอกว่าซ้ายย่างหนอ เท้าไปแล้ว แต่ปากว่าทีหลัง จิตมันสั่งทีหลังมันไม่สมดุลกัน มันไม่พร้อมกัน ตอบ :ถ้าเป็นเช่นนั้น เป็นการกำหนดไม่ได้ปัจจุบันอารมณ์ จึงเกิดการรั้งไว้ ฉะ...อ่านต่อ...

คำถาม:เวลาเดินจงกรม ควรรู้สึกรู้อยู่ที่อาการย่าง กับน้ำหนัก ที่ลงอีกข้างหนึ่งเกือบพร้อมกัน จะกำหนดสติให้รู้อยู่ที่การย่างได้ อย่างไร ตอบ : กำหนดทีละเท้า เช่น เมื่อกำหนดจิตอยู่ที่เท้าขวา กำหนดขวาย่าง...หนอ ยก...หนอ... กำหนดย่าง...หนอ... ส่วนหนอ ก็ลงเป็นปัจจุบันอารมณ์ คำว่าหนอเป็นสัมปชัญญะ...อ่านต่อ...

คำถาม :กำหนดอาการไม่ทันบ้าง กำหนดได้ลางๆบ้าง แสดง ว่าจะหลับก็ไม่หลับ แสดงอาการซึมๆ ควรจะทำอย่างไร บางครั้งรู้สึก เสียววูบวาบในตัว ปั่นป่วนในตัว กำหนดไม่ได้ควรแก้ไขอย่างไร ตอบ : ผู้ปฏิบัติลองทำอย่างที่แนะนำไปข้างต้นคือลุกไป ออกกำลังกายข้างนอก ส่วนอาการปั่นป่วนในตัว ก็ไม่ทราบว่าอ...อ่านต่อ...

คำถาม: เวลานั่งสมาธิรู้สึกสมองมันตื้อ แต่ไม่ง่วง มันเหมือน อาการจะหลับแต่ไม่หลับ มันรู้สึกหนักที่ศีรษะ ตอบ: ถ้าเป็นเช่นนั้นแสดงว่ามันจะเกร็งเกินไป ต้องพยายามขยับตัว ลองขยับเท้า หรือวิธีง่ายๆ คือการลุกเดินไปข้างนอกไปออกกำลังกาย หมุนซ้าย หมุนขวา ไปสร้างสติสักครู่หนึ่ง ทำร่างกายใ...อ่านต่อ...

คำถาม นั่งสมาธิแล้ว มักคิดฟุ้งซ่านไปต่างๆนาๆ ตอบ หากคิดฟุ้งซ่านไปเรื่องอะไร ให้กำหนดคิดหนอๆ ถ้า มันไม่หยุด เราหยุดกำหนดคิดหนอ กำหนดพองหนอ ยุบหนอ เท่านั้น เอง ถ้าไม่เช่นนั้นแล้ว มันจะกลายเป็นปรุงแต่งและฟุ้งไป ซึ่งตรงนี้หาก คิดฟุ้งไปต่างๆ นาๆ เราแก้ไขอย่างไร เราก็ต้องกำหนดคิดหนอๆ ...อ่านต่อ...

คำถาม : เมื่อกำหนดดูลมหายใจ ยุบหนอ พองหนอ จะเร็วมาก ทำให้การหายใจติดจะเร็วไป ควรแก้ไขอย่างไร ตอบ : อันที่จริงเขาให้ภาวนาพองก่อนแล้วค่อยยุบ หายใจเข้าท้องมันพอง หายใจออกท้องมันยุบ เหมือนการสูบลมเข้ายางรถยนต์ เมื่อฉีดหัวฉีดลมเข้าไปในล้อรถ ยางรถก็จะพองขึ้น นั่นคือรูปพองฉะนั้นกำหนดว...อ่านต่อ...

คำถาม : เวลานั่งสมาธิ สติกำหนดที่หน้าท้องไม่เห็นสภาวะใดๆ ไม่รู้สึกว่าพองหรือยุบ แต่กลับรู้สึกเหนื่อย ตอบ : แสดงว่าผู้ปฏิบัติคนนี้ตามลมมากเกินไป ให้ดูอาการของท้องพอง ดูอาการของท้องยุบ ไม่ต้องไปตามลมเข้า ตามลมออกเหมือนสูบลมเข้ายางรถวิ่งขึ้นวิ่งลง การปฏิบัติเช่นนั้นจะมีอาการเหนื...อ่านต่อ...

คำถาม : การกำหนดพองหนอ ยุบหนอนั้นได้เป็นช่วงๆ และเมื่อออกจากสมาธิจะคลื่นไส้ทุกครั้งไม่ทราบว่าเป็นเพราะอะไร ตอบ : อาการคลื่นไส้นั้น ถ้าผู้ปฏิบัติมีสมาธิจริงๆ มันจะเกี่ยวกับระบบของร่างกาย คือธาตุ ๔ ดิน น้ำ ไฟ ลม อยู่ในร่างกายถามว่ามันปกติหรือเปล่า โดยปกติอาการหลังจากออกสมาธิแล้วเก...อ่านต่อ...

“วิธีการปฏิบัติอย่างไร จึงจะเกิดสมาธิ” คำถาม: เราจะปฏิบัติอย่างไร จึงจะเกิดสมาธิ เพราะเวลานั่ง สมาธิ จะนั่งไม่ค่อยได้ ตอบ: ขอถามต่อไปว่านั่งไม่ค่อยได้ หรือกำหนดไม่ได้คำถามนี้ไม่ชัดเจน หากกำหนดไม่ได้ ให้พิจารณาดูว่าขณะนั้นกำลังวิตกกังวลเรื่องอะไรอยู่หรือไม่ ผู้ปฏิบัติต้องตัดภา...อ่านต่อ...

ความสุข จึงเป็นพลังภายในจิต อันหาสิ่งใดมาเปรียบเทียบไม่ได้ เพราะไม่ใช่เป็นวัตถุภายนอก แต่เป็นภาวะจิตที่มีความสุข ความเบา ที่มองเข้าไปภายในเหมือนไม่มีอะไรมาปิดกั้นเลย ความเป็นอิสระแห่งจิตก็เช่นเดียวกัน เมื่อจิตมีอิสระแล้ว จิตก็มีพลังอันสดใสอยู่ข้างในจิต เป็นลักษณะของจิตที่ม...อ่านต่อ...

“จิตที่มีความสุข คือจิตที่ปราศจากความหม่นหมอง เมื่อจิตไม่มี ความหม่นหมองแล้ว จิตก็จะมีสุขอันปราศจากทุกข์ จิตที่ปราศจาก ทุกข์ นั่นคือจิตที่มนุษย์ทุกๆชีวิตในทุกชาติทุกศาสนาแสวงหามาโดย ตลอด เพราะมนุษย์ทุกชีวิตล้วนแต่ต้องการความเป็นอิสรภาพ ความ เป็นอิสระแห่งจิต นั้นแหละคือความส...อ่านต่อ...

การกำหนดจิตให้รู้เท่าทันจิตที่นึกคิด ให้มีสติเข้าไปดู เข้าไปรู้ ให้เห็นสิ่งที่ปรากฎขึ้น ในปัจจุบันจิต ว่ามันมีการเกิด การตั้งอยู่และ การดับไปอย่างไร ทางไหน จิตนั้นเกิดดับไปในทางที่เป็นกุศลหรืออกุศล เป็นบาปหรือเป็นบุญ และมีเท่าไรต้องรู้ต้องเห็นให้ละเอียดอย่าให้ขาดสติและอย่าส...อ่านต่อ...

มีโยมคนหนึ่ง อาม่าอายุแกได้เก้าสิบกว่าปีแล้ว แต่เป็นคนที่จิตใจดี ทำบุญใส่บาตรทุกวัน อยู่ไม่ใกล้ไม่ไกล อยู่จังหวัดปทุมธานีนี้แหละทำบุญใส่บาตรทุกวันอยู่คลองสอง วันนั้นแกหลับวู๊ปไป ลูกชายก็วิ่งมาหลวงพ่อๆช่วยหน่อยๆแม่ผมตาย เอ้าตายแล้วจะช่วยอะไรได้โยม หลวงพ่อช่วยแผ่เมตตาให้หน่...อ่านต่อ...

พระพุทธเจ้าจึงตรัสว่าหาทางแหวกม่านออกไปให้รู้ความเป็นจริง ก็คือมรรค ทางที่จะดำเนินชีวิตให้ไปอยู่ตามเป้าหมายปลายทางอันบริบูรณ์สมบูรณ์ คือรู้เท่าเห็นธรรม เมื่อรู้เท่าเห็นธรรมประจำจิตประจำใจนั่นแหละ ได้ชื่อว่าเราได้เกิดมาเป็นมนุษย์พบพระพุทธศาสนาเกิดมาไม่ตายเปล่า เกิดมาทั้ง...อ่านต่อ...

เมื่อเราตายไปแล้วทุกข์ตอนตาย มันเป็นยังไง พระพุทธเจ้าท่านว่าคนเกิดมา เกิดมาด้วยสามสิบเอ็ดภูมิ สามสิบเอ็ดประเทศ บางคนมาจากเอธิโอเปีย เป็นยังไง เอธิโอเปีย ไม่มีจะกิน บางคนมาจากโน้น แอฟริกาใต้ ไม่กินอะไรกินคนเหมือนกัน บางพวกมาจากเขมร เขมรต่ำไม่ใช่เขมรแดง กินอะไร กินดินประทังชีวิ...อ่านต่อ...

ฉะนั้นการปฏิบัติธรรมทั้งหลาย ถ้าเราไม่ตั้งเป้าตั้งมั่นไว้ มันก็จะรวนเร ทำให้เราท้อแท้เหนื่อยหน่าย เดินไม่ถึงครึ่งทาง เราทรมานตอนเป็น ดีกว่าทรมานตอนตาย ใช้หนี้ตอนเป็นดีกว่าใช้หนี้ตอนตายถ้าทรมานตอนตาย ตายไม่ได้ดี และก็ตายไม่ดีด้วย เห็นไหม แผ่นดินถล่มตาย ก่อนจะตายก็ทรมาน เสื้อผ...อ่านต่อ...

มีหลายคนไปที่วัด สามีตายไม่รู้จะไปที่ไหน นั่งร้องให้ โยมไปปฏิบัติธรรมสวดมนต์ โยมทำไม่ไหว ทำใจไม่ได้ สามีตายได้สามปีแล้วค่ะ โอโฮสามปีแล้ว ถ้าเกิดเขาตายแล้วโยมมาอุ้มไว้มันไม่เน่าแล้วหรือ ไม่รู้ โตขนาดนี้ไม่รู้หรือโยม นั่นคือภาวะของจิตมันต้องสลัด ต้องสลัดออกไปแล้วหาความจริงให้...อ่านต่อ...

ประการที่สาม (ตอนจบ) สู้แบบศรีธนญชัย ศรีธนญชัยเขาสู้ยังไง พอมีอาการปวดปุ๊บ ศรีธนญชัยไม่สนใจปวดแล้ว ร้องเพลงเลยอิติปิ โส ภะคะวา อะระหัง สัมมา เลยโยมบางท่านท่องสวดมนต์ไปเลย พอมันหายปวดแล้วค่อยกำหนดพองหนอยุบหนอต่อ นั่นวิธีการต่อสู้กับความทุกข์ แต่ต้องดูว่าอินทรีย์เราเข้มแข็งพอไหม...อ่านต่อ...

ประการที่สอง สู้แบบกองโจร ถ้าอินทรีย์อ่อนก็หลบไปก่อน พอมัน ปวดที่ขาธรรมดาเขาไม่บอกหรอกเทคนิค แล้วโยมจะเป็นเจ้าเล่ห์ไป บอกไม่ได้ ปวดที่ขาไม่ใส่ใจที่ขามานึกที่หน้าผาก พองหนอยุบหนอที่หน้าผากมันไม่ใช่ พออาการปวดมันเบาลง ก็มากำหนดพองหนอยุบหนอมาสังเกตดูที่ปวดต่อ อย่างนี้เขาเรียกส...อ่านต่อ...

วิธีการสู้กับความปวด (มี ๓ ตอน ๓วัน) วิธีการสู้กับความปวดมีอยู่สามประการ ประการที่หนึ่ง เมื่ออินทรีย์ร่างกายเราจิตใจเข้มแข็ง อินทรีย์มันคืออะไร อินทรีย์ ๒๒ หรืออินทรีย์ ๖ หรืออินทรีย์ ๑๒ อินทรีย์ก็ตานี่แหละ อินทรีย์ก็คือความเป็นใหญ่ในหน้าที่นั้นๆ ตาเป็นใหญ่ในหน้าที่ดู หูเป็นใหญ่ใ...อ่านต่อ...

พอมีสมาธิปุ๊บจิตตั้งมั่นแล้วสติมันจะคอยตาม สัมปชัญญะมันจะคอยประคอง มีทั้งสติมีสัมปชัญญะมันประคองกันไปในรูปแบบเดียว ถ่ายเทน้ำหนักไปพร้อม ถ่ายเทอากาศไปพร้อม ตั้งแต่สมองลงสู่ฝ่าเท้าจะมีพลัง เหยียบลงพื้นแต่ละครั้งหนักแน่น นุ่มนวลนิ่งรู้เย็นร้อนอ่อนแข็ง สภาพกาย ธาตุในร่างกายจะ...อ่านต่อ...

การเดินจงกรม การกำหนดก็เหมือนกัน เหมือนเครื่องปั่นตีดินตีน้ำ ถ้าหยุดตีน้ำตกตะกอนสมาธิก็เหมือนกัน พอเราเดินจงกรมเสร็จแล้วมานั่งจิตสงบ ตะกอนก็จะเป็นอนุสัยที่นอนก้นอยู่ข้างใน ภาวะใสก็จะอยู่ข้างนอกข้างบน พอภาวะใสมากขึ้นๆตะกอนก็จะหมดไป ไม่มีอำนาจที่จะมาทำลายความสดใสนั้นได้ สมา...อ่านต่อ...

วันนี้ที่สังเกตดูผู้ปฏิบัติธรรมแล้ว ถึงแม้ว่าวันที่แล้วมาจะได้ปรับอารมณ์ให้ เห็นแล้วก็สังเวชขึ้นมาอีกขั้นหนึ่ง ให้โยมกำหนดการเดินจงกรมให้เต็มเวลาให้เสมอ สังเกตดูเวลาโยคีเดินจงกรม เดินไม่ถึงสิบนาทีแล้วไปนั่ง พอนั่งแล้วก็ลุกขึ้นมาใหม่ ผุดลุกผุดนั่งๆ ดูแล้วน่าสงสารน่าเวทนา เ...อ่านต่อ...

“สำหรับผู้ปฎิบัติธรรม เราต้องทำให้ถึงธรรม ถ้าทำไม่ถึงธรรม ก็ไม่เห็นธรรม ถ้าธรรมไม่ถึงธรรม ก็ได้แต่ทำ ทำแล้วถ้าไม่ทำเต็มที่ ก็ไม่มีธรรมประจำจิต”

โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ (หลวงพ่อวีระนนท์ วีรนนฺโท)

จากหนังสือ “หัวใจของกรรมฐาน” หน้า ๗๒ สนใจอ่านเพิ่มเติมได้ที่ http://www.watpacharoenrat.o...อ่านต่อ...

“อานิสงส์ของการเจริญสติ หลับก็เป็นสุข ตื่นก็เป็นสุข นั่งก็เป็นสุข นอนก็เป็นสุข เป็นที่รักของมนุษย์เทวดา อานิสงส์ผลพลอยได้ทำให้เราสุขสบาย เขาเรียกว่าบุญ อันนี้โจรปล้นเอาไปไม่ได้ ไฟไม่ไหม้ สุดท้ายเป็นวิชาหนีนรก”

โอวาทธรรม พระครูปทุมภาวนาจารย์ (หลวงพ่อวีระนนท์ วีรนนฺโท)

จาก...อ่านต่อ...

“ พระพุทธเจ้าตรัสว่า ทุกข์ ให้กำหนดรู้ รู้อะไร รู้ตัวทุกข์ ทุกข์มันอยู่ที่ไหน มันอยู่ที่ขา หรืออยู่ที่ใจ หรืออยู่ที่ความคิด โยคีบางท่านพอกำลังจะนั่งนึกแล้วโอยมันจะปวดอีกแล้ว นั่นมันทุกข์ เพราะวิญญาณความคิด ความนึก วิตกกังวลก่อน พอมานั่ง มันก็เตลิดเปิดเปิงเลย ระเบิดเลย แต่ถ้าเรา...อ่านต่อ...

วันนี้ที่สังเกตดูผู้ปฏิบัติธรรมแล้ว ถึงแม้ว่าวันที่แล้วมาจะได้ปรับอารมณ์ให้ เห็นแล้วก็สังเวชขึ้นมาอีกขั้นหนึ่ง ให้โยมกำหนดการเดินจงกรมให้เต็มเวลาให้เสมอ สังเกตดูเวลาโยคีเดินจงกรม เดินไม่ถึงสิบนาทีแล้วไปนั่ง พอนั่งแล้วก็ลุกขึ้นมาใหม่ ผุดลุกผุดนั่งๆ ดูแล้วน่าสงสารน่าเวทนา เ...อ่านต่อ...

การกำหนดแยกภาวะรูป นาม บางคนพอนั่งไปมันหาย หายไปแล้วตกใจ ไม่ต้องตกใจ เป็นภาวะอารมณ์ บางคนพอนั่งไปเห็นตนเอง เดินออกไปๆ มันแยกรูปแยกนามโดยปรมัต นั่นคือแยกรูปนามออกไปแล้ว เป็นรูปนั่ง เดินออกไป บางทีเห็นนั่งเป็นสิบๆตัว มองดูตนเอง นั่นเป็นการแยกรูปนาม เป็นรูปนามปรมัตที่แท้จริง ปราก...อ่านต่อ...

ครั้งหนึ่งก่อนพระพุทธเจ้าจะดับขันธปรินิพพาน พระองค์ทรงบรรทมอยู่ระหว่างต้นสาละคู่ในเมืองกุสินารา มีปริพาชกนามว่า สุภัททะ ทราบข่าวว่าพระองค์จะปรินิพพาน จึงปรารถนาเข้าเฝ้าเพื่อทูลถามข้อข้องใจ พระอานนท์ทรงห้ามไว้ แต่พระพุทธเจ้าตรัสอนุญาติให้สุภัททปริพาชกเข้าเฝ้า ขณะที่สุภัททท...อ่านต่อ...

จิตที่มีความสุขคือ จิตที่ปราศจากความหม่นหมอง เมื่อจิตไม่มีความหม่นหมองแล้ว จิตก็จะมีสุขอันปราศจากทุกข์ จิตที่ปราศจากทุกข์ นั่นคือจิตที่มนุษย์ทุกๆชีวิตในทุกชาติทุกศาสนาแสวงหามาโดยตลอด เพราะมนุษย์ทุกชีวิตล้วนแต่ต้องการความเป็นอิสรภาพ ความเป็นอิสระแห่งจิต นั้นแหละคือความสุข...อ่านต่อ...

จิตเราสงบจิตกับสติทำหน้าที่ไปด้วยกันปรากฏขึ้นแล้วก็ดับสลายไป มันตกอยู่ในภาวะของ อนิจจัง ทุกขังอนัตตา พอโยมนั่งไปๆ ทำไมบัลลังก์นี้นั่งดี ทำไมบัลลังก์นี้ นั่งไปมันทรมานเหลือเกิน เหมือนนั่งอยู่ในกองไฟนรกเลย กำหนดไม่ได้ปวดหัวขึ้นมาอีก ปวดหัวไม่พอ ปวดท้องเข้าไปอีก มันทำไมมันรุมเ...อ่านต่อ...

ภาวะจิตมันมีหน้าที่จดจำรับรู้อารมณ์ รับรู้ รู้สึกอารมณ์ ระบบจึงไปเห็นว่าการขยับหัวใจมันขยับมันกระโดดตุ้มๆ เหมือนจะหลุดออกมา เขาเป็นอย่างนี้ของเขามานานแล้ว ยิ่งเวลาที่เรามีโทสะปู๊ดขึ้น ยิ่งเขย่าแรงเป็นสีแดงปืดเลย นั่นแหละจึงเกิดโรคภัยไข้เจ็บ เป็นโรคหัวใจ หัวใจวาย หัวใจโต หัว...อ่านต่อ...

หากเรามีสติสามารถตามรู้ตามดู ตามเห็น คอยต่อเนื่อง อย่าง ต่อเนื่องมันก็ปุ๊บเหมือนไฟแบตเตอรี่มันชาร์จสว่างปุ๊บ โดยระบบสัมผัสโดยระบบอัตโนมัติ automatic เลย จิตก็เช่นเดียวกัน พอรู้หนึ่งปุ๊บจิต สว่างหนึ่ง รู้ภาวะเดียวภาวะใดภาวะหนึ่ง เห็นท้องพองว๊าบ ยุบว๊าบหากเราติดตามดูตามรู้อย่างเท่าท...อ่านต่อ...

การตามดู ตามรู้ อารมณ์ปัจจุบันของจิตผู้ประพฤติปฏิบัติธรรมก็ขอให้ปฏิบัติต่อเนื่อง เมื่อมีโอกาสเวลาจนจิตใจมันสงบมีพลังมีแสงสว่างในตัว จิตมันจะสว่าง ไปไหนพุ่งไปนายทวารบานประตูนายนิลบาลยืนเฝ้าประตูอยู่ ไฟมันส่องตา เหมือนไฟรถมันส่องตาเรา เราก็ต้องก้มหน้าลงใช่ไหม พอก้มหลบก็ผ่าน...อ่านต่อ...

เราเกิดมาในโลกมนุษย์ เกิดมาหนึ่งเพื่อใช้กรรม อีกคนหนึ่งเกิดมาเพื่อทำตามกรรม คนหนึ่งเกิดมาเพื่อสร้างกำไรให้ชีวิตชดใช้กรรมทำกำไรให้ชีวิต ชดใช้กรรมทำกำไรให้ชีวิตทำยังไง เดินจงกรมนั่งสมาธิ รู้ชีวิต รู้การจะเกิดจะตาย อันนี้อาตมาเรียกว่าคนมีเส้น ตายไปปุ๊บจิตดับ ยิ่งจิตดับขณะที่พ...อ่านต่อ...

วิปัสสนา ๕ นาที พุทธศาสนิกชนทั้งหลาย ที่ท่านหวังความสุข ความสงบในปัจจุบันชีวิต และหวังจะได้เกิดเป็นสุขชาติต่อไป สมควรลงมือปฏิบัติวิปัสสนา คืนละ ๕ นาที ทุกๆคืน ปฏิบัติเสร็จแล้วให้แผ่เมตตาให้แก่ บิดา มารดา เจ้ากรรมนายเวร ตลอดจนสรรพสัตว์ทั้งปวง " จิตจะเกิดเมตตาเอง " ถ้าอธิษฐานจิตว่...อ่านต่อ...

กำไรชีวิต พระพุทธเจ้าตรัสว่า คนจนเพราะไม่ทำทาน คนรวยเพราะทำทาน คนสวยเพราะรักษาศีล คนขี้เหร่เพราะไม่รักษาศีล คนมีปัญญาดีเพราะชอบฟังธรรมปฏิบัติธรรม คนมีปัญญาทรามเพราะไม่ชอบปฏิบัติธรรมไม่ชอบศึกษาหาความรู้ คนอายุยืนเพราะไม่เบียดเบียนชีวิตผู้อื่น คนอายุสั้นเพราะชอบเบียดเบ...อ่านต่อ...

มัจจุมาร :- ความตายเป็นมาร มารตัวที่ ๕ คือ มัจจุมาร คือความตายเป็นมารตัดโอกาสที่จะสร้างคุณงามความดีต่อไป ทุกวันนี้เราใกล้ความตายไปทีละนิด เราใกล้ความตายอย่างไร เมื่อเรานั่ง เดิน กิน ดื่ม พูด คิด ทุกวัน เราเห็นความตายไหม มันไม่เห็นหรอก เพราะปัญญาไม่เกิด เมื่อสติไม่มาปัญญาไม่เกิด ...อ่านต่อ...

การเจริญเมตตาทำให้จิตเป็นอิสระ เราต้องฝึกจิตให้บริสุทธิ์ คิดดี ทำดี อยู่เสมอ แล้วส่งแผ่พลังคุณความดีแห่งความเมตตาให้แผ่ไปทุกทิศทุกทาง ยิ่งแผ่เมตตาออกไปมากเท่าไร ความโกรธ ความเกลียด ความยึดมั่นถือมั่น ความเห็นแก่ตัวก็จะลดน้อยลง ฉะนั้นขอให้ผู้ปฏิบัติทุกท่านหมั้นฝึกเจริญภาว...อ่านต่อ...

มีคำถาม :- การอธิฐานจิตในขณะทำสมาธิ เราสามารถทำได้หรือไม่ มีวิธีการอย่างไร ตอบ :- ผู้ปฏิบัติสามารถอธิฐานจิตได้ แต่เราต้องมีสมาธิลึก ถ้าอ่านหนังสือแล้วคิดเองหรือเคยได้ยินเขาเล่ามาก็ทำได้เช่นกัน เมื่อเวลาเราทำสมาธิลึกลงไป ลึกแค่ไหน ลึกขั้นฌาน เข้าถึงขั้นฌานก่อน หรือถ้าไม่ถึงขั้...อ่านต่อ...

มีคำถาม :- เมื่อปฏิบัติไม่สม่ำเสมอทำให้อินทรีย์ไม่แก่กล้าเพียงพอ จนทำให้การปฏิบัติไม่ดีเท่าที่ควร และขาดกำลังใจในการปฏิบัติ ควรทำอย่างไร ตอบ :- การทำสมาธิอย่าสนใจเรื่องกำลังใจ เรื่องกำลังกล้าดีกว่า อาตมาไม่เคยขอกำลังใจ ไม่เคยคิดจะขอกำลังใจจากคนโน้นคนนี้ เราจะนั่งได้ ๑ ชั่วโมง ...อ่านต่อ...

พระสุบินนิมิตข้อที่ ๑ พระเจ้าปเสนทิโกศล ทรงสุบินนิมิตว่า :- ได้เห็นโคล่ำสัน ๔ ตัว วิ่งมาจากทิศทั้ง ๔ มีลักษณะอาการเกรี้ยวกราด ประดุลจะชนกันให้ตายไปข้างหนึ่งด้วยความโกรธแค้นกันมานาน พอโคทั้ง ๔ วิ่งมาใกล้กันแล้ว กลับถอยห่างออกจากกันไม่ชนกันเลย พระพุทธองค์ทรงทำนายไว้ว่า :- (อสุภะ) ในอ...อ่านต่อ...

จริต ๖ ความประพฤติ พื้นเพนิสัยของจิตของแต่ละคนที่หนักไปด้านหนึ่งด้านใด ภาวะกรรมมันสามารถเบี่ยงเบนได้ เบี่ยงเบนได้ อย่างหนึ่งผู้ที่ปฏิบัติธรรมพัฒนาขึ้นหรือไม่พัฒนาขึ้นก็เช่นเดียวกัน ดูจากอารมณ์ความรู้สึก อาตมาพูดเสมอทุกที่ บอกโยมว่าเราติดคำว่าจริตจะก้าน จริต อาตมาบอกว่าพิชิต...อ่านต่อ...

ฉะนั้นการเกิดดับของขันธ์ห้า ขันธ์ห้าเกิดทุกครั้ง หูได้ยินเสียงเกิดขันธ์ห้าแล้ว ได้ยินเสียง เสียงเป็นรูป อ้าวเมื่อกี้บอกสิ่งที่เห็นได้เป็นรูป อย่าลืมว่าสิ่งที่สัมผัสได้ เสียงเป็นรูป ใจที่ไปรู้ว่าเสียงนั้นเป็นนาม เป็นรูปกับนามแล้ว เสียงพอใจไม่พอใจเป็นสุขเป็นทุกข์เป็นเวทนา ฟัง...อ่านต่อ...

รูป นาม วิญญาณ รูป คือสิ่งที่ปรากฏเป็นรูปร่างพร้อมทั้งลักษณะอาการของมันเขาเรียกว่า รูปารมณ์ หมายถึงอารมณ์เป็นรูป รูปก็คือ ร่างกายที่มองเห็นหรือสัมผัสได้ นั่นคือรูป นาม คือสิ่งที่เกิดขึ้นกับจิต อารมณ์ที่พอใจ อารมณ์ที่ไม่พอใจส่วนนี้เขาเรียกว่า นาม อารมณ์ที่สุข อารมณ์ที่ทุกข์ เขา...อ่านต่อ...

ขันธ์ ๕ หมายถึงกองหรือหมวดทั้ง ๕ แห่งรูปธรรมและนามธรรมที่ประกอบเข้าชีวิต คือ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณนี่คือขันธ์ห้า รูปขันธ์ เวทนาขันธ์ เวทนาก็คือความสุขความทุกข์ที่มันเสวยอยู่อารมณ์ เขาเรียกว่าเวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ สัญญาก็คือความจำความจำได้หมายรู้ ว่าเสียงนี้เป็นเสียงใคร ...อ่านต่อ...

รูป หมายถึง สิ่งที่เป็นรูปร่างพร้อมลักษณะของมัน การที่ขันธ์ห้าจะไปปรากฏที่ใดนั้นผู้รู้กล่าวว่าถ้าไม่ใส่ใจ ไม่ใฝ่รู้ ไม่ใฝ่ดู ก็ไม่เห็น ถ้าเราใส่ใจ ใฝ่ดู ใฝ่รู้ จึงจะเห็น เห็นการเกิดดับอยู่ตลอดเวลา ขันธ์ห้ามีอะไรบ้าง ๑ รูป หรือเรียกว่ารูปขันธ์ รูป คืออะไร รูปคือร่างกายที่โยมมีอย...อ่านต่อ...

วันนี้อาตมาจึงได้ยกเอานิกเขปบทพจนคาถา ในทุกขกะมินิบาตรที่พระพุทธศาสดาได้ตรัสไว้ว่า อาทสฺสนโต อายนฺติ ภคฺคา คจฺฉนฺตยทสฺสนํ วิชชุปฺปาโทว อากาเส อุปฺปชฺชนฺติ วยนฺติ จ แปลเป็นภาษาไทยเนื้อในใจความว่า ขันธ์ทั้งหลายมาโดยไม่ปรากฏ แล้วดับไปก็ไปสู่ที่ที่ไม่ปรากฏ ย่อมเกิดขึ้นแล้วเสื่อมไ...อ่านต่อ...

ปริญญาการกำหนดรู้ ปริญญาในทางพระพุทธศาสนา หมายถึงการกำหนดรู้ การทำความเข้าใจโดยครบถ้วน ก็มี ๓ ปริญญาคือ ญาตปริญญา ปริญญาใบแรก หมายถึง การกำหนดรู้ขั้นรู้จัก รู้รูปรู้นามให้เป็น ปริญญาใบที่สอง คือ ตีรณปริญญา หมายถึง กำหนดรู้ขั้นพิจารณา ตีแตก แยกออก ปลงตกทั้งอารมณ์ ทั้งขันธ์ ๕ ของตนเ...อ่านต่อ...

“ขณะอยู่ในอัปปนาสมาธิมีความนึกคิดปรุงแต่งหรือไม่” วันนี้มีหลายท่านที่ไม่ได้เข้ามาฟังเทศน์ เพราะได้สภาวะนั้นแล้วก็ทำต่อไป ที่จริงแล้วเมื่อ มีการจัดโครงการปฎิบัติธรรมไม่ว่าที่ไหนก็ตาม ที่จัดเป็นระบบระเบียบอย่างนี้ จะต้องมีการแสดงธรรมเกี่ยวกับอารมณ์กรรมฐาน ฉะนั้นอยากจะฝากผู...อ่านต่อ...

ทำ กรรมฐานแล้วได้อะไร คนมักจะถามกัน คุณไปปฏิบัติกรรมฐานที่ยุวพุทธฯ คุณได้อะไรคำถามนี้จะเกิดขึ้น แล้วเราจะตอบอย่างไร เราจะตอบอย่างไรลองหาคำตอบให้ตัวเอง คุณไปปฏิบัติกรรมฐานที่ยุวพุทธฯแล้ว คุณได้อะไร ได้เงิน ได้ทอง ได้ความสุขสบายใจ หรือว่าได้ทำตามที่ใจปรารถนา นั้นต้องหาคำตอบให้...อ่านต่อ...

คำถาม: เวลานั่งปฏิบัตินาน ๆ ไป จนอาการพองยุบหายไป มีแต่ความนิ่ง เราจะทำอย่างไรต่อไป ตอบ: กำหนดความนิ่ง คือนิ่งหนอ ๆ ก็เท่านั้นเอง รู้สึกตัวทั่วพร้อม การนำจิตไปรู้อย่างไรหรือจะทำอะไรนั้น เราต้องรู้สึกตัวก่อนว่าจะทำอะไร ยกตัวอย่างเช่น การเตรียมตัวแผ่เมตตา เรามีสติรู้ตัวทั่วพร้อมว่...อ่านต่อ...

ดังตัวอย่างพระสีวลี ใช้มีดโกนลงที่ศีรษะดึงผมขึ้นปื๊ดครั้งหนึ่งบรรลุเป็นโสดาบัน ปื๊ดครั้งสองเป็นอนาคามี ปื๊ดครั้งที่สามเป็นพระอรหันต์ ดู อย่างพระสีวลี โกนหัวปื๊บๆๆบรรลุธรรมเลย ไวขนาดนั้น ทำไมถึงไวขนาดนั้นการสะสมบุญบารมีเก่าด้วย การที่จิตไม่ยึดติดในส่วนใดส่วนหนึ่งด้วย ในปัจจ...อ่านต่อ...

ดังนั้นเราต้องกำหนดภาวนา เมื่อกำหนดภาวนาต่อเนื่อง สติอยู่กับตัวเรา สิ่งใดผ่านไปผ่านมาย่อมเห็นสิ่งนั้น ถึงแม้ไม่เห็นก็รู้สึกว่ามีสิ่งนั้นผ่านมาอยู่ เมื่อมีสิ่งนั้นผ่านไปมา สิ่งใดเกิดขึ้นสติก็รับทันไม่ตกใจกลัว เมื่อเราไม่กำหนดเหมือนนอนหลับหรือนั่งหลับ ใครทำอะไรเสียงดังโครมค...อ่านต่อ...

สัมมัปธาน ๔ สัมมัปธาน ๔ หรือ ปธาน ๔ หมายถึงความเพียรที่ชอบเป็นสัมมาวายามะ ในการปฏิบัติธรรมนั้น เราต้องมีความเพียรอย่างต่อเนื่อง ๑.สังวรปธาน คือ เพียรละบาปอกุศลที่ยังไม่เกิดขึ้นไม่ให้เกิดขึ้นเราต้องระมัดระวังไม่ให้บาปเกิดขึ้นเมื่อเกิดขึ้นแล้วต้องประหารมันเสีย ๒.ปหารปธาน คือ เพีย...อ่านต่อ...

การยกจิตเข้าสภาวะอารมณ์เดิม ผู้ปฏิบัติต้องกำหนดภาวนา ตามดู ตามรู้ ตามเห็น สภาวะอย่างต่อเนื่อง เหมือนการมองดูสายน้ำที่ไหลเอื่อยๆไปจนสุดสายตา แล้วก็มาตัดสินว่า เป็นอย่างไรตลอดเวลา แต่ภาวะการตัดสินอารมณ์ทางจิตต้องมีทั้งสติสัมปชัญญะในสภาวะทั้งสี่ ทั้งกาย เวทนา จิต และธรรมเกิดขึ้...อ่านต่อ...

๔.อนุรักขนาปทาน คือ เพียรรักษากุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้วไม่ให้เสื่อมไปและเพิ่มขึ้น หรือเราพยายามสร้างเสริมให้มีขึ้น ทำบ่อยๆ ทำประจำ ก็จะเจริญก้าวหน้าขึ้น เมื่อเจริญก้าวหน้าขึ้น สภาวธรรมเหล่านี้ก็จะไปครองใจเรา ครองจิตเรา พอครองจิตเราเสร็จ เราเลิกปฏิบัติมันก็จะย้อนซึมเข้าไปสู่หท...อ่านต่อ...

อัพยากตาธรรม ธรรมที่เป็นกลาง ไม่ใช่กุศล ไม่ใช่อกุศลบางครั้งภาวะจิตนั้นเปลี่ยนแปลงไป เป็นภาวะเป็นนิมิต เราก็เอานิมิตกำหนดเห็นหนอ ถ้าเห็นก็กำหนดเห็นหนอๆ หายไปแล้วก็กำหนดพองหนอ ยุบหนอ หรือกำหนดสภาวะเดิมๆนั้นต่อ เมื่อภาวะเดิมกำหนดจิตมันก็จะเลื่อนไหลไปตามกระแสภาวะไปอย่างไร มันไป...อ่านต่อ...

ตอนจบ “โอฆะ ๔ ห้วงน้ำแห่งกิเลส” ๓. ทิฏโฐฆะ โอฆะคือทิฏฐิ คำว่า ทิฏฐิ แปลว่า ความเห็นโดยปกติเป็นคำกลางๆ คือไม่ความหมายว่าดีหรือชั่ว แต่เมื่อมาคำเดียวไม่มีคำอื่นต่อหน้าหรือหลัง ท่านหมายถึงความเห็นที่ไม่ดี ในที่นี้มีความหายไปในทางไม่ดีโดยตรง เพราะเป็นชื่อของกิเลส ความเห็นที่เป็นโอ...อ่านต่อ...

โอฆะ ๔ ห้วงน้ำแห่งกิเลส (มี ๒ตอน) คำว่า “โอฆะ” แปลว่า ห้วงน้ำ ท่านนำมาใช้เป็นชื่อของกิเลส ๔ ประเภท ว่าเป็นเหมือนห้วงน้ำใหญ่ เพราะว่าห้วงน้ำใหญ่นั้น ไม่ว่าอะไรจะไปก็ตาม ย่อมซัดพัดพาสิ่งเหล่านั้นไปด้วยกระแสของตน สิ่งที่ตกลงในกระแสน้ำ ย่อมขาดความเป็นตัวของตัว จนถึงกับต้องเป็นอันตรา...อ่านต่อ...

พระพุทธเจ้าทรงตรัสว่าอย่าให้บาปที่ยังไม่เกิดขึ้น อย่าให้เกิดขึ้น บาปที่เกิดขึ้นแล้วจงขจัดมันออกไปเสีย ประหารมันเสีย ทำลายไปเสีย อย่าให้มันเกิดขึ้น อย่าให้มันครองใจเรา เมื่อบาปมาครองใจเราเมื่อไหร่เมื่อนั้นแหละเราจะขาดจากการทำความดี มองสิ่งต่างๆเป็นสิ่งที่ผิดเลวร้ายไปหมด มอ...อ่านต่อ...

ฉะนั้นครูบาอาจารย์จึงให้กำหนดอย่างต่อเนื่อง มีการรู้สภาวะแล้ว เห็นสภาวะแล้ว ต้องใส่องค์กำหนดเข้าไป เพื่อความกระชับและมั่นคงยิ่งไปอีก หนักแน่นขึ้นไปอีก เหมือนการสร้างตึก ตึกนี้สร้างขึ้นมาเดี่ยวๆไม่ต้องมีเสาเข็มได้ไหม ได้ แต่เมื่อลมพัดไปก็โยกเยกไปโยกเยกมา แต่การที่จะทำให้เกิ...อ่านต่อ...

วิธีการกำหนดสภาวธรรมให้ต่อเนื่องอันนี้จะเห็นได้ว่าภาวะของภาวธรรมที่จะเกิดขึ้น สำหรับผู้ปฏิบัติธรรมเราต้องทำให้ถึงธรรม ถ้าทำไม่ถึงธรรมก็ไม่เห็นธรรม ถ้าธรรมไม่ถึงธรรมก็ได้แต่ทำ ทำแล้วถ้าไม่ทำเต็มที่ก็ไม่มีธรรมประจำจิตจึงกล่าวว่าภาวะตัวธรรมะ อาตมาพูดแต่วันแรก ทอ ทะ หาน สะระ อ...อ่านต่อ...

ฉะนั้นการปฏิบัติกรรมฐาน การเจริญวิปัสสนากรรมฐาน ถามว่ายากไหม จึงตอบว่า ถ้าบอกว่ายากก็ยาก ถ้าบอกว่าง่ายก็ง่าย อยู่ที่ใจสู้หรือไม่ ใจสู้หนักแน่นขยันหมั่นเพียร ศึกษาเล่าเรียนเพียรปฏิบัติ มันก็จะไปถึงเส้นชัยได้ ดังนั้นวันนี้อาตมาจึงได้ยกนิกเขปบทพจนคาถาที่พระศาสดาจารย์ตรัสว่า ยํ...อ่านต่อ...

ผ้าที่ดำเหมือนกับจิตที่ถูกห่อหุ้มด้วยกิเลสตัณหา เปรียบเหมือนตัวปัญญาเกิดขึ้น เราต้องอาศัยความขยันหมั่นเพียร ที่จะต้องกะเทาะเปลือกของจิตมันออก ที่มันดำอยู่นั่นนะ ต้องกะเทาะมันออกทุกวันๆมันจึงจะสว่าง พอจิตมันคิดปึ๊บ จิตกำหนดไปเห็นสภาวะของจิตที่มันดำ เห็นหัวใจที่มันดำ ที่ถูก...อ่านต่อ...

การสอบอารมณ์นั้น บางท่านก็ไม่เคยสอบบางท่านก็เคยบางท่านเคยปฏิบัติมา แต่ก็ไม่เคยสอบอารมณ์ การสอบอารมณ์มีผลดีอย่างไร การสอบอารมณ์ก็คือการไปเล่าปัญหาหรือวิธีการปฏิบัติของตัวเราเองให้แก่ครูบาอาจารย์ได้ฟัง ฟังแล้วถ้าตรงไหนที่ขาดตกบกพร่อง ตรงไหนที่เราอ่อน ก็จะเสริมให้เราแข็งขึ้...อ่านต่อ...

พระพุทธเจ้าทรงตรัสว่าอย่าให้บาปที่ยังไม่เกิดขึ้น อย่าให้เกิดขึ้น บาปที่เกิดขึ้นแล้วจงขจัดมันออกไปเสีย ประหารมันเสีย ทำลายไปเสีย อย่าให้มันเกิดขึ้น อย่าให้มันครองใจเรา เมื่อบาปมาครองใจเราเมื่อไหร่เมื่อนั้นแหละเราจะขาดจากการทำความดี มองสิ่งต่างๆเป็นสิ่งที่ผิดเลวร้ายไปหมด มอ...อ่านต่อ...

การที่องค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ได้กล่าวพุทธพจน์นี้ออกมาให้กับภิกษุทั้ง หลาย และผู้ประพฤติปฏิบัติธรรมทั้งหลาย ได้รู้ว่าในการตามรู้ ดูสภาวธรรมที่เกิดขึ้นอยู่ อันเป็นไปตามความเป็นจริง เมื่อภิกษุทั้งหลายในพระพุทธศาสนานี้ ยังตามรู้ ตามดู ตามเห็นสภาวธรรมนี้อยู่อันนั้นแหละชื่อว่าเ...อ่านต่อ...

การนอนสมาธิ คราวนี้ท่านอน โดยการกำหนดท้องพองท้องยุบ ให้โยมนอนตะแคงขวานอนลง บอกก่อนท่านอนเอาฝ่ามือขวาเป็นหมอน นอนลงไปเลยเอาฝ่ามือขวาเป็นหมอน เหยียดขายาวๆ เอาฝ่ามือเป็นหมอนห้ามหนุนแขน เหยียดขาตรงนอนตะแคง มือซ้ายจับที่สะดือ เหยียดขาไว้มือซ้ายจับที่สะดือ สังเกตดู ท้องพอง ท้องยุบ ...อ่านต่อ...

คนเดียวนี้สวรรค์มันล้นสวรรค์แล้ว เพราะอะไรคิดดีทำดี พูดดีไปแล้วสวรรค์ ใส่บาตรทุกวันไปแล้วสวรรค์ ฝากเขาไปทำบุญ ไปแล้วสวรรค์เห็นไหมง่าย ถนนมันสกปรกกวาดขยะออกไป ได้แล้วสวรรค์นั่นแหละ ตกจากสวรรค์บ่นลูก บ่นหลาน บ่นสามีไปแล้วนรก ตายแล้วไปเป็นสัตว์เดรัจฉาน เป็นนกกระจาบจ็อกแจ็กจ็อก...อ่านต่อ...

เจ้าของรอยเท้านี้จะไม่มีความยินดีในกามคุณนางมาคันทิยากล่าวซ้ำอีกว่า ชายผู้นี้มีคุณสมบัติเลิศในทางโลก เป็นที่บูชาของคนทั้งหลายตลอดแม้เทพเจ้าทั้งมวล ด้วยรอยพื้นเท้าที่ปรากฎอยู่ในภาคพื้นนี้ ตามคำภีร์พยากรณ์ศาตร์ แสดงไว้ชัดดังนี้ :- รตฺสสฺส หิ อุกฺกุฏิกํ ปทํ ภเว, คนมากด้วยราคะ พื...อ่านต่อ...

“ ฉะนั้นของปฏิกูลนี้เราต้องสลัดออก ถามว่าสลัดออกแล้วไปให้คนอื่นเขาเอาไหม ไม่มีใครอยากเอา ไม่มีใครอยากได้ ฉะนั้นเมื่อไม่มีใครอยากได้ ของมันเน่าทับถมอยู่ในกาย อยู่ในจิตเรา มากี่ภพมากี่ชาติ โทสะจริต โมหะจริตราคะจริต วิตกจริต สัทธาจริต มันสะสมหมักหมมมากี่ชาติ ความอิจฉาริษยาความโก...อ่านต่อ...

“พระพุทธเจ้าตรัสว่า ทุกข์ ให้กำหนดรู้ รู้อะไร รู้ตัวทุกข์ ทุกข์มันอยู่ที่ไหน มันอยู่ที่ขา หรืออยู่ที่ใจ หรืออยู่ที่ความคิด โยคีบางท่านพอกำลังจะนั่งนึกแล้ว โอยมันปวดอีกแล้ว นั่นมันทุกข์ เพราะวิญญาณความคิด ความนึก วิตกกังวลก่อน พอมานั่ง มันก็เตลิดเปิดโปงเลย ระเบิดเลย แต่ถ้าเราปล่...อ่านต่อ...

สติเป็นตัวปกป้องคุ้มครองจิต ในที่นี้ขอยกตัวอย่างเรื่องลูกเศรษฐีที่เข้ามาบวชในพระพุทธศาสนาแล้วเกิดความอึดอัดกระวนกระวายใจในการที่จะรักษาระเบียบวินัย กฏกติกามารยาทในสังคม จนพระพี่เลี้ยงได้นำเรื่องไปกราบทูลพระพุทธเจ้า พระองค์ท่านทรงเมตตาชี้แนะวิธีการรักษาจิตเพียงข้อเดียวค...อ่านต่อ...

การแหวกม่านนิวรณธรรม การกำหนด การพิจารณา หรือการภาวนาก็ดีต่อสภาวะอารมณ์ที่เกิดขึ้น ตัวนิวรณ์ที่เกิดขึ้นกับใจของเรา เมื่อมันเกิดขึ้นแล้วหากเผลอสติ ขาดสติ โดยสติตามไม่ทัน ตัวนิวรณ์ก็จะเข้ามาครอบงำตัวเราได้ เมื่อมันเข้ามาครอบงำใจของเรา มันก็ทำให้ไม่ประสบกับสิ่งที่เราตั้งใจไว้...อ่านต่อ...

สภาวะญาณเกิดขึ้นได้อย่างไร เมื่อกำหนดภาวนา สติจะดี เมื่อตัวขันติตามมา ตัววิริยะตามมา ทำให้ขยันเดิน ขยันนั่ง ขยันกำหนดภาวนาอยู่ตลอดเวลา นั้นคือสภาวะญาณก็จะเกิดขึ้นง่ายและไว จะเห็นชัดเจนตั้งแต่นามรูปตั้งแต่ปฐมฌานคือฌานที่ ๑ เราจะเห็นรูปเห็นนาม แยกรูปแยกนามอย่างชัดเจน เราเห็นกา...อ่านต่อ...

"เวทนา ๕" การกำหนดอิริยาบถอาการได้ชัดเจนไม่ว่าจะฟุ้ง ไม่ว่าจะปวดมันกำหนดเห็นอาการได้ชัดเจนมากยิ่งขึ้น เรียกว่าอุเบกขาเวทนา เริ่มตั้งแต่เวทนา คือ เวทนา ๕ โดยตัวเวทนาตัวที่ ๑ คือ ทุกข์ เป็นเวทนาที่มีทุกข์มาก เวทนาตัวที่ ๒ คือ สุข คือเวทนาที่มีสุขมาก มีทุกข์หรือไม่ ตอบว่ามี แต่มีทุกข...อ่านต่อ...

กำหนดสติที่รากเหง้าของจิต โดยการกำหนดสตินั้น ถ้าฐานเกิดที่ไหน ต้องกำหนดที่ฐานนั้น หากใจของเราเกิดไม่พอใจ ก็ให้กำหนดที่ใจ คือต้นจิต ต้นขั้วรากเหง้าของจิต ด้วยการกำหนดที่ใจ กำหนดสติตามความรู้สึกเช่นไม่พอใจหนอ หรืออึดอัดหนอ กำหนดที่ดวงจิต คือดวงใจ คือหัวใจกำหนดตรงนี้ทันทีอย่าปล...อ่านต่อ...

จิตนุ่มนวล...ควรแก่งานดูใจ พอจิตผ่องใสแล้วทำให้เกิดเมตตา เราจะนึกถึงญาติพี่น้องคิดอยากให้คนโน้นคนนี้ได้มาปฏิบัติ อยากให้เขาได้บุญ พอจิตมันผ่องใส จิตมันเบาโล่งสบาย เราจะนั่งได้ทั้งวัน ขยันกำหนด ขยันเดินขยันภาวนา นี่คือจิตผ่องใสเกลี้ยงเกลา จิตไม่เศร้า จิตก็ตื่นตัวเบิกบานตัวนี้...อ่านต่อ...

เวทนา...ทำให้เห็นตัวบรรลุธรรม ในสมัยที่อาตมายังไม่ได้บวชก็เช่นกัน เมื่อเห็นพระเดินจงกรมหรือนั่งสมาธิทั้งวัน ท่านไม่ได้ทำอะไรเลย นอกจากเดินจงกรมและนั่งสมาธิภาวนา มองดูหลวงปู่ไม่ได้ทำอะไรเลย อาตมามองแล้วคิดว่าท่านคงสบาย เพราะไม่ต้องทำอะไร เมื่อถึงเวลาเพลก็ไปฉันภัตตาหาร เมื่อฉ...อ่านต่อ...

เราต้องรู้ว่าการที่มาภาวนานี้ เพื่อค้นหาอะไร เรามาค้นหาพระพุทธเจ้าองค์จริง คือองค์ที่อยู่ภายใน การที่เราเป็นชาวพุทธนั้นส่วนใหญ่ไม่ค่อยเห็นพระพุทธเจ้าที่อยู่ภายในเท่าไรนัก เราเห็นกันแต่พระพุทธเจ้าภายนอก ในคัมภีร์ตามหลักการปฏิบัติทางพระพุทธศาสนาเรียกว่าปริยัติ คือการศึกษาเ...อ่านต่อ...

สมถะและวิปัสสนาต้องอาศัยซึ่งกันและกัน วิธีการปฏิบัติมีหลายอย่าง โดยปกติแล้วในทุกที่ทุกสำนักทุกสภาวะ ที่มีการปฏิบัติธรรมต้องมีการอาศัยกันทั้ง ๒ อย่าง คือสมถกรรมฐาน และ วิปัสสนากรรมฐาน เราต้องเข้าใจความหมายในเบื้องต้นกล่าวคือ สมถะหมายถึง การฝึกจิตให้สงบเป็นสมาธิ วิปัสสนาหมายถ...อ่านต่อ...

ส่วนเรื่องผี เราก็อยากจะพิสูจน์ว่าผีหลอกเป็นอย่างไร อาตมาเคยไปนั่งเฝ้าศพ เขาบอกว่าวิญญาณมันเข้ามันออกได้ ก็ได้ยินมาตั้งแต่เล็ก ครั้งนั้นไปนั่งที่จังหวัดสมุทรสงคราม เพราะหลวงปู่เป็นลูกศิษย์หลวงปู่ศุข จึงเฝ้าศพ ๓ วันก็แล้ว ๑๐ วันก็แล้ว ๑ เดือนก็แล้ว อาตมานั่งเฝ้าศพแต่ไม่เห็นผีส...อ่านต่อ...

ประสบการณ์การปฏิบัติ ตอน...ตามล่าอาจารย์ ในสมัยแรกๆ อาตมาเป็นการตามล่าอาจารย์ทุกที่ ใครบอกว่าพระรูปไหนดัง พระรูปไหนเหาะได้ ก็ตามหาไปทั่ว หากเขาบอกว่าต้องการพบพระรูปนี้ จะต้องเดินไป อาตมาก็เดินไป ถ้าบอกว่าพระรูปนี้ ถ้าอยากเจอก็ต้องเจอตอนกลางคืน อาตมาก็เดินไปตอนกลางคืนอาตมาปฏิบ...อ่านต่อ...

“ เมื่อเรามาปฏิบัติธรรมมหากุศลที่ ยิ่งใหญ่มหาศาล เราจะข้ามพ้นวัฏฏะสงสาร ที่จะเวียนว่ายตายเกิด ข้ามพ้นทุกข์ที่ ทรมาน หรือไปสู่สุขที่ไม่ทรมานหรือ ทรมานน้อย อยู่ที่การขวนขวายขัดสี ฉวีวรรณ สร้างกุศลให้มันสะอาดบริสุทธิ์ โดยการทำบุญให้ทาน การรักษาศีล เจริญ ภาวนา เจริญเมตตา ทำจิตใจให้...อ่านต่อ...

ข้ามพ้นวัฏฏะสงสาร นี่คือประโยชน์ในการฝึกจิตหรือการฝึกสติ หากปฏิบัติได้จะไม่สะดุ้งกลัวตาย เมื่อถึงเวลาใกล้จวนเจียนจะตาย พญามัจจุราชจะไม่รับสินบนจากใคร เมื่อถึงเวลาท่านจะฉุดกระชากอย่างไม่แยแส ไม่ว่าคุณจะเป็นญาติกับใคร เป็นนายก คหบดี เศรษฐี พระราชาพญามัจจุราชไม่สนใจว่าใครเป็น...อ่านต่อ...

เรื่อง..ธรรมิกอุบาสก “ผู้ได้ทำบุญไว้ย่อมบันเทิงในโลกทั้งสอง” บางทีคนใกล้ตายจะเห็นเป็นคตินิมิต เห็นทางที่ตัวเองจะไปเกิด บางทีเหมือนเห็นว่าเราจะไปเกิดที่ไหน บางทีก็เห็นว่าตัวเองจะไปเกิดในวิมาน เหมือนกับ ธรรมิกอุบาสก ชาวเมืองสาวัตถี ซึ่งเป็นเศรษฐีผู้ใจบุญสุนทาน ธรรมมิกอุบาสกพ...อ่านต่อ...

“การทำกรรมฐานเหมือนการเอาแว่นมาส่องใจ เราจะส่องให้เห็นชัดเจนมากน้อยเพียงใด โดยส่องทั้งข้างนอกและ ข้างใน แต่เขาให้เราส่องข้างในให้มาก เมื่อส่องข้างในได้ชัดเจนแล้ว การปฎิบัติของเราจะมีการเริ่มขยับเลื่อนขั้นขึ้นมาทีละชั้นๆ ทีละนิดๆ จนเกิดความเคยชิน เมื่อความเคยชินเกิดขึ้นแล้...อ่านต่อ...

ชดใช้กรรมในชาตินี้ พยาบาลคนหนึ่งทำงานที่โรงพยาบาลรามาธิบดี เขาเล่าให้อาตมาฟังว่าเวลาจะฉีดยาคนไข้ ขณะที่ฉีดยาเข้าไป เขารู้สึกสงสารทุกครั้ง เพราะรู้ว่าเมื่อฉีดยาไปแล้วเขาไม่มีชีวิตรอด แต่ต้องฉีดยาไปตามหน้าที่ พอฉีดยาไปคนไข้ก็ดิ้นทุรนทุราย มันสู้ไม่ไหว ในที่สุดก็ขาดใจตาย พอเข...อ่านต่อ...

จิตเศร้าหมอง ทุคติย่อมเป็นที่หวัง อีกประการหนึ่งต่อมา เมื่อชีวิตใกล้ตาย จวนเจียนจะตาย หากเรามีสติ เราไม่หลงสติตาย แต่ถ้าหลงสติตายทุคติวินิบาตย่อมเป็นที่ตั้งท่านเรียกว่า “จิตฺเต สงฺกิลิฎฺเฐ ทุคฺคติ ปาฎิกงฺขา เมื่อจิตเศร้าหมองแล้วทุคติเป็นอันย่อมหวัง” ขณะที่เรานอนป่วยที่เตียงพ...อ่านต่อ...

นำสติไปใช้ในชีวิตประจำวันอย่างไร เรามีสติ เป็นประการที่ ๑ ที่จะนำไปใช้ในการทำงาน เราเอาสติที่เราฝึกมานี้ไปใช้ในชีวิตประจำวันได้ เช่น เราไปที่ทำงาน บางครั้งเพื่อนร่วมงานไม่พอใจเราบ้าง เขาอาจจะนินทาเราว่าไปนั่งกรรมฐาน๗ วัน ไม่เห็นมีอะไรเปลี่ยนไป ยังเป็นคนขี้บ่นเหมือนเดิม เป็นค...อ่านต่อ...

“การนำประโยชน์ของสภาวธรรมไปใช้ในชีวิต” สภาวธรรม คือ อารมณ์ หรือสิ่งที่มากระทบกับใจ สิ่งที่มากระทบกับกายแล้วเกิดความรู้สึกทางกายหรือจิต ความรู้สึกนั้นจะเป็นกุศลหรืออกุศล นั่นแหละคือสภาวธรรม หรือพูดง่าย ๆ อีกอย่างหนึ่งเรียกว่า อารมณ์ ซึ่ง อารมณ์ คือ สิ่งที่เกิดขึ้นกับใจหรือสิ่ง...อ่านต่อ...

ภัยในวัฏฏะสงสาร เราต้องให้เห็นอย่างนี้ทุกขณะๆ จึงเรียกว่าเห็นทุกข์ เห็นโทษเห็นภัยในวัฏฏะสงสาร ตรงนี้โยคีผู้ปฏิบัติคงได้ฟังอาตมาได้กล่าวไปว่า ปเทเสติ คือผู้เป็นพระ ถ้าไม่เป็นพระก็ไม่ได้ชื่อว่า ปเทเสติ คือยังเป็นผู้ปฏิบัติหยาบอยู่ การประพฤติอย่างละเอียดคือมีศีล สมาธิ ปัญญากำห...อ่านต่อ...

พ่อสามียกย่องในฐานะมารดา การที่นางวิสาขาจะไปทำบุญทีไร พ่อสามีก็ห้ามไว้ทุกครั้งนั้นพ่อสามีก็คือ เทวปุตตมาร นั่นเอง ในครั้งนั้นนางวิสาขาอยากให้พ่อสามีเห็นธรรม จึงนิมนต์พระพุทธเจ้าและพระภิกษุสงฆ์มาฉันภัตตาหารที่เรือนของตน ในครั้งแรกพ่อสามีไม่สนใจเพราะถูกนักบวชชีเปลือยห้ามไว...อ่านต่อ...

นางวิสาขาตำหนิพ่อสามี ย้อนกลับมาเรื่องเทวปุตตมารของนางวิสาขา เมื่อได้แต่งงานไปสู่ตระกูลของสามีแล้วบิดาของสามีชื่อว่า มิคารเศรษฐี ซึ่งไม่ชอบทำบุญกับพระสงฆ์สมณะนับถือนักบวชอเจลกชีเปลือย วันหนึ่งขณะที่พ่อสามีนั่งทานข้าวมธุปายาส นางนั่งปฏิบัติอยู่ข้างๆ พระภิกษุเดินมาบิณฑบาตห...อ่านต่อ...

คุณสมบัติของพระโสดาบัน พระโสดาบัน หมายถึง ผู้ถึงกระแสที่จะนำไปสู่พระนิพพานเป็นพระอริยบุคคลผู้ประกอบด้วยอริยมรรคมีองค์ ๘ ละสังโยชน์เบื้องต้นอย่างต่ำได้ ๓ ประการ สังโยชน์แปลว่า เครื่องผูก หมายถึงกิเลสที่ผูกมัดใจสัตว์หรือธรรมที่มัดสัตว์ไว้กับทุกข์ สังโยชน์ ๓ ประการได้แก่ ๑) สักก...อ่านต่อ...

“ ตัวสภาวธรรมหรือจิตใจของเรา เมื่อไม่มีอะไรมาเลย ให้เราดูจิต ดูต้นของจิตรากเหง้าของจิต คือหัวใจหทัยวัตถุ ให้เราดูเข้าไปตรงนี้ ให้จี้เข้าไปในจุดนั้น มันเป็นอย่างไร มันเฉยหรือมันไม่เฉย มันเฉยจริงหรือไม่ หรือมันนิ่งจริงหรือไม่ ดูว่าอะไรที่มันแฝงอยู่ในนั้น เหมือนกับเราแกะหัวหอมเ...อ่านต่อ...

บุญยิ่งกว่า...คือการทำกรรมฐาน การทำบุญที่จะได้บุญมากกว่าการสร้างโบสถ์ สร้างวิหารเจดีย์ คือการทำกรรมฐานที่เราปฏิบัติกันอยู่นี่แหละ หากทำจริงก็ได้มาก เพราะว่าเรารักษาคุณงามความดี คือการสร้างสันติสุข ความสงบในใจ พอเราสงบ คนข้าง ๆก็สงบ เมื่อคนข้าง ๆ สงบ มันก็ขยายไปหนึ่งคน สองคน สามค...อ่านต่อ...

อภิสังขารมาร : มารที่ปรุงแต่งกรรม กิเลสมารตัวที่ ๓ คือ อภิสังขารมาร เป็นมาร เพราะเป็นตัวปรุงแต่งกรรม นำไปสู่การเกิดชาติภพ เป็นมารที่คอยขัดขวางมิให้หลุดพ้นจากวัฏฏะสงสาร มารตัวนี้น่ากลัวมาก ชาวพุทธต้องตั้งสติให้ดี ขอยกตัวอย่างในเรื่องการทำบุญกุศล เช่น เราไปทอดกฐิน ทอดผ้าป่าอาตมา...อ่านต่อ...

ในบางครั้งมันรู้สึก ทั้งรัก ทั้งชัง ทั้งเกลียด ทั้งโกรธฝังรากลึกในจิตใจ และประทับตราตรึงในใจ เปรียบเหมือนการที่มาปฏิบัติธรรมรวมกลุ่มกันเป็นกลุ่มใหญ่ๆนี้ มันจะเกิดจิตปฏิฆะขึ้นมาว่า คนนั้นเดินอย่างนี้ คนนั้นเดินอย่างนั้น มันรู้สึกไม่พอใจ แม้บางครั้งเจ้าหน้าที่ผู้คอยช่วยเหลือไ...อ่านต่อ...

วิธีการกำหนดยืน ในขั้นเริ่มต้นจะสาธิตวิธีการปฏิบัติ เพื่อให้ผู้ปฏิบัติที่ไม่เคยทำจะได้รู้วิธีการว่าทำอย่างไร โดยเริ่มตั้งแต่เบื้องต้นก่อน สาธิตตั้งแต่การเตรียมการปฏิบัติ คือท่ายืน ให้ยืนขาชิดกัน ขึ้นอยู่กับการทรงตัวพื้นฐานของแต่ละคน ยืนให้เหมาะกับตัวเอง เมื่อเห็นเขายืนขาห...อ่านต่อ...

จิตที่มีความสุข คือจิตที่ปราศจากความหม่นหมอง เมื่อจิตไม่มีความหม่นหมองแล้ว จิตก็จะมีสุขอันปราศจากทุกข์ จิตที่ปราศจากทุกข์ นั่นคือจิตที่มนุษย์ทุกๆชีวิตในทุกชาติทุกศาสนาแสวงหามาโดยตลอด เพราะมนุษย์ทุกชีวิตล้วนแต่ต้องการความเป็นอิสรภาพ ความเป็นอิสระแห่งจิต นั้นแหละคือความสุขอ...อ่านต่อ...

ฉะนั้น ท่านจึงว่า ให้มีสติเห็นการแยกรูป แยกนาม รูป อาการปวดเป็นอะไร เป็นรูป ใจที่เห็นว่ามันปวดหนะ ที่รู้ว่าปวดเป็นนาม สภาวะรูปและนามเกิดขึ้นและมันแยกกันตอนไหน...อ่านต่อ...
2020-01-28 10:50:09

พึงรักษาจิตไว้ อย่าไปหลงบุญ อย่าไปหลงบาป ทำบุญแล้วเข้าใจว่าบุญนั้นเกิดประโยชน์ ความสุขเกิดขึ้น ความสุขเกิดขึ้น แต่บุญนี้แหละจะเป็นพลังงานผลักดัน ...อ่านต่อ...
2020-01-28 10:49:38